Ngày 21/8: Thánh Giu-se Đặng Đình Viên – Linh mục (1787-1838)

Cậu Giu-se Đặng Đình Viên sinh năm 1785 ở làng Tiên Chu tỉnh Hưng Yên. Từ bé cha mẹ cậu đã gửi cậu về quê ngoại ở Họ Vân huyện An Thi để đi học. Khi cha mẹ qua đời cậu dâng mình vào nhà Đức Chúa Trời. Sau bao năm học tập, năm 1821 thày Giu-se Viên được thụ phong linh mục ở làng Lục Thủy – Nam Định.

Hai năm sau được cử làm cha xứ Họ Bắc, Cha ở đây 16 năm, nổi tiếng đạo đức, can đảm. Cha siêng năng đi làm phúc cho các họ: Đông Bài, Thiết Nam, Như Thiết, An Mỹ, Cha đến cả các làng ngoại giảng đạo, Cha giúp họ biết đường trở về với đạo Chúa.

Lệnh Truy nã

Các quan bắt được sáu lá thư Cha viết cho Đức Cha Đen-ga-đô (Y), Đức Cha Hê-na-rét (Minh), Cha Chính Phéc-năng-đê (Hiền), Cha Héc-mô-di-la[1] (Liêm) và hai cha khác. Họ biết rõ tên Cha nên ra lệnh truy nã. Trong các sắc chỉ vua ra bắt các đạo trưởng đều ghi tên Cha. Cha phải trốn tránh khổ sở, đi từ làng này sang làng khác, tỉnh này đến tỉnh kia, Cha thực hiện đúng lời Phúc âm dạy rằng: “Khi người ta bắt bớ các con ở thành này hãy trốn sang thành khác”. Các quan không sao tìm được nơi ở của Cha, họ phải thú nhận với nhau: “Ông ta như chim, bắt sao nổi”.

Tuần phủ Hưng Yên Hà Thúc Lương ra lệnh cho các quan Phủ, Huyện, Tổng, Lý tầm nã Cha nhưng họ đều báo cao lên rằng: Tổng, xã chúng tôi không có ai là đạo trưởng Viên. Quan Tuần Hưng Yên lại tư sang cho quản Tổng đốc Nam Định.

Vừa nghe tin Tuần phủ Hưng Yên không bắt được Cha Viên thì nổi giận, cách chức quan ấy, lại cho một kỳ hạn nữa nếu không bắt được Cha, sẽ phải về kinh chịu tội. Quan này làm hết cách, do thám lâu ngày cũng không tìm được chỗ ở của Cha.

“Chính anh em thân thuộc con sẽ nộp con”

Quan tìm cách mua chuộc hai người anh em họ hàng Cha. Họ viết thư cho Cha rằng: “Thấy Cha vất vả nay đây mai đó, chúng con ước ao Cha về quê ở với bà con để nghỉ ngơi tĩnh dưỡng một thời gian”. Nhưng nào biết Cha ở đâu mà gửi. Họ lần mò sục sạo mọi nơi, suốt một tháng mà không thấy. Sau họ nghe ngóng biết tin ở họ Cấu Chay có lễ, họ đến thử xem, họ gửi thư đúng bà chủ nhà Cha đang ở. Nhận được thư Cha biết ngay là âm mưu các quan bày ra để bắt mình, Cha dán thư và gửi trả lại, dù thế những người này biết là Cha đang ẩn ở nhà này. Họ định đích thân bắt để được thưởng công trọng, nhưng sợ không bắt nổi nên báo quan.

Thương con chiên, Cha t nộp mình

Các quan cho lính đến vây nhà Cha Viên ẩn, Cha trốn ở vườn mía sau nhà, lính không thấy Cha thì bắt con trai chủ nhà tra tấn dữ tợn, bắt cậu phải khai Cha Viên ở đâu? Cậu bé cam đảm vững vàng nhất định không chịu khai, dù phải đau đớn lắm cậu chỉ kêu: “Xin Đức Mẹ giúp sức cho tôi, tôi không biết Cha Viên ở đâu”.

Cha ẩn ở ngoài vườn nghe thấy những tiếng kêu như xé ruột thì động lòng thương, Cha ra mặt nói với lính rằng: “Tôi là đạo trưởng Viên các ông đang tìm bắt, đừng làm khổ cậu bé này nữa”. Mọi người đều bỡ ngỡ thấy Cha có lòng thương người và mạnh bạo như thế, trước họ không tin, nhưng sau sinh nghi lại thấy Cha có một chiếc răng mẻ đúng như lời các quan đã dặn trước rằng: “Người nào có chiếc răng mẻ một ít chính là đạo trưởng Viên”.

Lính xông vào trói và đóng gông Cha giải ra đình làng rồi giải về tỉnh Hưng Yên giam trong ngục cùng với những kẻ trộm cướp xấu nết. Hôm ấy là ngày 1-8-1838 cũng là ngày Cha Duệ và Cha Hạnh được phúc tử đạo.

Trước công đường tỉnh Hưng Yên

Cha Giu-se Viên phải ra công đường, phải chịu nhiều sự khốn khó nhưng Cha thà chết chẳng thà làm mất lòng Chúa. Các quan bắt Cha dịch những lá thư bằng tiếng Pháp Cha đã viết. Các quan nghe thấy không có điều gì bí mật hay phạm đến vua, đến Nhà Nước như người ta thường vu khống cho người có đạo thì giận vì thấy mọi điều người ta nói đều gian dối. Nhưng trong số các đạo trưởng ngoại quốc mà Cha Viên đã viết thư còn thiếu Cha Héc-mô-di-la chưa bắt được nên họ cố tra khảo Cha Viên phải khai chỗ ở của Cha này. Sự thật Cha Viên không biết Cha Héc-mô-di-la hiện nay ở đâu nên các quan có tra tấn cũng vô ích.

Sau quan án bảo Cha khóa quá sẽ khỏi chết. Cha can đảm trả lời: “Chết thì chết, tôi không khóa quá. Tôi là đạo trưởng mà khóa quá thì còn ai theo đạo nữa”. Biết có tra khảo cũng uổng công, nên ngày 3-8-1838 các quan hội đồng khép án Cha như sau: “Chúng tôi đã vâng lời vua tra khảo đạo trưởng Gia-tô Đặng Đình Viên là người bản quốc đã theo người Tây giảng đạo tà mê hoặc dân chúng. Nó đã biết lệnh cấm đạo của nhà vua nhưng nó không xem sao, không chịu bỏ đạo, lại dám viết thư chữ Tây liên lạc với người ngoại quốc. Vậy theo lệnh đức vua chúng tôi xin kết án tên này phải trảm quyết”.

Ngày 3-8-1838 án được gửi vào kinh, và ngày 12-8 năm ấy, vua châu phê y án. Đến ngày 21-8 án ra tới Hưng Yên.

Mưu mô giảo quyệt cuối cùng

Hôm ấy quan lại đòi Cha Viên ra công đường để dỗ dành, dùng lời êm ái khuyên Cha bỏ đạo, nhưng Cha cương quyết từ chối không nghe theo những lời đường mật ấy. Bấy giờ quan quay lại phía các nhân viên, nói với họ rằng: “Nếu ông này là người không có đạo như ta, thì ông cũng sẽ làm quan như ta, vì tướng mạo ông khôi ngô, tuấn tú dị dạng khác người”. Cha Viên nghe những lời khen ấy biết ngay là chước ma quỷ cám dỗ. Nhưng ngoài đức tin vững vàng, Cha còn có đức khiêm nhường sâu thẳm và sức mạnh kiên cường chống trả mưu mô giảo quyệt. Cha ước ao ôm lấy Thánh Giá Chúa Giê-su hơn danh lợi trần gian. Một người trong hai người đã nộp Cha vào ngục xin lỗi Cha, Cha vui vẻ tha ngay và khuyên anh ăn năn trở về với Chúa.

Khóc vì vui mừng

Ngày 21-8-1838, các quan tuyên án rồi dẫn Cha đi xử. Một toán lính rất đông điệu Cha đi. Vai mang gông nặng Cha đi giữa hai người lính cầm gươm, lý hình cầm gươm theo sau Cha, đàng trước Cha, một người lính cầm thẻ thỉnh thoảng lại cất tiếng rao: “Minh Mệnh thập cửu niên bát nguyệt nhị thập nhất nhật, đạo trưởng Đặng Đình Viên tùng gian tà đạo, liên lạc đạo trưởng Tây, đạo trưởng Nam, tụ tập đạo đồ, đạo chủng, đạo thư, bất khẳng khóa quá, vi phạm pháp quốc, luật hình trảm quyết, tư thẻ”. Đây là giấy thông hành đem Cha mau về Nước Trời.

Khi đi dường Cha vui vẻ sung sướng vì sắp được đổ máu ra vì Chúa. Cảm động quá khiến Cha trào nước mắt. Các người ngoại tưởng Cha sợ chết, Cha giải thích cho họ rằng: “Tôi không sợ chết đâu, tôi mừng quá không cầm nổi nước mắt”.

Đến pháp trường Ba Tòa là nơi xử Cha, lính tháo gông xiềng, bưng cơm mời Cha ăn, Cha cũng ăn một chút. Rồi lính trói hai tay Cha, Cha quỳ vào chăn bông người ta đã giải sẵn. Hai người đã nộp Cha cho quan đến xin Cha tha lỗi, Cha bảo họ: “Cha tha cho các con, nhưng các con phải xưng tội”.

Cha ngửa mặt lên trời cầu nguyện dâng mình làm của lễ. Ba hồi chiêng vừa dứt, lính chém đầu Cha. Đầu rơi xuống đất, linh hồn Cha bay về trời hưởng triều thiên đã dành sẵn.

Cả giáo lẫn lương xông vào thấm máu Cha, cướp đồ dùng của Cha, lính thấy người ta kính mến Cha, thì bán áo khăn Cha, có người lính lại cắt cả tai Cha để bán nữa.

Bổn đạo họ Vân là quê ngoại Cha, định cướp lấy đầu Cha, nhưng họ Tiên Chu không chịu. Quan xử cho họ Tiên được cả đầu lẫn xác. Họ vui mừng lắm và có chừng 300 người ở họ Tiên Chu đem xác Cha về quê và táng trong nhà thờ họ.

Cha Giu-se Đặng Đình Viên được Đức Thánh Cha Lê-ô XIII phong chân phúc ngày 27-5- 1900, và Đức Thánh Cha Gio-an Phao-lô II phong hiển thánh ngày 19-6-1988.


[1] Hemorzilla.

Đức Hồng Y Giuse Maria Trịnh Văn Căn

Ngày 01/06: Thánh Jus-ti-nô – Tử đạo

Ngày 01/6: Thánh Giuse Túc – Giáo dân

Ngày 02/6: Thánh Mac-se-li-nô và thánh Phê-rô – Tử đạo

Ngày 02/6: Thánh Đaminh Ninh – Giáo dân

Ngày 03/6: Thánh Ca-rô-lô Loan-ga và các bạn – Tử đạo

Ngày 03/6: Thánh Phaolô Vũ Văn Đổng (Dương) – Thủ Bạ

Ngày 05/6: Thánh Bô-ni-phát – Giám mục, tử đạo

Ngày 05/6: Thánh Luca Vũ Bá Loan – Linh mục

Ngày 05/6: Thánh Đa Minh Toại – Ngư Phủ và Thánh Đa Minh Huyện – Ngư Phủ

Ngày 06/6: Thánh Nô-bet-tô – Giám mục

Ngày 06/6: Thánh Phêrô Đinh Văn Dũng – Giáo dân và Thánh Phêrô Đinh Văn Thuần – Giáo dân

Ngày 06/6: Thánh Vinhsơn Dương – Thu Thuế

Thánh 09/6: Thánh Ép-rem – Phó tế, tiến sĩ Hội Thánh

Ngày 11/6: Thánh Ba-na-ba – Tông đồ

Ngày 12/6: Thánh Augustinô Phan Viết Huy – Quân nhân

Ngày 12/6: Thánh Nicolao Bùi Đức Thể – Quân nhân

Ngày 12/6: Thánh Đaminh Đinh Đạt – Quân nhân

Ngày 13/6: Thánh An-tôn Pa-đu-a – Linh mục, Tiến sĩ Hội Thánh

Ngày 16/6: Thánh Đaminh Nguyên, Nhi, Mạo và Thánh Vinhsơn Tưởng, An-rê Tường

Ngày 17/6: Thánh Phêrô Đa – Thợ Mộc

Ngày 21/06: Thánh Lu-i Gonzaga – Tu sĩ

Ngày 24/06: Sinh nhật thánh Gio-an Baotixita

Ngày 26/6: Thánh Phanxicô Đỗ Văn Chiểu – Thầy Giảng

Ngày 26/6: Thánh Đa Minh Henares Minh – Giám mục

Ngày 27/6: Thánh Tôma Toán – Thầy Giảng

Ngày 28/06: Thánh Irênê – giám mục, tử đạo

Ngày 29/06: Thánh Phêrô và Phaolô tông đồ

Ngày 30/6: Thánh Vinh Sơn Đỗ Yến – Linh mục

  1. Thánh An-rê Trần An Dũng Lạc – Linh mục
  2. Thánh An-rê Nguyễn Kim Thông – Thầy giảng
  3. Thánh An-rê Trần Văn Trông – Binh sĩ
  4. Thánh An-rê Tường – Giáo dân
  5. Thánh Phê-rô Nguyễn Ðích – Trùm họ
  6. Thánh An-tôn Nguyễn Hữu Quỳnh – Y sĩ
  7. Thánh Au-gus-ti-nô Ðông – Linh mục Pháp
  8. Thánh Au-gus-ti-nô Phan Viết Huy – Binh sĩ
  9. Thánh Au-gus-ti-nô Nguyễn Văn Mới – Giáo dân
  10. Thánh Bê-na-đô Vũ Văn Duệ – Linh mục
  11. Thánh Ða-minh Cẩm – Linh mục
  12. Thánh Ða-minh Ðinh Ðạt – Binh sĩ
  13. Thánh Ða-minh Nguyễn Văn Hạnh – Linh mục
  14. Thánh Ða-minh Huyên – Giáo dân
  15. Thánh Ða-minh Phạm Viết Khảm – Quan án
  16. Thánh Ða-minh Nguyễn Ðức Mạo – Giáo dân
  17. Thánh Ða-minh Hà Trọng Mầu – Linh mục
  18. Thánh Ða-minh Nguyên – Giáo dân
  19. Thánh Ða-minh Nhi – Giáo dân
  20. Thánh Ða-minh Ninh – Giáo dân
  21. Thánh Ða-minh Toái – Giáo dân
  22. Thánh Ða-minh Trạch – Linh mục
  23. Thánh Ða-minh Vũ Ðình Tước – Linh mục
  24. Thánh Ða-minh Bùi Văn Úy – Thầy giảng
  25. Thánh Ða-minh Nguyễn Văn Xuyên – Linh mục
  26. Thánh Ða-minh Hanares Minh – Giám mục
  27. Thánh Giê-rô-ni-mô Liêm – Giám mục
  28. Thánh Giu-se An – Giám mục
  29. Thánh Clê-men-tê I-nha-xi-ô Y – Giám mục
  30. Thánh Melchor Xuyên – Giám mục
  31. Thánh Phê-rô Cao – Giám mục Pháp
  32. Thánh Tê-pha-nô Tê-ô-đô Thể – Giám mục Pháp
  33. Thánh Va-len-ti-nô Be-ri-ô Ô-choa Vinh – Giám mục
  34. Thánh Em-ma-nu-el Lê Văn Phụng – Trùm họ
  35. Thánh Em-ma-nu-el Nguyễn Văn Triệu – Linh mục
  36. Thánh Gia-cô-bê Ðỗ Mai Năm – Linh mục
  37. Thánh Gio-an Bao-ti-xi-ta Cỏn – Lý trưởng
  38. Thánh Gio-an B. Ðinh Văn Thành – Thầy giảng
  39. Thánh Gio-an Ðạt – Linh mục
  40. Thánh Gio-an Ðoàn Trịnh Hoan – Linh mục
  41. Thánh Gio-an Lu-y Bo-na Hương – Linh mục Pháp
  42. Thánh Gio-an Ca-rô-lô Cooc-nây Tân – Linh mục Pháp
  43. Thánh Gio-an Thê-ô-phan Vé-nard Ven – Linh mục Pháp
  44. Thánh Giu-se Hoàng Lương Cảnh – Trùm họ
  45. Thánh Giu-se Marchand Du – Linh mục Pháp
  46. Thánh Giu-se Ðỗ Quang Hiển – Linh mục
  47. Thánh Giu-se Ferandez Hiền – Linh mục
  48. Thánh Giu-se Nguyễn Duy Khang – Thầy giảng
  49. Thánh Giu-se Nguyễn Văn Lựu – Trùm họ
  50. Thánh Giu-se Nguyễn Ðình Nghi – Linh mục
  51. Thánh Giu-se Phạm Trọng Tả – Cai tổng
  52. Thánh Giu-se Lê Ðăng Thị – Cai đội
  53. Thánh Giu-se Tuân – Linh mục (1811 – 1861)
  54. Thánh Giu-se Trần Văn Tuân – Giáo dân (1832 – 1862) 
  55. Thánh Giu-se Túc – Giáo dân (1842-1861)
  56. Thánh Giu-se Nguyễn Ðình Uyển – Thầy giảng (1773-1838)
  57. Thánh Giu-se Ðặng Ðình Viên – Linh mục (1787-1838)
  58. Thánh Jacinta Castaneda Gia – Linh mục (1743 – 1773)
  59. Thánh I-nê Lê Thị Thành – Giáo dân (1781-1841)
  60. Thánh Lô-ren-sô Ng. Văn Hưởng – Linh mục (1802-1856)
  61. Thánh Lô-ren-sô Ngôn – Giáo dân (1840-1862)
  62. Thánh Lu-ca Vũ Bá Loan – Linh mục
  63. Thánh Luca Phạm Viết Thìn – Cai tổng
  64. Thánh Mát-thêu Nguyễn Văn Phượng – Trùm họ
  65. Thánh Mát-thêu Ðậu – Linh mục
  66. Thánh Mát-thêu Lê Văn Gẫm – Thương gia
  67. Thánh Mác-ti-nô Tạ Ðức Thịnh – Linh mục
  68. Thánh Mác-ti-nô Thọ – Trùm họ
  69. Thánh Mi-ca-e Hồ Ðình Hy – Quan Thái bộc
  70. Mi-ca-e Nguyễn Huy Mỹ – Lý trưởng
  71. Thánh Ni-cô-la Bùi Ðức Thể – Binh sĩ
  72. Thánh Phan-xi-cô Ðỗ Văn Chiểu – Thầy giảng
  73. Thánh Phan-xi-cô Kính – Linh mục Pháp
  74. Thánh Phan-xi-cô Phan – Linh mục Pháp
  75. Phan-xi-cô Tế – Linh mục TBN
  76. Thánh Phan-xi-cô Trần Văn Trung – Cai đội
  77. Thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê Nguyễn Cần – Thầy giảng
  78. Thánh Phan-xi-cô X. Hà Trọng Mậu – Thầy giảng
  79. Thánh Phao-lô Tống Viết Bường – Quan Thị vệ
  80. Thánh Phao-lô Dương – Trùm họ
  81. Thánh Phao-lô Hạnh – Giáo dân
  82. Thánh Phao-lô Phạm Khắc Khoan – Linh mục
  83. Thánh Phao-lô Lê Văn Lộc – Linh mục
  84. Thánh Phao-lô Nguyễn Văn Mỹ – Thầy giảng
  85. Thánh Phao-lô Nguyễn Ngân – Linh mục
  86. Thánh Phao-lô Lê Bảo Tịnh – Linh mục
  87. Thánh Phê-rô Bắc – Linh mục Pháp
  88. Thánh Phê-rô Bình – Linh mục
  89. Thánh Phê-rô Dũng – Giáo dân
  90. Thánh Phê-rô Ða – Giáo dân
  91. Thánh Phê-rô Trương Văn Ðường – Thầy giảng
  92. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Hiếu – Thầy giảng
  93. Thánh Phê-rô Phạm Khanh – Linh mục
  94. Thánh Phê-rô Võ Ðăng Khoa – Linh mục
  95. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Lựu – Linh mục
  96. Thánh Phê-rô Ðoàn Công Quý – Linh mục
  97. Thánh Phê-rô Thuần – Giáo dân
  98. Thánh Phê-rô Trương Văn Thi – Linh mục
  99. Thánh Phê-rô Vũ Văn Truật – Thầy giảng
  100. Thánh Phê-rô Nguyễn Bá Tuần – Linh mục
  101. Thánh Phê-rô Lê Tùy – Linh mục
  102. Thánh Phê-rô Nguyễn Khắc Tự – Thầy giảng
  103. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Tự – Linh mục
  104. Thánh Phê-rô Ðoàn Văn Vân – Thầy giảng
  105. Thánh Phi-lip-phê Phan Văn Minh – Linh mục
  106. Thánh Simon Phan Ðắc Hòa – Y sĩ
  107. Thánh Stê-pha-nô Nguyễn Văn Vinh – Linh mục
  108. Thánh Tô-ma Ðinh Viết Dụ – Linh mục
  109. Thánh Tô-ma Nguyễn Văn Ðệ – Giáo dân
  110. Thánh Tô-ma Khuông – Linh mục
  111. Thánh Tô-ma Trần Văn Thiện – Chủng sinh
  112. Thánh Tô-ma Toán – Thầy giảng
  113. Thánh Vi-cen-tê Dương – Giáo dân
  114. Thánh Vi-cen-tê Nguyễn Thế Ðiểm – Linh mục
  115. Thánh Vi-cen-tê Lê Quang Liêm – Linh mục
  116. Thánh Vi-cen-tê Tường – Giáo dân
  117. Thánh Vi-cen-tê Ðỗ Yến – Linh mục
Scroll to Top