WTGPHN – Khai mạc từ chiều ngày 14 tháng 11 năm 2011, tuần tĩnh tâm thường niên của Linh mục đoàn TGP Hà Nội kết thúc vào hồi 9g30 ngày 19 tháng 11 năm 2011 tại Tòa Tổng Giám mục Hà Nội.
Trong tiết trời cuối Thu, khí trời mát mẻ, tuần tĩnh tâm đã diễn ra trong bầu khí ấm cúng tràn đầy tình yêu thương và hiệp nhất của anh em linh mục.
Sau một năm miệt mài với công việc mục vụ, những ngày tĩnh tâm này quả là dịp để Bề trên gặp gỡ và quan tâm đến từng linh mục, và cũng là thời gian thuận tiện để các anh em linh mục đồng khóa, đồng niên nghỉ ngơi, gặp gỡ và chia sẻ với nhau đời sống thiêng liêng và mục vụ tại Ngôi nhà chung của Tổng Giáo phận.
Ngoài những cử hành phụng vụ theo chương trình tĩnh tâm như thánh lễ đồng tế, các giờ kinh nguyện và giờ suy gẫm, những gợi ý về đề tài mục vụ liên quan tới việc sống Thư chung hậu Đại Hội Dân Chúa năm 2010 và những hoạt động khác của buổi tĩnh tâm được tóm kết như sau:
Giảng phòng
Từ ngày 15 đến 18 tháng 11, mỗi ngày có hai giờ gợi ý suy niệm, Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm đã giới thiệu và triển khai những ý chủ đạo của Thư chung hậu Đại Hội Dân Chúa 2010 với mục tiêu là nhấn mạnh tới vai trò của linh mục trong sứ mạng truyền giáo của Giáo Hội tại Việt Nam hiện tại và tương lai, để từ đó gợi lên những ý tưởng thiêng liêng giúp cho anh em linh mục nhìn lại căn tính linh mục của mình và hành trình mục vụ trong suốt một năm qua để canh tân đời sống mục vụ trong các mối tương quan với Chúa, với giám mục của mình, với anh em linh mục và với cộng đoàn tín hữu mà họ có nhiệm vụ coi sóc.
Với điểm nhấn của Thư Chung 2010 là “Sứ vụ loan báo Tin mừng”, sứ vụ loan báo Tin mừng của linh mục phải có tính duy nhất bắt nguồn từ sứ vụ của Thiên Chúa Cha qua Chúa Con và đến với Giáo Hội và với tính toàn diện, tức là làm sao để Tin mừng thấm nhập mọi môi trường và mọi hoàn cảnh.
Trong khi thi hành sứ vụ truyền giảng Tin mừng, linh mục sẽ đối diện với các cám dỗ, cụ thể là ba cám dỗ mà Chúa Giêsu đã trải qua khi bắt đầu sứ vụ công khai. Đây không phải là những cơn cám dỗ về đời sống đạo đức cá nhân, nhưng là những cơn cám dỗ về đường lối thi hành sứ vụ cứu thế. Vậy, trong bầu khí tĩnh tâm, các linh mục được gợi ý để có thể suy gẫm về những cám dỗ trong việc thi hành thừa tác vụ của mình. Đấu tranh nội tâm và bước đi của sứ vụ là hai điểm quan trọng của đời sống linh mục.
Với việc ban hành thư chung 2010, HĐGM Việt Nam đưa ra kế hoạch mục vụ áp dụng trong 3 năm (2012-2014) về các chủ đề: hiểu biết và sống mầu nhiệm Giáo hội; vun trồng và củng cố sự sống hiệp thông trong Giáo Hội; hiệp thông để thi hành sứ vụ loan báo Tin mừng.
Sống mầu nhiệm trước hết là ở với Chúa, lắng nghe Lời Chúa, mang lấy tâm tư của Chúa và ra đi sống Lời Chúa. Linh mục là người phục vụ sự hiệp nhất trong Giáo Hội. Sự hiệp nhất này phải từ trên đi xuống tức là sự hiệp nhất từ ơn ban của Thiên Chúa. Sứ đáp trả từ thẳm sâu của con người. Sự hiệp thông mật thiết với Thiên Chúa là nền tảng trong đời sống thực tế của người linh mục.
Sự hiệp nhất bắt nguồn từ Thiên Chúa như “Cha ở trong Con và Con ở trong Cha” và theo mô hình của Thiên Chúa. Đây không phải là sự hiệp nhất theo thế gian, bởi vì nó sẽ dẫn tới sự phân ly. Sự hiệp nhất này liên quan đến sứ vụ loan báo Tin Mừng, nên linh mục cần kiến tạo mối hiệp thông với Thiên Chúa qua mối hiệp thông với giám mục, với anh em linh mục và với anh chị em của mình.
Để kiến tạo sự hiệp thông, linh mục cần có mối hiệp thông nội tâm thiêng liêng sâu sa với Thiên Chúa. Đời sống thiêng liêng của linh mục được gọi là đời sống thuộc linh, có nghĩa là gặp Chúa trong đời sống hằng ngày.
Giáo huấn
Từ 16g15 đến 17g00 mỗi ngày, Đức Tổng Giám mục Phêrô đã chia sẻ với Linh mục đoàn về các vấn đề liên quan tới căn tính linh mục và mục vụ linh mục.
Nói về căn tính của linh mục, phải kể đến ba chức năng của linh mục. Xét về chiều kích thánh thiêng: linh mục là người của Chúa, là ngôn sứ, là tư tế, là tông đồ. Ngài là người được Chúa chọn và dành riêng ra cho ngài. Vậy từ giây phút này, ngài thuộc trọn về Chúa để thi hành các chức năng Tư tế, Vương giả và Ngôn sứ. Linh mục không thuộc về mình nhưng thuộc về Chúa. Linh mục có một địa vị ưu tiên, ưu tú để thay mặt cho loài người tôn vinh Chúa. Linh mục là “In persona Christi”. Vậy linh mục có được phép hành xử một cách tầm thường hay không? Xét về khía cạnh thần bí, linh mục được hiệp thông được kết hiệp mật thiết với Chúa để mang sự sống của Chúa đến với người khác. Xét về chiều kích Thánh Thể, linh mục được đặc cách để có thể ban phát bí tích Thánh Thể, vậy phải làm sao trở nên một con người dâng hiến, bẻ ra để phân phát và nuôi dưỡng. Linh mục mang chiều kích tông đồ phục vụ nên Chúa gọi họ là để sai đi, vậy nếu họ không phục vụ, tức là họ không sống chức năng linh mục. Linh mục cũng mang chiều kích Hội Thánh, không bao giờ sống riêng rẽ, là thành phần của Hội Thánh, sống để phục vụ Hội Thánh. Linh mục cần sống hiệp thông với giám mục, với anh em linh mục, với tín hữu. Xét về chiều kích tông đồ, linh mục có sứ vụ truyền giáo và loan báo Tin mừng. Xét về chiều kích Thánh mẫu học, linh mục cần sống mối tương quan mật thiết với Đức Mẹ trong sứ mạng phục vụ Hội Thánh.
Linh mục thi hành trong mọi hoạt động của Hội Thánh. Nhấn mạnh về việc cử hành phụng vụ, Đức TGM Phêrô gợi ý rằng có thể chọn Năm 2012 là Năm phụng vụ cho Tổng Giáo phận. Phụng vụ là môi trường để canh tân đời sống kitô hữu. Vậy điều quan trọng là làm sao thúc đẩy giáo dân tham dự phụng vụ cách đầy đủ, ý thức và tích cực.
Trong việc cử hành phụng vụ, làm sao mỗi thừa tác viên chỉ làm và làm trọn vẹn những gì thuộc về phận vụ của mình. Sống phụng vụ là sống thế nào để đào sâu phụng vụ. Cụ thể là việc công bố Tiểu Vương Cung Thánh Đường tại Sở Kiện vào ngày 8 tháng 12 năm 2011. Niềm vinh dự này là cơ hội để nâng đỡ đức tin và truyền giáo trong Tổng Giáo phận. Sở Kiện phải xứng đáng là trung tâm hành hương các Thánh Tử Đạo Việt Nam. Theo văn kiện Tòa Thánh, khi công bố Tiểu Vương Cung Thánh Đường, Tòa Thánh muốn củng cố sự liên đới giữa Sở Kiện với Tòa Thánh. Chính vì thế phải hết sức đề cao, học hỏi và phổ biến các tài liệu của Tòa Thánh. Sở kiện phải trở nên gương mẫu về phụng vụ và mục vụ.
Sang buổi huấn giáo thứ hai, Đức TGM Phêrô đề cập tới việc phổ biến sách Tin mừng đọc trong khi cử hành thánh lễ. Loan báo Tin mừng là đỉnh cao của cử hành phụng vụ. Sách Tin mừng luôn được đóng cẩn thận và được trang trí mỹ thuật, phân biệt khỏi các sách bài đọc khác (theo Ordo, số 36). Tổng Giáo Phận sẽ gửi cho mỗi giáo xứ một cuốn sách Tin mừng để dùng trong cử hành thánh lễ. Như vậy, các giáo xứ không được phép thay thế các sách dùng trong phụng vụ bằng các tờ giấy in bài đọc riêng, hay tập sách in sẵn trong mỗi dịp lễ.
Để cập tới việc giảng lễ, Đức TGM, dựa trên tài liệu về giảng thuyết của Đức Giám mục Mỹ Tho, nhấn mạnh tới hai yếu tố siêu nhiên và nghệ thuật:
-Yếu tố siêu nhiên: Bài giảng không phải là diễn thuyết hùng hồn, hùng biện để cuốn hút thính giả nghe theo lý lẽ của mình. Linh mục là dụng cụ để Chúa Thánh Thần hoạt động, nên bài giảng là nuôi dưỡng đức tin, cung cấp đức tin, để Chúa hoạt động. Nội dung không thể tìm nơi nào ngoài Lời Chúa. Lời Chúa mới là sự sống và ánh sáng. Lời Chúa phải truyền đạt tới người nghe và giúp người nghe đáp trả lại Lời Chúa. Linh mục có nhiệm vụ quảng diễn Lời Chúa để làm nổi bật Lời Chúa chứ không che lấp Lời Chúa. Giảng không phải là một lớp Kinh Thánh. Đức tin không phải là tư tưởng nhưng đức tin là sự sống. Lòng tin được khơi dậy là tác động của Chúa Thánh Thần qua lời của linh mục. Vậy khi giảng mà chưa chia sẻ niềm tin của mình thì chưa có tính thuyết phục. Linh mục phải sống ít nhất một cách nào đó điều mà mình giảng. Để được thế, linh mục phải cầu nguyện và suy niệm trong lòng và thực hành trong đời sống thì mới có thể truyền đạt đức tin được. Linh mục phải nói về Đức Kitô, đề cập đến Đức Kitô, và giúp tín hữu sống, nên linh mục phải động não suy tư và cầu nguyện. Linh mục cần trình bày cách trong sáng nội dung bằng cách biết vận dụng các phương diện thần học, tu đức, giáo lý…
-Yếu tố tự nhiên: Bài giảng là một nghệ thuật, tức là phải trau dồi những kỹ năng để làm cho bài giảng không phải là một gánh nặng mà là một sự say mê thích thú. Bài giảng phải rõ ràng về bố cục và dễ hiểu về từ ngữ. Giọng nói rõ ràng, tự nhiên. Bài giảng ngắn gọn không lặp đi lặp lại, không dài dòng, bởi vì theo tâm lý thì người ta khó cầm trí quá 10 phút. Ngày này người ta không đòi hỏi giảng phải là giảng buông nhưng là cần có sự chuẩn bị bằng cách viết ra. Không nên khoa tay, múa chân cách thoái quá vì dễ làm cho người nghe chóng mặt và mệt mỏi.
-Sự chuẩn bị: dọn bài giảng là một phương thế để nên thánh, bởi vì nó đòi hỏi nhiều hy sinh và nỗ lực. Người giảng phải có trình độ về Thần học và Kinh thánh để có thể soạn bài giảng. Chuẩn bị xa bằng đời sống tinh thần và đạo đức, chuẩn bị gần là đọc, học và cầu nguyện trước khi giảng. Khi linh mục giảng không phải là chỉ cho giáo dân mà cho cả chính mình nữa.
-Những điều tối kỵ khi giảng: Không dùng Lời Chúa để la mắng giáo dân, phê bình chỉ trích những người vắng mặt, bóp méo Lời Chúa theo ý mình. Không dùng bí mật tòa giải tội để răn đe giáo dân trên tòa giảng vì sẽ xúc phạm đến tội nhân làm cho họ đau khổ và có nguy cơ lỗi ấn tòa giải tội cách gián tiếp. Không được dùng tòa giảng để “đấu” với các linh mục khác hay với giáo dân, nếu trong trường hợp nặng sẽ là phạm thánh.
Trong giờ giáo huấn cuối cùng, Đức TGM Phêrô để chia sẻ với Linh mục đoàn về mục vụ hôn nhân. Ngài chú tâm tới việc giải quyết thế nào cho các đôi hôn phối xin được hưởng đặc ân Phaolô.
Điều kiện để được hưởng đặc ân Phaolô (CIC, 1143-1147) là: Hai vợ chồng bên lương ly dị, sau đó một người xin trở lại đạo và rửa tội để cưới một người công giáo. Ở đây, cần phải chất vấn trực tiếp bên không rửa tội (vợ hoặc chồng đã ly dị): Có muốn hàn gắn không? Họ đã rửa tội chưa? Hai bên có con cái chưa và đã chu toàn nghĩa vụ đối với con cái chưa? Chất vấn là việc của Đấng bản quyền địa phương, và ngài có thể ủy quyền cho các cha xứ. Dù là ai thẩm vấn, thì sau khi thẩm vấn phải có văn bản và có chữ ký của người thẩm vấn, bên không rửa tội và hai nhân chứng. Có luật trừ trong trường hợp: không biết người cần thẩm vấn ở đâu, hoặc có biết nhưng không thể liên lạc; có hỏi cũng vô ích; tổn hại tới đời sống của người đó.
Lưu ý trường hợp người dự tòng đang chung sống với người “rối”: Trước khi rửa tội cho một người dự tòng có liên quan đến hôn phối, nếu người dự tòng có thể được phép tái hôn, linh mục mới tiến hành rửa tội. Đơn xin đặc ân thánh Phaolô là do người muốn rửa tội làm.
Thuyên chuyển
Tuần tĩnh tâm thường niên là dịp để Đức Tổng Giám mục thuyên chuyển các linh mục vì lợi ích đức tin, đáp ứng nhu cầu của Giáo Hội, đặc biệt lý do thuyên chuyển còn nhắm tới lợi ích của vị linh mục được thuyên chuyển.
Sau khi xem xét, bàn hỏi với các vị hữu trách khôn ngoan, Đức TGM quyết định thuyên chuyển 17 linh mục trong đợt thứ nhất. Tất cả sự bổ nhiệm này sẽ được thực hiện theo quy định của Giáo luật. Kể từ ngày công bố, việc thuyên chuyển sẽ được tiến hành từ ngày 2 tháng 1 năm 2012.
Tuần tĩnh tâm kết thúc trong sự quy hướng về Thánh Thể, trung tâm của sự hiệp nhất và yêu thương trong giờ Chầu Tạ Ơn với phép lành của Chúa Giêsu Thánh Thể được ban qua đôi tay của vị chủ chăn của TGP.
Tri ân Thiên Chúa, cảm tạ vị chủ chăn của mình, cám ơn Đức cha giảng phòng, Linh mục đoàn cũng không quên ghi ơn anh chị em nam nữ tu sỹ, các chú ứng sinh, các anh chị em giáo dân phục vụ và toàn thể cộng đoàn đã cầu nguyện để tuần tĩnh tâm diễn ra tốt đẹp và thu được nhiều ơn ích.
Tuần tĩnh tâm kết thúc trong ân sủng dồi dào mà các linh mục trong TGP đã lãnh nhận để họ tiếp tục được sai đi truyền giảng Tin Mừng và tái truyền giáo tại các giáo xứ mà họ thừa lệnh từ vị chủ chăn. Nguyện xin Chúa chúc lành cho các linh mục và thánh hóa các công việc truyền giáo mà họ đang và sẽ thực hiện trong tương lai hầu thu được nhiều kết quả như lòng Chúa mong ước.
BBT
