Đức Giám Mục François Pallu, M.E.P †
(31/8/1626 – 29/10/1684)

TIỂU SỬ

– Sinh năm: 31/8/1626 tại thành phố Tours, nước Pháp
– Chịu chức Linh mục: 24/9/1650
– Chịu chức Giám mục: 29/7/1658
– Giám mục hiệu tòa Heliopolis ở Augustamnica (29/07/1658 – 29/10/1684)
– Đại diện Tông tòa Tây Đàng Ngoài (17/8/1658 – 1679)
– Sáng lập Hội Truyền Giáo Paris (MEP) (1660)
– Đại diện Tông tòa Phúc Kiến (15/4/1680)
– Qua đời: 29/10/1684 († 58) tại Trung Hoa

———————————-

Đức Cha François Pallu, Đại diện Tông tòa tiên khởi của Đàng Ngoài nhưng chưa một ngày được đặt chân tới mảnh đất được ủy thác cho mình. Ngài trút hơi thở âm thầm trên mảnh đất truyền giáo Phúc Kiến – Trung Hoa, Chúa Nhật 29/10/1684[1].

Đức cha Franҫois Pallu chào đời tại giáo xứ Saint-Saturnin, thành phố Tours, nước Pháp vào cuối tháng 8 năm 1626, được rửa tội ngày 31/8/1626. Ngài thuộc về dòng tộc giàu sang, quyền quý và đạo đức. Thân phụ là Lãnh chúa vùng Périers. Mẹ là ái nữ của Thị trưởng thành Tours. Gia đình có 18 người con, trong đó có bốn người con trai gia nhập dòng tu và ba người con gái là nữ tu.

Từ nhỏ, người ta đã thấy nơi Franҫois Pallu hướng chiều về sự thiện, có tinh thần ôn hòa, khôn ngoan, khiêm tốn và tràn đầy đạo đức. Từ thời niên thiếu Franҫois Pallu đã gia nhập bậc giáo sĩ, lớn lên theo học thần học tại Paris. Tại kinh đô ánh sáng, vị Đại diện Tông tòa tương lai rất được mọi người mến mộ về đời sống cầu nguyện và tinh thần hòa đồng.

Ngài được thụ phong linh mục vào ngày 24/9/1650. Những ngày đầu đời trong tác vụ tư tế, vị linh mục trẻ tuổi thích tạo cho mình một không gian và thời gian cô tịch để cầu nguyện. Cha Pallu đã chọn nhà nguyện các nữ tu Carmel gần gia đình để dâng lễ mỗi ngày. Cha dành hai giờ đồng hồ để nguyện ngắm buổi sáng. Tại quê hương, vị linh mục trẻ còn rất được ngưỡng mộ vì các hoạt động bác ái và gây quỹ từ thiện giúp đỡ người nghèo.

Trở lại Paris, Cha Pallu đã gặp được nhà truyền giáo Dòng Tên Alexandre de Rhodes và được một cha Dòng Tên, Jean Bagot (cha đồng hành), giới thiệu như là ứng viên xứng đáng cho chức giám mục và cho sứ vụ truyền giáo ở vùng Viễn Đông.

Ngày 29/7/1658, Đức Thánh Cha ban đoản sắc bổ nhiệm cha Pallu làm Giám mục Hiệu tòa Héliopolis. Ngày 17/8/1658, Thánh bộ Truyền bá Đức tin công bố sắc lệnh: bổ nhiệm Đức cha Pallu làm Đại diện Tông tòa Đàng Ngoài và nhận thêm trách nhiệm cai quản các tỉnh liền kề là Vân Nam, Quý Châu, Hồ Quảng, Quảng Tây, Tứ Xuyên và nước Lào. Ngày 17/11 cùng năm, ngài được tấn phong giám mục tại Roma.

Trở lại Paris, vị tân Đại diện Tông tòa bắt tay vào việc tuyển dụng và đào tạo các nhà truyền giáo để cộng tác với các vị Đại diện Tông tòa trong công cuộc truyền giáo và hướng tới việc đào tạo hàng giáo sĩ bản địa. Ngài đã quy tụ được hai mươi giáo sĩ. Ngài huấn luyện cho họ đời sống tâm linh và các phương pháp truyền giáo bình dân theo linh đạo của cha thánh Vincent de Paul.

Mọi sự đã sẵn sàng, ngày 02/01/1662, đoàn rời cảng Marseille để lên đường đến Viễn Đông. Trong chuyến hành trình đầy gian khổ này, đoàn gồm bảy giáo sĩ, hai giáo dân và Đức Cha Pallu. Một nửa trong số họ đã ngã bệnh và qua đời. Bản thân Đức cha cũng lâm bệnh. Cuối cùng, ngày 27/01/1664, họ đến Ayuthia, sau hai năm và 25 ngày kể từ khi họ xuống tàu ở Marseille.

Ở Siam chưa đầy một năm, trước những tin tức về cuộc bách đạo tàn khốc ở Đàng Ngoài và Đàng Trong, cùng với tình hình truyền giáo tại Viễn Đông và công nghị Ayuthia 29/02/1664 (các ngài đã soạn Huấn dụ Monita ad missionarios), hai vị Đại diện Tông tòa cùng với những người cộng sự của mình đã đồng ý cử Đức Cha Pallu trở về Roma để trực tiếp báo cáo tình hình cho Tòa Thánh. Ngài trở lại giáo đô, được yết kiến Tân Giáo hoàng Clêmentê IX. Kết quả là một loạt sắc lệnh và tài liệu mang tính bước ngoặt liên quan tới vùng truyền giáo Á Đông ra đời.

Vào ngày 11/4/1670, Đức cha Pallu xuống tàu trở lại Viễn Đông. Ngày 27/5/1673, đoàn đã đến Ayuthia sau hơn ba năm hành trình gian khổ và chết chóc, dưới biển trên bộ, nhưng cũng nhờ đó mà người ta thấy rõ được Đức tin kiên vững, lòng nhiệt thành truyền giáo, đức dũng cảm, lòng trung thành với Rôma và óc tổ chức khôn ngoan của ngài.

Trở lại kinh đô của vua Siam, Đức Cha Pallu đã xin được hộ chiếu đi Đàng Ngoài. Vị Đại diện Tông tòa ra khơi vào ngày 21/8/1674. Sau gần hai tháng lênh đênh trên biển, với tất cả nỗ lực bất chấp nguy hiểm, bão tố, thiếu lương thực, thiếu nước uống, nhưng ngài vẫn không thể đặt chân tới Đàng Ngoài. Việc bất đắc dĩ phải dạt vào cảng biển Manila của vị Đại diện Tông tòa bị nghi ngờ là âm mưu gián điệp cho Pháp. Vì Manila không giải quyết được, nên Đức Cha Pallu đã quyết định đến Tây Ban Nha để tự biện hộ. Tại Madrid, ngày 16/02/1677, vị Đại diện Tông tòa nhận được phán quyết vô tội và được bồi thường các chi phí do việc cầm giữ và vận chuyển ngài gây ra.

Đến Rôma vào ngày 03/6/1677, những đề xuất của Đức cha đã được Tòa Thánh lắng nghe. Đức Giáo Hoàng phê chuẩn các sắc lệnh: ngày 25/11/1679, bổ nhiệm các cha Deydier và De Bourges làm Giám mục và Đại diện Tông tòa của Đàng Ngoài; ngày 01/4/1680, đặt các Đức cha Pallu và Lambert làm các Tổng Giám quản.

Ngày 15/4/1680, Đức Thánh Cha giải nhiệm Đức cha Pallu khỏi chức vụ Đại diện Tông tòa Đàng Ngoài và đặt ngài làm Đại diện Tông tòa Phúc Kiến cùng với quyền quản trị các tỉnh Giang Tây, Quảng Đông, Chiết Giang, Quảng Tây, Tứ Xuyên, Hồ Quảng, Quý Châu, Vân Nam cũng như các đảo Đài Loan, Hải Nam và các đảo trong biển Trung Hoa.

Đức cha đã rời Rôma đến Paris vào ngày 03/6/1680. Sau sáu tháng ở Paris để thu xếp các công việc cần thiết, ngày 29/01/1681, ngài đã từ biệt Paris lần cuối cùng. Trên suốt hành trình, ngài chăm lo cho các thừa sai giữ một chương trình sống cộng đoàn rất đều đặn: sau suy gẫm, thánh lễ, học tập và mục vụ cho thủy thủ đoàn. Ngày 4/7/1682 ngài đặt chân đến Ayuthia lần cuối.

Ngày 02/7/1683, Đức Cha Pallu từ Siam đi Trung Hoa. Sau hơn một tháng hành trình dọc bờ biển mà không thể nào vào được đại lục, ngài đã đổi hướng đến đảo Đài Loan để chờ cơ hội thuận tiện. Cuối cùng ngài xin được giấy thông hành vào Trung Hoa.

Các thừa sai lên tàu vào ngày 6/01/1684 và đến ngày 14/01/1684, lần đầu tiên, một Giám mục Đại diện Tông tòa đặt chân lên đất Trung Hoa. Mặc dù sức khỏe suy yếu, nhân sự thiếu thốn và chưa có cơ sở vật chất nhưng ngài vẫn miệt mài với các hoạt động tông đồ, với mối bận tâm về vùng truyền giáo Trung Hoa. Trên đường đến Mục Dương thăm cộng sự của mình, vị Giám mục bị kiệt sức. Sau đó cơn sốt xuất hiện và dần tăng lên.

Đức Cha qua đời vào ngày Chúa Nhật 29/10/1684, kết thúc một hành trình sứ vụ tông đồ đúng như ngài đã cam kết ngay trước khi lãnh nhận: “Bậc Giám mục mà tôi thấy mình sắp được nâng lên, là một bậc hoàn thiện, và không tự bằng lòng với những hành động thông thường… Bậc đó không đơn giản xét xem điều gì buộc phải làm…, mà chỉ chuyên tâm đến điều gì là hoàn hảo nhất…”. Ngay từ khi còn sống, Đức cha đã được một số thừa sai dưới quyền xem như một “vị thánh làm phép lạ”.

Ngài được an táng ở Mục Dương, Phúc Kiến. Di cốt của ngài được chuyển tới trụ sở Hội Thừa Sai Hải Ngoại Paris vào tháng 8 năm 1912. Tháng 02 năm1954, hài cốt của Đức cha Pallu được đem về nhà nguyện của Hội Thừa Sai Hải Ngoại Paris, số 128, rue du Bac, quận 7, Paris và được tôn kính lưu giữ đến tận ngày hôm nay như một lời tri ân và nhắc nhớ đến Đấng sáng lập của Hội, vị Đại diện Tông tòa đầu tiên của Đàng Ngoài và sau đó, Đại diện Tông Tòa tiên khởi ở Phúc Kiến – Trung Hoa.


[1] Tóm lược dựa trên công trình nghiên cứu của tiến sĩ Louis Baudiment xuất bản năm 1934, Văn khố Hội Thừa Sai Paris bản dịch của Cao Kỳ Hương, được HĐGMVN ấn hành năm 2022.

Scroll to Top