Ngày 24 tháng 6 hàng năm, Giáo hội hân hoan cử hành Lễ sinh nhật Thánh Gio-an Tiền Hô, vị ngôn sứ cuối cùng và là chiếc cầu nối giữa Cựu Ước và Tân Ước. Ngài là một trong những nhân vật vĩ đại nhất trong lịch sử cứu độ, được Thiên Chúa chọn để chuẩn bị dọn đường cho Đấng Cứu Thế. Ngay từ trong lòng mẹ, Gio-an đã được thánh hiến và sai đi làm ngôn sứ, làm tiếng hô trong hoang địa để loan báo Đấng Cứu Thế đến.
Chúa đã gọi Gio-an từ lòng mẹ
Ơn gọi của Gio-an Tiền Hô thật đặc biệt. Sách Tin Mừng kể lại: “Vì này tôi vừa nghe tiếng em chào, thì đứa con trong bụng đã nhảy lên vì vui sướng” (Lc 1,44). Đây không phải là một phản ứng tự nhiên, nhưng là dấu chỉ cho thấy Gio-an đã được Chúa gọi từ trong lòng mẹ. Đó là lý do, sứ thần Gáp-ri-en nói về ông rằng: “Em sẽ được đầy Thánh Thần ngay từ lòng mẹ” (Lc 1,15).
I-sai-a đã nói: “Đức Chúa đã gọi tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ” (Is 49,1). Lời ấy đã được ứng nghiệm nơi Gio-an Tẩy Giả. Trong cuộc gặp gỡ giữa hai người mẹ, Thánh Gio-an đã nhảy mừng trong lòng bà mẹ khi Đức Ma-ri-a mang Chúa Giê-su đến viếng thăm (x. Lc 1,41-44). Gio-an đã nhận ra Đấng Cứu Thế ngay cả trước khi thấy mặt Người.
Thánh Bê-na-đô Clairvaux đã diễn tả hình ảnh này cách tuyệt vời: “Chưa sinh ra mà đã tiên tri, chưa nhìn thấy ánh sáng mà đã làm chứng cho ánh sáng, Gio-an đúng là ngọn đuốc cháy sáng soi đường cho Mặt Trời Công Chính”.
Theo thánh Au-gút-ti-nô : “Chính Gio-an là người đầu tiên nhận ra Chúa Ki-tô, không phải bằng mắt, nhưng bằng tâm hồn; không phải qua thị giác, nhưng bởi ân sủng của Thánh Thần”. Đây là minh chứng cho ơn gọi tiên tri độc nhất vô nhị của Gio-an, một ơn gọi không chỉ là lời hứa, mà là một thực tại sống động khi Gio-an chưa chào đời.
Chúa trao sứ mạng cho Gio-an
Sứ mạng của Gio-an được loan báo rõ ràng qua ngôn sứ I-sai-a: “Có tiếng hô trong hoang địa: Hãy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi” (Is 40,3). Gio-an là người hoàn tất của lời tiên báo trên. Chính Chúa Giê-su cũng xác nhận: “Chính ông là người mà Kinh Thánh đã nói tới: Này Ta sai sứ giả của Ta đi trước mặt Con, người sẽ dọn đường cho Con đến” (Mt 11,10).
Gio-an Tẩy Giả không tự nhận mình là Đấng Cứu Thế, mà luôn nhấn mạnh vai trò chuẩn bị: “Tôi không phải là Đấng Kitô… Tôi chỉ là tiếng kêu trong hoang địa” (Ga 1,20-23). Với lối sống khổ hạnh, ẩn dật trong hoang địa, mặc áo lông lạc đà, ăn châu chấu và mật ong rừng (x. Mt 3,4), để có thể hoàn toàn chú tâm vào sứ vụ thiêng liêng. Gio-an là một mẫu gương cho những ai được Thiên Chúa gọi, rằng ơn gọi không phải là để tìm vinh quang trần thế, mà là để sống sứ mạng trong khiêm nhường và trung tín.
Thánh Cyrillô thành Alexandria viết: “Gio-an không tìm cho mình danh vọng, nhưng là người chỉ đường cho ánh sáng. Ông đã hoàn tất vai trò tiền hô bằng việc rút lui khi Đấng Ánh Sáng xuất hiện” (Chú giải Tin Mừng Lu-ca).
Noi gương thánh Gio-an sống đời nhân chứng
Thánh Gio-an Tiền Hô là mẫu gương sống động cho sứ mạng của các Ki-tô hữu hôm nay: trở thành “tiếng hô trong hoang địa” (Ga 1,23), dọn đường cho Chúa đến với thế giới.
Trong thời đại đầy nhiễu nhương, lạc hướng và mất niềm tin, người Ki-tô hữu được mời gọi sống như Gio-an, làm chứng cho sự thật và ánh sáng, bất chấp khó khăn hay bị chống đối. Gio-an không loan báo chính mình, nhưng luôn hướng người khác về với Chúa Giê-su: “Đây là Chiên Thiên Chúa” (Ga 1,29). Đó cũng là sứ mạng của chúng ta: đưa người khác đến với Đức Ki-tô bằng đời sống chứng tá, khiêm tốn và yêu thương.
Gio-an không chỉ là người dọn đường, mà còn là người làm chứng cho sự thật. Ngài đã không ngần ngại vạch tội vua Hê-rô-đê vì ông sống trong tội lỗi, dù biết rằng điều đó có thể đưa đến cái chết (x. Mc 6,17-29). Thái độ can đảm và trung thành với sự thật này chính là nét đặc trưng của một người sống đúng với ơn gọi của mình.
Tuy nhiên, điều cao quý nhất nơi Gioan chính là đức khiêm nhường. Khi các môn đệ của ông ganh tị với Chúa Giê-su, ông đã đáp: “Người phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ đi” (Ga 3,30). Một câu nói thể hiện sự tự hủy bản thân, để cho Thiên Chúa được lớn lên trong sứ mạng cứu độ nhân loại.
Thánh Bê-na-đô Clairvaux suy ngẫm: “Không ai có thể loan báo về Đấng Cứu Thế một cách thật sự nếu không biết mình chỉ là khí cụ. Gio-an là khí cụ trọn hảo, vì ông để cho Thiên Chúa sử dụng hoàn toàn, không chiếm giữ một chút vinh quang nào cho bản thân”.
Cảm đảm và khiêm nhường là hai đặc tính của thánh Gio-an để cho người thế noi gương bắt chước học đòi. Gio-an dù biết cái giá của việc nói thật, ngài vẫn không lùi bước. Trong thế giới dễ thỏa hiệp, các Kitô hữu hôm nay cần phải can đảm để bảo vệ công lý, sự thật và phẩm giá con người.
Noi gương Gio-an, mỗi Ki-tô hữu hãy sống sứ mạng ngôn sứ giữa đời, nhỏ bé nhưng trung thành, âm thầm nhưng hiệu quả, để ánh sáng Tin Mừng lan tỏa khắp nơi.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
