Ngày 08/11: Thánh Phaolô Nguyễn Ngân – Linh mục (1790-1840)

Thánh Phaolô Nguyễn Ngân sinh năm 1771 tại làng Cự Khanh, xứ Kẻ Bền, tỉnh Thanh Hoá. Cậu Phaolô Ngân đi tu ngay từ khi còn nhỏ. Khi được gửi vào chủng viện thì cậu học chung lớp với cậu Nghi. Sau này cả hai đều trở thành linh mục làm vườn nho rất đắc lực cho Chúa, rồi cùng bị bắt và cùng được phúc tử vì đạo, bị trảm quyết tại pháp trường Bảy Mẫu cũng chung một ngày với nhau.

14403 St. Phaolo Ngân

Sau khi thụ phong linh mục, cha Phaolô Nguyễn Ngân được bổ nhiệm về giúp cha Huyên coi họ Duyên Mậu và các họ lẻ chung quanh thuộc xứ Phúc Nhạc. Làm việc rất mệt nhọc và vất vả vì giáo dân đông, đường xá đi lại khó khăn nên sức khoẻ của cha gị giảm sút mau lẹ. Bề trên thấy vậy, liền gọi cha về cho nghỉ dưỡng bệnh tại nhà chung Kẻ Vĩnh. Tới khi sức khỏe đã hồi phục, bề trên lại sai cha đi giúp xứ Trình Xuyên ba năm rồi lại đổi cha về Kẻ Báng giúp cha Nghi. Tới thời kỳ đạo Chúa bị cấm cách, các đạo trưởng bị truy lùng khắp nơi thì cha Ngân thường trú ẩn tại họ Kẻ Thừa. Ở đây tương đồi thanh vắng, ít người lui tới mà dân làng thì hiền hoà dễ thương.

Cha Phaolô Nguyễn Ngân vốn được nhiều người thương mến vì tính tình vui vẻ, dễ hoà đồng lại khiêm tốn, nét mặt lúc nào cũng tươi vui, cởi mở. Đối với mọi người cha thường tìm cách lui tới giúp đỡ để có dịp nói cho họ hiểu biết về Chúa, về đạo. Đối với người trong nhà, cha thường nhắc bảo:

– “Tính cha nóng nên khi nào thấy cha nổi nóng thì chúng con tìm cách đi nơi khác, khi nào cha hết nóng thì chúng trở lại. Làm như vậy là tốt cho cả cha lẫn các con”.

Ngoài tính nóng, cha còn tính nhát nữa. Khi nghe tin các cha hay giáo dân bị bắt, bị tra tấn thì cha run sợ. Khi nghe tin quan quân tới vây bắt ở đâu thì cha hoảng hốt sợ hãi, bắt giáo dân đưa cha đi ẩn trốn. Cha rất sợ đòn vọt, tra tấn và những hình phạt đối với những người đã bị bắt vì đạo Chúa.

Lúc quan quân tới vây làng Kẻ Báng thì cha Ngân cũng vừa ở họ lẻ về thăm cha Nghi và để xưng tội. Biết tin quan quân tới vây bắt các đạo trưởng trong làng thì cha Ngân được đưa tới ẩn trú tại nhà ông Chuông, thấy ở nhà ông Chuông không bảo đảm thì lại đưa cha tới nhà ông Thọ, vì nhà ông Thọ có sẵn hầm trú chắc chắn. Ngày thứ nhất, cha ở dưới hầm đọc kinh cầu nguyện thấy yên ổn. Bước sang ngày thứ hai, quân lính sục sạo rất dữ tợn. Bọn lính lấy  cọc sắt xâm chọc thủng các bức tường vách cũng như nền nhà. Cha Phaolô Ngân thấy chúng đâm thủng nền nhà như thế, có thể chúng sẽ đâm phải người, nên cha đã can đảm tự ý bước ra khỏi hầm để tự nộp mình.

Tên Cai đội hỏi cha:

– Ông có phải là đạo trưởng Tây không?

Cha trả lời:

– Các ông hãy xem cho kỹ có phải là đạo trưởng Tây không, việc gì mà phải hỏi.

Cha nói xong thì bọn lính xông vào trói cha và đánh túi bụi trên đầu cha. Có đứa còn lấy gậy đập vào lưng cha đau điếng cả người. Sau đó chúng la hét rồi giải cha ra đình làng trình nộp cho quan tổng đốc Trịnh Quang Khang đang ngồi chở đợi ở đó. Họ trói cha đưa cha ra phơi nắng cùng với nhóm giáo hữu trong làng đã bị bắt từ sáng tới tối. Sau đó, trong thời gian bị giam tù cha Ngân đã biên thư cho người bạn cha đã kể lại việc ngài bị bắt như sau: “Khi tôi tự ý ra nộp mình thì bọn chúng xông vào lột áo tôi như là bắt được một tên giặc cướp. Nhưng tôi vẫn vui vẻ và tâm hồn cảm thấy bình an lạ lùng. Cảm giác sợ hãi bỗng biến đi mất. Bọn lính thấy thế, chúng nói với nhau:  Xem kìa, ông này chẳng sợ hãi gì. Bị đánh đau thế mà ông ta còn cười được! Khi tới chỗ Trịnh Quang Khang ngồi chờ đợi, tôi thấy cha Nghi đang đeo gông tre ngồi ngoài trời nắng. Người ta cũng đeo vào cổ tôi một cái gông tương tự. Khi ho vừa đặt vào cổ tôi, tự nhiên miệng tôi thốt lên lời: Tạ Ơn Chúa! Lòng tôi tràn ngập niềm vui còn trí tôi nghĩ tới con đường lên trời qua những cực hình đau đớn sắp tới”.

Trong tất cả những lần bị tra khảo, cha Nghi đều trả lời thay cho cha Ngân. Quan hỏi cha Ngân thì cha Ngân trả lời:

– Cha Nghi đã nói thay cho tôi rồi. Tôi hoàn toàn đồng ý với cha Nghi. Chúng tôi là một, xin quan đừng mất nhiều thời giờ tra khảo, vì chúng tôi nhất quyết không thể thay đổi. Chúng tôi sãn sàng chết vì đạo, vì Chúa chúng tôi rao giảng.

Mỗi lần tra khảo rồi sau đó bị đánh đập. Cha Nghi bị đánh bao nhiêu roi thì cha Ngân cũng chịu đằng ấy roi. Trong nhà tù cha Ngân thường lui tới khuyên bảo, khích lệ các bạn tù. Nhắc nhở họ cầu nguyện xin ơn trung thành với Chúa, nhất là trong lúc đang bị thử thách đầy khó khăn  này. Ngài  hay cầu nguyện chung với mọi người và khẩn khoản xin Chúa và Đức Mẹ nâng đỡ, ban thêm sức mạnh và can đảm. Đối với những người vì yếu đuối, sợ đòn vọt tra tấn nên đã chối đạo, cha vẫn khuyên họ phải ăn năn thống hối xin Chúa tha. Xin Đức Mẹ bầu cử cùng Chúa tha tội và đi xưng tội để lãnh nhận ơn tha thứ rồi sốt sắng giữ đạo thánh Chúa.

Nhiều giáo dân thương mến cha, cũng thường tìm cách tới thăm viếng an ủi cha. Nhiều người ngỏ ý muốn đem tiền tới đút lót, để xin tha cho cha. Nhưng cha không đồng ý lại vui vẻ nói đùa giỡi với họ:

Bây giờ cha được các quan nuôi dưỡng rồi. Anh chị em khỏi phải vất vả lo lắng nuôi cha nữa nhé. Bây giờ cha chỉ mong anh chị em nếu thương cha thật thì hãy trung thành giữ đạo thánh Chúa. Anh chị em cầu nguyện cho cha là đủ rồi. Cha luôn nhớ và cầu nguyện cho anh chị em được trung thành với Chúa.

Như đã thuật lại trong chuyện thánh Giuse Nguyễn Đình Nghi, khi các quan thấy không thuyềt phục được các Ngài nữa thì làm bản án gửi về triều đình rồi khi được vua Minh Mang phê chuẩn thì thi hành.

Ngay từ sáng sớm ngày 8 tháng 11 năm 1840, quan tổng đốc Trịnh Quang Khanh đã cho gọi các ngài tới công đường khuyên dụ một lần nữa, mong các ngài bỏ đạo. Nhưng sự việc không thành nên các quan và 500 binh lính áp giải các ngài tới pháp trường Bảy Mẫu để trảm quyết.

Đi đầu là quan giám sát ngồi trên con voi to lớn. Tiếp sau là một lên lính cầm bản án giơ cao viết những hàng chữ như sau: “Đạo trưởng Nguyễn Ngân, sinh quan tại tỉnh Thanh Hoá, huyện Đoan Nguyên, làng Nam Đàng”. Về tội phạm và án phạt cũng viết như bản án của cha Nghi đã nói ở trên. Sau tên lính cầm bản án là cha Ngân đi ở giữa. Hai bên là hai hàng binh lính gươm giáo, hùng hậu đi một cách oai nghiêm. Sau cùng là đám dân đông đảo theo xa xa để được chứng kiến tận mắt cái chết oai hùng của các chiến sĩ Chúa Kitô.

Tới pháp trường, người ta tháo xiềng xích và gông đeo ở cổ cho các Ngài. Các ngài bình tĩnh, vui tươi nhìn chào mọi người rồi quì gối xuống chiếc chiếu đã trải sẵn. Các ngài cầu nguyện và giải tội lẫn cho nhau. Chiêng trống ba hồi nổi lên. Lý hình vung gươm lên cao chờ đợi tiếng chiêng trống cuối cùng thì chém một nhát. Đầu cha Phaolô Nguyễn Ngân rơi xuống đất. Giáo dân tới xin xác và thầy Sự là người đã ráp đầu và xác cha thánh lại rồi rước về an táng trọng thể tại nhà thờ Kẻ Báng.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã tôn phong ngài lên bậc Chân Phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nâng ngài len hàng hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.

Lm. Nguyễn Đức Việt Châu, SSS

Facebook
Twitter
Email
Print
Scroll to Top