Một năm trước, vào ngày 21 tháng 4 – thứ Hai trong tuần Bát Nhật Phục Sinh – một tin buồn đã làm chấn động toàn thế giới: Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã được Chúa gọi về. Đó là một thời khắc đầy nghịch lý đối với Giáo hội: niềm vui Phục Sinh vẫn còn rạng ngời, nhưng lại hòa lẫn với nỗi tiếc thương sâu sắc. Một năm sau, Aleteia nhìn lại những lời nói đã ghi dấu khởi đầu và khép lại triều đại giáo hoàng của vị kế nhiệm thứ 266 của Thánh Phê-rô.
“Habemus Papam!”
Ngày 13 tháng 3 năm 2013, tại quảng trường Thánh Phê-rô, đông đảo tín hữu hồi hộp chờ đợi trong thinh lặng. Rồi một giọng nói vang lên, mộc mạc, thân tình mà đầy bất ngờ: “Anh chị em thân mến, chào buổi tối.”
Ngay từ những lời đầu tiên ấy, cung giọng mục tử của ngài đã được bộc lộ. Đức Thánh Cha Phan-xi-cô bày tỏ lòng tri ân trước sự đón tiếp của dân Chúa, đồng thời khiêm tốn nhìn nhận sứ vụ mới của mình: “Cộng đoàn giáo phận Rô-ma đã có giám mục của mình.” Quảng trường như vỡ òa trong niềm xúc động. Ngài cũng mời gọi mọi người cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng danh dự Bê-nê-đic-tô XVI, với lòng biết ơn sâu xa đối với những năm tháng phục vụ trung thành của ngài cho Giáo hội.
Tình huynh đệ và lời cầu nguyện
Từ những giây phút đầu tiên ấy, Đức Thánh Cha đã phác họa con đường mục vụ sẽ định hình suốt triều đại của mình: “Một hành trình của tình huynh đệ, của yêu thương và của tín thác lẫn nhau. Chúng ta hãy luôn cầu nguyện cho nhau. Hãy cầu nguyện cho toàn thế giới, để tình huynh đệ được lớn lên.”
Trước khi ban phép lành, ngài đã khiêm tốn xin một điều trở thành dấu ấn đặc trưng: “Tôi xin anh chị em cầu nguyện để Chúa chúc lành cho tôi.” Đó là lời mời gọi dân Chúa hiệp thông với vị mục tử của mình trong lời cầu nguyện – một hình ảnh sống động của Giáo hội hiệp hành.
Ngay trong buổi tối đầu tiên ấy, lòng sùng kính Đức Ma-ri-a của ngài cũng được bày tỏ cách rõ nét: “Anh chị em thân mến, tôi xin chào tạm biệt. Xin cảm ơn rất nhiều vì sự đón tiếp của anh chị em. Xin cầu nguyện cho tôi và hẹn gặp lại. (…) Ngày mai, tôi muốn đến cầu nguyện với Đức Trinh Nữ, để xin Mẹ gìn giữ toàn thể Rôma. Chúc anh chị em một đêm an lành” Lòng yêu mến Đức Mẹ này đã xuyên suốt toàn bộ triều đại giáo hoàng của ngài. Người ta đặc biệt nhớ đến những lần ngài viếng thăm ảnh Đức Mẹ Salus Populi Romani tại Đền thờ Đức Bà Cả, nhất là trước và sau mỗi chuyến tông du, như một hành vi phó thác trọn vẹn trong vòng tay từ mẫu của Mẹ.
Phục Sinh 2025: Thông điệp cuối cuối cùng niềm hy vọng
Thông điệp cuối cùng của Đức Giáo hoàng Phan-xi-cô được công bố vào Chúa nhật Phục Sinh năm 2025. Dù sức khỏe suy yếu sau hơn một tháng điều trị tại bệnh viện Gemelli, ngài vẫn tìm được sức mạnh để gửi đến toàn thế giới một sứ điệp tràn đầy hy vọng. Trong phép lành Urbi et Orbi, giọng nói của ngài vang lên lần cuối: “Chúa Ki-tô đã sống lại, alleluia! Anh chị em thân mến, Mừng Đại Lễ Phục Sinh!” Ngài giải thích trọng tâm của mầu nhiệm Phục Sinh: “Anh chị em thân mến, đặc biệt là những người đang chịu đau khổ và lo âu, những tiếng kêu thầm lặng của anh chị em đã được lắng nghe, những giọt nước mắt của anh chị em đã được đón nhận, không một giọt nào bị mất đi! Trong cuộc khổ nạn và cái chết của Đức Ki-tô, Thiên Chúa đã mang lấy mọi sự dữ của thế gian, và bằng lòng thương xót vô biên, Ngài đã chiến thắng tất cả.
Đức Thánh Cha Phan-xi-cô cũng nhắc lại lời mời gọi nên thánh dành cho mọi Ki-tô hữu, đồng thời tha thiết cầu nguyện cho các dân tộc đang chìm trong cảnh xung đột, cho những người bị bách hại, và cho các tín hữu không thể tự do sống đức tin của mình.
Những lời cuối cùng của ngài đã khắc sâu trong ký ức Giáo hội như một di chúc thiêng liêng: “Trong mầu nhiệm Vượt Qua, sự chết và sự sống đã giao tranh trong một cuộc chiến kỳ diệu – nhưng chính sự sống đã chiến thắng. Đức Ki-tô hằng sống và ban cho chúng ta niềm xác tín rằng chúng ta được mời gọi tham dự vào sự sống đời đời, nơi không còn tiếng vũ khí, cũng chẳng còn bóng tối của sự chết”. Ngày hôm sau, thứ Hai Phục Sinh, Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã về nhà Cha.
Mười hai năm triều đại giáo hoàng của Đức Thánh Cha Phan-xi-cô đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng Giáo hội. Qua các thông điệp, diễn văn, cũng như qua những cử chỉ đơn sơ nhưng đầy sức mạnh Tin Mừng, ngài không ngừng làm chứng cho tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa.
Yohana Rodríguez – Hortense Leger
Nguồn: Aleteia
Chuyển ngữ: Sr Marie Reine
