Tài liệu học hỏi tháng 12/2019 – Nên Thánh Trong Gia Đình

CHỦ ĐỀ

THÁNG 12/2019

NÊN THÁNH TRONG GIA ĐÌNH

Gia đình là tế bào sống động của xã hội

Gia đình, tế bào đầu tiên và sống động của xã hội, bởi vì “Đấng Tạo Hóa đã đặt gia đình làm nguồn gốc và nền tảng cho xã hội con người”, nên gia đình trở thành “tế bào đầu tiên và sống động của xã hội.”[1] Gia đình có những liên hệ chặt chẽ và sống động xã hội vì nó làm thành nền tảng cho xã hội và không ngừng tiếp sức cho xã hội bằng việc phục vụ sự sống: thật vậy, chính từ gia đình đã sinh ra các công dân, và chính trong gia đình các công dân ấy tìm thấy trường học đầu tiên về các nhân đức xã hội, là linh hồn của đời sống và sự phát triển của chính xã hội. Như thế, vì bản chất và ơn gọi, thay vì đóng khung trên chính mình, gia đình phải mở rộng đến những gia đình khác và đến xã hội, bằng việc lãnh nhận vai trò xã hội của mình.[2]

Sứ mệnh của hôn nhân gia đình là cao cả như thế, nhưng khi nhìn vào đời sống gia đình hiện tại, chúng ta thấy một thực trạng không mấy khả quan: ngoài Bắc nói chung và Hà Nội nói riêng, mỗi năm có khoảng 400 đến 450 cặp hôn nhân xin tha ngăn trở khác đạo, vì các bạn trẻ bỏ quê lên thành phố tìm việc làm và tìm hiểu nhau, cho nên đây là một khó khăn rất lớn cho đời sống đức tin. Tỷ lệ ly dị cũng đang tăng và hiện còn tồn tại những trường hợp tảo hôn, tức là lấy vợ lấy chồng trước tuổi thành niên. Bên cạnh đó một số cô gái Việt ước mơ đổi đời nên nhắm mắt đưa chân để lấy chồng ngoại quốc, không cần xét đến tuổi tác, khác biệt tôn giáo, văn hóa. Tại vùng quê, nhất là tại những xóm chài, vùng dân tộc thiểu số, vẫn còn những trẻ em thất học, vì gia đình nghèo, và vì cha mẹ không thấy được tầm quan trọng của việc học. Để khắc phục tình trạng trên, chỉ có cách là chúng ta cùng nhau đi vào giáo huấn của Giáo Hội để biến đổi gia đình chúng ta thành một “Giáo Hội Tại Gia” như trong Giáo Huấn của Giáo Hội.

1. Giáo Huấn của Giáo Hội về gia đình như một “Giáo Hội Tại Gia”

1.1. Gia đình là một hình ảnh sống động và là một biểu hiện mầu nhiệm Hội Thánh

“Giữa các trách nhiệm căn bản của gia đình Kitô hữu, có một trách nhiệm có thể nói là có tính cách Hội Thánh, vì trách nhiệm này đặt gia đình vào chỗ phục vụ cho việc xây dựng Nước Thiên Chúa trong lịch sử, bằng cách dự phần vào cuộc sống và sứ mạng của Hội Thánh. Để hiểu rõ việc tham dự ấy hệ tại ở đâu, bao gồm những gì và có đặc điểm nào, ta cần tìm hiểu những liên hệ rất nhiều và sâu xa nối kết Hội Thánh với gia đình Kitô hữu và làm cho gia đình này trở thành một “Giáo Hội  Tại Gia” (Ecclesia domestica), đến nỗi, theo cách của nó, gia đình là một hình ảnh sống động và là một biểu hiện lịch sử của chính mầu nhiệm Hội Thánh.”[3]

1.2. Trong “Giáo Hội Tại Gia”, cha mẹ phải là người giáo dục đức tin cho con cái bằng chính đời sống của mình

“Cũng do sự kết hợp vợ chồng mà gia đình được hình thành, từ đó sinh ra những công dân của xã hội loài người; những con người ấy nhờ ơn của Thánh Thần được trở nên con cái của Chúa qua bí tích Rửa Tội ngõ hầu phát triển Dân Chúa trải qua dòng thời gian. Ở trong gia đình, tựa như trong một “Giáo Hội Tại Gia”, cha mẹ phải là những người đầu tiên rao giảng đức tin, bằng lời nói cũng như bằng gương lành; cha mẹ cần phải cổ võ ơn gọi riêng của mỗi người con, đặc biệt là ơn gọi tận hiến”.[4]

1.3. Trong “Giáo Hội Tại Gia”, cha mẹ trở thành thầy dạy như Hội Thánh Toàn Cầu

“Ý thức sắc bén và sáng suốt về sứ mạng mà bí tích Hôn Phối trao ban cho họ, các cha mẹ Kitô hữu sẽ hiến thân cho công cuộc giáo dục con cái, với một sự trong sáng và đồng thời với ý thức về trách nhiệm của họ trước mặt Thiên Chúa, Đấng đang kêu gọi họ và giao cho họ việc xây dựng Hội Thánh nơi con cái họ. Như thế, gia đình những người đã được rửa tội, được Lời Chúa và bí tích qui tụ như là một Giáo Hội Tại Gia, cũng đồng thời trở thành mẹ và thầy dạy, như Hội Thánh Toàn Cầu.”[5]

2. Thực hiện Tinh thần “Giáo Hội Tại Gia”

2.1. Hôn nhân là một con đường nên thánh

2.1.1. Một linh đạo cho hôn nhân và gia đình

Linh đạo giáo dân hầu như luôn xoay quanh gia đình, hôn nhân và nghề nghiệp. Bí tích riêng cho giáo dân trước hết phải kể là bí tích hôn phối. Ân sủng mà đôi vợ chồng nhận lãnh từ bí tích này là được yêu thương nhau một cách sâu xa hơn nhờ Đức Tin và được tham dự vào công cuộc sáng tạo của Thiên Chúa bằng cách sinh sản con cái, những đứa con mà họ sẽ giáo dục để trở thành những Kitô hữu. Và vì thế chúng ta phải quan tâm nhiều và nhiều hơn nữa đến việc chuẩn bị hôn nhân, đến nền linh đạo gia đình cũng như những phương pháp giáo dục phù hợp với thời đại mới[6].

2.1.2. Hôn nhân là một con đường nên thánh

Trong hôn nhân, chúng ta được Đức Giêsu mời gọi trở thành “hai người họp lại vì Danh Ngài”. Danh Ngài là gì nếu không phải là Tình Yêu. Khi có tình yêu giữa vợ chồng thì có sự hiện diện đích thực của Đức Giêsu giữa vợ chồng ấy. Đức Giêsu có mặt trong mối quan hệ giữa hai vợ chồng ấy. Trong hôn nhân, Đức Giêsu mời gọi chúng ta trở thành những con người biết yêu thương theo nghĩa đầy đủ của Tin Mừng. Ngài mời gọi chúng ta chia sẻ đời sống vô cùng phong phú của Thiên Chúa Ba Ngôi xuyên qua rất nhiều cơ hội trong đời sống hàng ngày mà ta được mời gọi thể hiện tình yêu đối với vợ hay chồng mình. Tình yêu này không nằm ngoài những chi tiết vụn vặt của đời thường. Nó đi vào trong máu thịt của con người. Chúng ta có thể diễn tả tình yêu qua nhiều cách: bằng việc chân thành lắng nghe nhau, bằng việc đi chợ, nấu ăn, bằng việc chia sẻ cho nhau ý nghĩ và tình cảm, bằng việc cố gắng nhạy cảm hơn với các nhu cầu của vợ hay chồng mình, bằng việc đáp ứng nhu cầu của nhau, bằng việc quan hệ tính dục, bằng việc dành thời giờ cho nhau, nói tóm lại, bằng việc yêu thương theo đủ cách. Không một khía cạnh nào trong đời sống hôn nhân mà không nằm trong tiếng gọi của Đức Giêsu mời gọi chúng ta yêu thương nhau. Và chúng ta sửng sốt khám phá ra rằng ngay trong những cố gắng tầm thường và bé nhỏ của mình, chúng ta đã gặp được bàn tay kỳ diệu, có sức giải phóng, chữa trị và yêu thương của Thiên Chúa – Đấng đang cư ngụ giữa chúng ta. Trong tư cách là một đôi vợ chồng được gọi để trở nên bí tích cho người khác, chúng ta phải cống hiến cho Giáo Hội và cho thế giới ân huệ mà chúng ta đã nhận được từ thực tế đó.[7]

2.1.3. Gia đình là một cung thánh

Thay vì đến nhà thờ người ta mới cầu nguyện được, gia đình cũng là một cung thánh, một bàn thờ mà lễ phẩm là tất cả những giây phút của cuộc sống – những giây phút ấy đã được thánh hiến nhờ con người và những sinh hoạt trong gia đình.”[8]

Kinh nguyện gia đình có những đặc tính riêng. Đó là kinh nguyện chung: vợ chồng cùng cầu nguyện với nhau, cha mẹ và con cái cùng cầu nguyện với nhau. Sự hiệp thông trong kinh nguyện vừa là hoa quả vừa là đòi hỏi của sự hiệp thông mà các bí tích Rửa Tội và Hôn Phối đã đem lại. Các gia đình Kitô hữu có thể áp dụng cho mình một cách đặc biệt những lời hứa hiện diện của Đức Giêsu: “quả thật, Ta bảo các con: nếu dưới đất, hai người trong các con đồng thanh xin về bất cứ việc gì, thì Cha Ta, Đấng ngự trên trời sẽ ban cho. Vì đâu có hai, ba người họp lại nhân danh Ta, thì có Ta ở đó, giữa họ”.

Kinh nguyện gia đình có nội dung độc đáo là chính cuộc sống gia đình. Qua những cảnh huống khác nhau, cuộc sống này được diễn giải như một ơn gọi từ Thiên Chúa mà đến và được thực hiện như một câu trả lời hiếu thảo cho tiếng gọi ấy: vui mừng và cực nhọc, hy vọng và u buồn, ngày sinh và ngày kỷ niệm chu niên, kỷ niệm ngày cưới của cha mẹ, những chuyến xa nhà và trở về, những chọn lựa quan trọng và quyết liệt, cái chết của những người thân yêu … đều là những dấu hiệu về sự hiện diện ưu ái của Thiên Chúa trong cuộc sống gia đình; những biến cố ấy cũng phải trở thành những cơ hội cho lời tạ ơn, khẩn nguyện, cho sự tin tưởng phó thác của gia đình trong bàn tay Cha Chung trên trời.[9]

2.2. Thực hiện tinh thần “Giáo Hội Tại Gia”

2.2.1. Giáo Hội Tại Gia: cha mẹ với con cái

Bây giờ tôi cảm thấy chính mình là Giáo Hội – trong mọi mặt của đời sống gia đình với con cái: đó là khi tôi đặt mình vào trong trình độ của chúng để thông cảm với chúng nhiều hơn và để chia sẻ những buồn phiền lo lắng của chúng, dù đó là những buồn lo vụn vặt thế nào mặc lòng. Khi tôi trao cho các con tôi tình yêu thương và sự âu yếm mà chúng cần có, tôi thấy mình là Giáo Hội. Dĩ nhiên, tôi cũng nhận được từ nơi chúng rất nhiều yêu thương và trìu mến tương tự. Tôi là Giáo Hội khi tôi tranh đấu chống lại xu hướng riêng của mình là hay xử sự như một bà chủ chuyên ban bố các mệnh lệnh và đòi hỏi sự tùng phục. Cũng vậy, khi tôi cần mẫn làm việc để cho chúng có một đời sống kinh tế xã hội và Tin Mừng tốt hơn, tôi thấy mình như là một Giáo Hội sống động tại gia.[10]

2.2.2. Giáo Hội Tại Gia: người cha, người chồng trong gia đình

Trong Giáo Hội “tại gia” này, tình yêu Thiên Chúa giữ một chỗ rất quan trọng. Tình yêu ấy mặc lấy xác thịt và hiện diện nơi mỗi người chúng tôi. Qua Macu – vợ tôi – và qua hai con trai chúng tôi, tôi cảm thấy thật dễ dàng cảm nghiệm điều đó. Tôi yêu mến và nói chuyện với Thiên Chúa một cách dễ dàng qua họ. Trong kinh nghiệm của mình, chúng tôi kể cho Người nghe những niềm vui cũng như những nỗi băn khoăn của mình. Người là nền tảng vững chắc của Giáo Hội “tại gia” này. Chúng tôi chạy đến với Người để xin ơn kiên vững mỗi khi có những thử thách phải vượt qua.

Khi tôi đón nhận và yêu thương Macu – vợ tôi – đúng với sự thật của nàng, khi tôi cố gắng giúp đỡ nàng, khi tôi phát hiện ra rằng nàng là phản ảnh của hình ảnh Thiên Chúa, tôi cảm thấy mình là “Giáo Hội”.[11]

2.2.3. Giáo Hội Tại Gia: người vợ, người mẹ trong gia đình

Trong tư cách làm vợ, tôi đã có cảm thức mới thế nào là Giáo Hội. Trước đây, tôi thấy Giáo Hội chỉ như một tổ chức hoặc một cơ chế trong đó có những điều răn được lập ra sẵn mà tôi phải tuân giữ, có những thánh lễ mà tôi phải tham dự mỗi ngày Chúa Nhật; rồi tôi phải rước lễ trong mùa Phục Sinh, phải tham dự các tuần cửu nhật, phải đọc kinh trước bữa ăn… bây giờ tôi thấy Giáo Hội gần gũi hơn với cuộc sống của mình và tôi xác tín mình đang góp phần tích cực trong Giáo Hội.

Tôi cũng là Giáo Hội khi gạt bỏ tự ái mà quyết định đối thoại sau khi cãi lộn gay gắt. Khi tôi quyết định yêu thật chứ không sống trong mộng mị, khi tôi chấm dứt cái kiểu ừ hử cho qua nhưng thật sự lắng nghe chồng mình, tôi thấy mình là “Giáo Hội”.

Chúng tôi cảm nghiệm mình là Giáo Hội khi giáo dục con cái, khi trở thành bạn của chúng tôi để chơi đùa với chúng tôi, chấp nhận chúng và thông cảm chúng nhiều hơn.

Chúng tôi là Giáo Hội khi chúng tôi luôn cởi mở với bất cứ ai cần đến chúng tôi và chúng tôi phục vụ họ, và khi chúng tôi đón nhận tình thương cũng như sự giúp đỡ của người khác. Chúng tôi là Giáo Hội “tại gia” khi chúng tôi cầu nguyện với nhau và tha thứ cho nhau. Thật không dễ dàng, vì tất cả những điều vừa nói trên, chúng tôi phải chiến đấu để vượt qua những yếu đuối của mình hầu xây dựng một giáo hội tại gia đích thực, thậm chí có khi gặp thất bại và sơ suất.

Macu kết luận: với sức mạnh chỉ có được nhờ cầu nguyện và nhờ chấp nhận chính mình, chấp nhận những giới hạn và yếu đuối của mình, tôi đang xây dựng một Giáo Hội sao cho trở thành hình ảnh trung thực của Đức Kitô. Khi tôi sửa soạn bữa ăn cho José với tất cả tình yêu – trong lúc anh trở về nhà bực mình với công việc của anh, tôi cảm thấy tôi là giáo hội cho anh, bởi vì Giáo Hội chính là biểu tượng và là lời nhắc nhở dây hôn nhân của chúng tôi, chính trong Giáo Hội đó, chúng tôi đã thề hứa giúp nhau hạnh phúc. Khi tôi tin cậy José, khi tôi trao hiến thân mình cho anh, khi tôi chia sẻ những buồn lo, những thất vọng, những thất bại và sự im lặng của anh… tôi cảm thấy chính mình là Giáo Hội.[12]

 ————-

[1] Sắc lệnh về Tông đổ giáo dân Apostolicam actuositatem, 11.

[2] Tông Huấn Familiaris Consortio số 42

[3] Tông Huấn Familiaris Consortio 49

[4] Lumen Gentium 11

[5] Tông Huấn Familiaris Consortio 38

[6]  Jess S.Bren, Lay Spirituality today trg. 24

[7]  Jess S.Bren, Lay Spirituality today, John và Patricia Brewster, Hoa Kỳ, trg. 54-56

[8]  Jess S.Bren, Lay Spirituality today, Denise Anderson, Hoa Kỳ, trg.67

[9] Tông Huấn Familiaris Consortio số 59

[10] Jess S.Bren, Lay Spirituality today, José và Immaculada, Tây Ban Nha, trg.50 

[11] Jess S.Bren, Lay Spirituality today, José và Immaculada, Tây Ban Nha, trg.50-51

[12] Jess S.Bren, Lay Spirituality today, José và Immaculada, Tây Ban Nha, trg. 51-52

Share on print
Print
Share on email
Email
Scroll to Top