Bữa tiệc là một hình ảnh rất đẹp trong Kinh Thánh, diễn tả tình yêu, sự cứu độ và sự hiệp thông mà Thiên Chúa dọn sẵn cho con người. Ngôn sứ I-sai-a loan báo: “Chúa các đạo binh sẽ thiết đãi tất cả các dân trên núi này một bữa tiệc” (Is 25,6). Thánh vịnh lại đưa chúng ta vào một bàn tiệc khác: “Chúa dọn ra cho con mâm cỗ” (Tv 22,5). Và Chúa Giê-su hoàn tất tất cả bằng dụ ngôn tiệc cưới: “Nước Trời giống như một vua kia làm tiệc cưới cho con mình” (Mt 22,2).
Đây không chỉ là hình ảnh đẹp, nhưng là một mạc khải về Thiên Chúa: Đấng muốn trao ban, quy tụ, nuôi dưỡng và muốn con người được sống trong niềm vui hiệp thông với Chúa.
Thiên Chúa dọn tiệc trước khi con người đến
Chúa các đạo binh sẽ thết tất cả các dân trên núi này một bữa tiệc
I-sai-a mở ra một viễn tượng cánh chung đầy hy vọng: trên “núi này”, tiệc Chúa thiết đãi: “đầy thịt rượu, thịt thì béo, rượu thì ngon” (Is 25,6). Đây không chỉ là hình ảnh của sự no đủ, nhưng là dấu chỉ ơn cứu độ phổ quát: Thiên Chúa quy tụ các dân tộc vào hiệp thông với Người. Khăn tang và tấm khăn liệm được cất đi (Is 25,7), bởi “Người tiêu diệt sự chết đến muôn đời” và “lau sạch nước mắt trên mọi khuôn mặt” (Is 25,8). Lời sấm này đạt tới sự viên mãn nơi Đức Ki-tô Phục Sinh, Đấng chiến thắng sự chết và mở cửa sự sống đời đời (x. 1 Cr 15,54–57). Người không chỉ đến dạy con người một con đường sống tốt hơn, nhưng để trao ban chính sự sống của Người: “Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời” (Ga 6,51).
Thiên Chúa luôn đi bước trước. Phao-lô nói: “Trong lúc chúng ta còn là tội nhân, Đức Ki-tô đã chết vì chúng ta” (Rm 5,8). Trước khi chúng ta tìm Chúa, Chúa đã tìm chúng ta; trước khi chúng ta yêu Chúa, Chúa đã yêu chúng ta.
Hình ảnh bữa tiệc trong Kinh Thánh mang một biểu tượng sâu xa về Chúa Ki-tô và Hội Thánh. Bữa tiệc ấy diễn tả niềm vui của thành đô thiên quốc, nơi con người được hưởng chính Thiên Chúa là hạnh phúc viên mãn, vừa nói lên lòng quảng đại của Thiên Chúa: Đấng ban ơn cứu độ. Vì thế, bàn tiệc I-sai-a hôm nay phản chiếu cách đặc biệt nơi Thánh Thể, “nguồn mạch và tột đỉnh của đời sống Ki-tô hữu” (Lumen gentium, 11). Con người trước hết không phải là cố gắng “mua” lấy tình yêu Thiên Chúa, nhưng là đón nhận một tình yêu đã được ban tặng.
Nhưng con người có thể từ chối
Dụ ngôn tiệc cưới (Mt 22,1–14) mặc khải một Thiên Chúa không ngừng đi bước trước để mời gọi con người vào niềm vui cứu độ. “Nước Trời giống như vua kia làm tiệc cưới cho hoàng tử” (Mt 22,2): điều này diễn tả giao ước giữa Thiên Chúa với dân Người đạt tới sự viên mãn nơi Chúa Kitô, vị Hôn Phu của Hội Thánh (x. Ep 5,25–27; Kh 19,7–9).
Điều đáng chú ý là mọi sự đã được chuẩn bị trước khi con người đến. Đây chính là logic của ân sủng: Thiên Chúa luôn đi bước trước. Người yêu thương trước khi chúng ta đáp lại; Người tha thứ trước khi chúng ta xứng đáng; Người dọn bàn tiệc trước khi chúng ta biết mình đang đói.
Thánh Phao-lô cũng xác nhận chân lý ấy: “Thiên Chúa chứng tỏ tình yêu của Người đối với chúng ta: trong lúc chúng ta còn là những người tội lỗi, Đức Ki-tô đã chết vì chúng ta” (Rm 5,8).
Nhưng thật đáng buồn vì: “Họ không đếm xỉa gì và bỏ đi: người thì đi thăm trại, người thì đi buôn bán” (Mt 22,5). Họ không phủ nhận nhà vua. Họ chỉ bận những việc. Họ không nói “không” với Thiên Chúa bằng lời, nhưng nói “không” bằng cách sống. Đây chính là bi kịch của con người: không phải không được Chúa mời, nhưng được mời mà không còn thời giờ cho Chúa. Thánh Gio-an Kim Khẩu nhận xét rằng, những người ấy tự loại mình khỏi niềm vui của nhà vua, bởi họ coi những việc chóng qua trọng hơn hạnh phúc Thiên Chúa ban.
Bàn tiệc đã sẵn nhưng phải mặc y phục lễ cưới
Khi những người được mời từ chối, nhà vua truyền: “Hãy ra các ngả đường, gặp bất cứ ai, thì mời vào dự tiệc cưới” (Mt 22,9). Đây là một trong những nét đẹp nhất của Tin Mừng: ơn cứu độ có tính phổ quát. Thiên Chúa không đóng cửa Nước Trời trước những người nghèo, những người bé nhỏ, những người bị xã hội coi thường. Người gọi “ai bất luận tốt xấu” (Mt 22,10).
Tuy nhiên, Tin Mừng không dừng lại ở việc “được mời”. Chúa Giê-su kể tiếp, nhà vua nhìn thấy một người “không mặc y phục lễ cưới” (Mt 22,11). Điều này rất quan trọng. Ân sủng là nhưng không, nhưng không phải là thứ rẻ tiền. Được Thiên Chúa đón nhận không có nghĩa là cứ sống như cũ. Người bước vào bàn tiệc phải để mình được biến đổi.
Thánh Phao-lô nói: “Anh em phải mặc lấy con người mới, là con người đã được sáng tạo theo hình ảnh Thiên Chúa” (Ep 4,24). Và trên hết mọi sự, phải có “lòng bác ái” (Cl 3,14).
“Y phục lễ cưới” là hình ảnh của đức ái. Có thể chúng ta đi lễ mỗi Chúa Nhật, đọc kinh đầy đủ, giữ nhiều việc đạo đức; nhưng nếu lòng vẫn đầy hận thù, ích kỷ, kiêu ngạo và thiếu lòng thương xót, thì chúng ta chưa thực sự mặc lấy Đức Ki-tô.
Thánh lễ chính là một bàn tiệc Chúa dọn ra. Không thể tham dự Thánh Thể mà thiếu đức bác ái và tình hiệp thông huynh đệ với anh em. Đến với Thánh Thể là bước vào tình yêu của Chúa Ki-tô. Xin cho mỗi chúng ta không từ chối lời mời ấy; không chỉ bước vào bàn tiệc với đôi tay nhận lãnh, nhưng còn mặc lấy Đức Kitô và trở thành người đem tình yêu của Người đến cho mọi người. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
