“Thật là tốt đẹp lắm thay, anh em ta sống sum vầy bên nhau” (TV 133).
Vào lúc 9g00 sáng Thứ Bẩy, ngày 13 tháng 11 năm 2010, Linh mục đoàn Tổng Giáo Phận Hà Nội đã kết thúc tuần cấm phòng năm từ ngày 08 đến ngày 13 tháng 11 tại Tòa Tổng Giám Mục Hà Nội.
Tuần tĩnh tâm đã diễn ra trong bầu khí ấm cúng tràn đầy tình yêu thương và hiệp nhất của anh em linh mục trong TGP. Thực vậy, sau một năm làm việc mục vụ bận rộn tại các giáo xứ, tuần tĩnh tâm năm là thời gian thuận tiện để các anh em linh mục đồng khóa, đồng niên có dịp nghỉ ngơi, gặp gỡ và chia sẻ những tâm tình thiêng liêng và mục vụ với nhau.
Như đã đề cập ở bài viết về ngày khai mạc tuần tĩnh tâm, tuần tĩnh tâm năm nay vắng sáu linh mục: bốn cha sức khoẻ yếu là cha Gioan Bùi Trọng Tăng, cha Phaolô Phạm Thừa Huấn, cha Giuse Nguyễn Ngọc Hinh, cha Gioan Baotixita Vũ Mạnh Thái và cha Giuse Nguyễn An Khang đang bận công việc mục vụ tại nước ngoài. Cha Antôn Trịnh Duy Công đã về tham dự ngày bế mạc bởi vì ngài đã tĩnh tâm năm với Linh mục đoàn giáo phận Lạng sơn tuần trước tại Phát Diệm.
Ngoài ra, còn có các cha đang du học tại nước ngoài không thể về tham dự, đó là các cha: Giuse Đỗ Văn Tuyến (Pháp), Giuse Vũ Đức An (Pháp), Giuse Nguyễn Quốc Hùng (Ý), Giuse Trần Đình Sơn (Ý), Giuse Đào Hữu Thọ (Ý), Giuse Nguyễn Quốc Sỹ (Pháp), Giuse Nguyễn Minh Chiểu (Pháp), Phaolô Nguyễn Trung Thiên (Phi-líp-pin), Antôn Phạm Văn Dũng (Bỉ), Gioan Baotixita Nguyễn Văn Quang (Bỉ), Giuse Lê Danh Tường (Ý) và Giuse Vũ Công Viện (Phi-líp-pin).
Ngoài những cử hành phụng vụ theo như chương trình tĩnh tâm như Thánh lễ đồng tế, các giờ kinh nguyện và giờ suy gẫm, những gợi ý về đề tài truyền giáo của Đức TGM và những hoạt động khác của buổi tĩnh tâm được tóm kết như sau:
Chiều thứ hai 08/11
Sau lời chào mừng của Linh mục đoàn gửi tới Đức Giám mục của mình và tâm tình của Đức TGM, Đức Cha Phụ tá đã chủ sự giờ chầu Thánh thể khai mạc tuần tĩnh tâm..
Thứ ba 09/11
Đức TGM trình bày hai bài gợi ý về Thánh thể và nền tảng việc truyền giáo. Bài thứ nhất mang tựa đề: Thánh Thể và truyền giáo. Trong phần trình bày, Đức TGM quang diễn đề tài qua sáu phần chính: 1) Sự khao khát của Chúa; 2) Tấm bánh được bẻ ra; 3) Loan báo và hướng về Tiệc cánh chung; 4) Bí tích Thánh Thể thực hiện công cuộc loan báo Tin Mừng; 5) Hiệp thông với Đức Kitô và Giáo hội; 6) Hiệp thông với Người Tôi Tớ đau khổ.
Bài thứ hai mang chủ đề: Nền tảng việc truyền giáo. ” Như Chúa Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai anh em” (Ga 20,21), nền tảng của việc truyền giáo khởi đầu từ ý định của Chúa Cha, qua sứ mạng của Chúa Con và thể hiện trong Chúa Thánh Thần. Hội Thánh thực hiện sứ mạng truyền giáo như là dấu chỉ và là bí tích của ơn cứu độ, thi hành theo lệnh truyền của Chúa Giêsu.
Trong giờ huấn dụ vào lúc 17g00 chiều, Đức TGM phổ biến tập sách ” Những chúc lành thường dùng” cho các cha áp dụng trong công việc mục vụ giáo xứ. Theo Đức TGM, đây là tập sách hữu dụng cho các linh mục trong giáo phận. Ngoài ra, Ngài chấn chỉnh về việc đọc Kinh Tin Kính trong Thánh lễ và ra quyết định cho các cha lựa chọn tùy hoàn cảnh để đọc trong Thánh lễ một trong hai bản Kinh Tin Kính: Kinh Tin Kính các Tông đồ và Kinh Tin Kính của Công đồng Nicee-Constantinople theo sách lễ Roma 2005, bắt đầu từ Chúa nhật I mùa vọng. Buối tối, theo chương trình tĩnh tâm, Đức TGM đã chủ sự nghi thức sám hối chung tại nhà nguyện và sau đó các cha lãnh nhận bí tích Hòa Giải để chuẩn bị lãnh nhận ơn toàn xá trong khuôn khổ mừng Năm Thánh 2010.
Thứ tư ngày 10/11
Trong hai buổi gợi ý suy niệm, bài thứ nhất mang tựa đề : Linh đạo truyền giáo. Đức TGM trình bày chủ đề này qua bốn phần chính: 1) Linh đạo truyền giáo phải được đặt trong sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần qua việc theo gương Chúa Giêsu và xác tín vào ơn Chúa. 2) Để sống mầu nhiệm sai đi, nhà truyền giáo cần phải hiệp thông với Đức Kitô và sống mầu nhiệm tự hủy của Đức Kitô. 3) Nhà truyền giáo cần phải yêu mến Giáo hội và con người qua bàn tiệc Thánh Thể và hiến lễ Thập Giá kéo dài cũng như thi hành sứ mạng “giảng dạy muôn dân”. 4) Nhà truyền giáo đích thực là một vị thánh trong chiêm niệm và hoạt động và là con người của Bát phúc.
Bài gợi ý thứ hai mang tựa đề: Phải rao giảng Tin Mừng. “Khốn thân tôi nếu tôi không rao giảng Tin Mừng” (1Cr 9, 16). Nhấn mạnh việc rao giảng Tin Mừng là căn tính của Giáo Hội nên Đức TGM trình bày chủ đề này qua ba phần chính: 1) Giáo Hội theo gương Chúa Kitô để rao giảng ơn cứu độ và thực hiện ơn cứu độ. 2) Giáo Hội được gọi để loan báo Tin Mừng bởi vì Giáo Hội được loan báo nên có bổn phận phải loan báo. 3) Giáo Hội thi hành sứ mạng qua việc lắng nghe, cử hành các Bí Tích, sống hiệp thông và cầu nguyện.
Trong giờ huấn dụ, cha Alphongsô Phạm Hùng thay mặt Đức TGM giới thiệu với các Cha cuốn sách “Nghi thức gia nhập Kitô giáo của người lớn”. Cha Alphongsô đặc biệt lưu ý các cha về tiến trình chuẩn bị cho người dự tòng với các giai đoạn chuẩn bị như tiến qua cửa, hoặc như tiến lên bậc thang với các nghi thức tiếp nhận do chính Đức Giám mục cử hành tại Nhà thờ Chính Tòa.
Sau phần trình bày của cha Alphongsô Phạm Hùng, cha Giuse Nguyễn Văn Diễm đã thay mặt Đức TGM trình bày với các cha về “Tài liệu làm việc của Đại Hội Dân Chúa” sẽ diễn ra từ ngày 21 đến 25 tháng 11. Một cách tổng quát, cha Diễm đã nêu lên hai yếu tố xuyên suốt tài liệu làm việc, đó là Giáo hội Việt Nam là gì? Và Giáo hội Việt Nam phải làm gì trong bối cảnh hôm nay ? Theo tài liệu thì Giáo Hội Việt Nam là một Màu nhiệm, là dấu chỉ và là khí cụ của sự hiệp nhất giữa con người với nhau nên Giáo hội Việt Nam hiện tại có sứ vụ là phải loan báo Tin mừng (trang 8-29). Việc loan báo Tin mừng liên quan tới những hướng đi mục vụ khác nhau đã được trình bày trong tài liệu làm việc (trang 48-56).
Thứ năm ngày 12/11
Đề tài thứ nhất của ngày tĩnh tâm thứ tư là: Giáo hội Việt Nam loan báo Tin mừng. Khai triển đề tài, Đức TGM nói về tình trạng truyền giáo của Giáo Hội Việt Nam hôm nay để từ đó Ngài nêu lên những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hiệu quả như chưa có một nhận thức đầy đủ về việc loan báo Tin Mừng, thiếu nền tảng Kitô học vững chắc và thực trạng sống đạo chưa đáp ứng với yêu cầu của Tin Mừng. Vậy để đổi mới công cuộc truyền giáo tại Việt Nam, Đức TGM đã trình bày ba gợi ý: 1) Trở lại với Đức Kitô để cảm nghiệm được nội dung loan báo Tin Mừng là chính Đức Kitô; 2) Trở lại với Đức Kitô để khám phá ra giá trị cao cả của người nghe Tin Mừng; 3) Trở lại với Đức Giêsu Kitô để nhà truyền giáo trở thành hiện thân sống động của Người.
Đề tài buổi chiều mang chủ đề: Loan báo Tin Mừng hôm nay-nơi này. Khởi đi từ Lời Chúa: “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này” (Lc 10, 9), Đức TGM khai triển đề tài theo ba phần chính: 1) Sứ mạng hôm nay-nơi này. Sứ mạng này bao gồm việc công bố Lời Chúa, thánh hóa và lãnh đạo cộng đoàn. 2) Chờ đợi gì ở linh mục hôm nay. Đức TGM nhấn mạnh 4 đặc tính cần thiết: linh mục là con người phục vụ, gương mẫu trong đời sống, là nhà giáo dục đức tin và là con người biết đối thoại.
Buổi chiều trong giờ huấn giáo, cha Giuse Vũ Quang Học, trưởng ban Giáo lý, đã giới thiệu với các anh em linh mục tập sách : “Hướng dẫn tổng quát việc dạy giáo lý” của Thánh Bộ Giáo Sỹ như là kim chỉ nam cho việc dạy giáo lý mọi cấp bậc trong Giáo hội. Bằng những họa đồ cụ thể, cha Giuse đã giới thiệu một cách tổng quát về những định hướng về việc dạy giáo lý theo tinh thần của Công đồng Vaticanô II. Theo cha Giuse, sự mới mẻ trong tài liệu này là đặt lại trọng tâm của việc loan báo Tin Mừng trong bản chất của Giáo hội nên mọi thành phần trong Giáo hội có nhiệm vụ và bổn phận phải sống căn tính này, nhất là việc truyền giảng Tin Mừng qua phương pháp sư phạm hữu hiệu để làm sao cho người dạy cũng như người thụ huấn có thể sống dồi dào tình yêu của Thiên Chúa và kết hiệp với Ngài mỗi ngày một mật thiết hơn.
Thứ sáu ngày 13/11
Theo chương trình, buổi sáng sẽ có đặt Mình Thánh chầu từ 8h30 đến 11g30. Các cha trong từng giáo hạt chầu thay phiên để có thể đi kiểm tra sức khỏe tại bệnh viện.
Buổi chiểu, các cha họp nhau tại nhà hội để bàn việc của TGP. Nội dung xoay quanh việc chuẩn bị cho ngày công bố Tiểu Vương Cung Thánh Đường Sở Kiện. Việc ngôi Nhà thờ Sở Kiện được Tòa Thánh ban tước hiệu Tiểu Vương Vung Thánh Đường là một niềm vui lớn cho Tổng Giáo phận Hà Nội. Tuy nhiên, tước hiệu này đòi hỏi phải có một sự chuẩn bị chu đáo theo Giáo luật, chính vì thế Đức TGM sẽ đặt một ban chuyên môn chuẩn bị cho ngày công bố tước hiệu này. Công việc chuẩn bị bao gồm việc trung tu lại ngôi thánh đường và thiết lập các bộ phận điều hành những hoạt động phụng vụ theo đúng quy định của Giáo luật. Nhân dịp này, Đức TGM đã công bố việc thuyên chuyển một số linh mục tới các giáo xứ đang thiếu linh mục coi sóc. Cụ thể là cha Giuse Vũ Ngọc Ruẫn, chính xứ Cửa Bắc kiêm nhiệm Thượng Thụy sẽ làm chính xứ Bút Đông kiêm nhiệm các xứ Dưỡng Thọ, Đồng Bào, Lãnh Trì, Mang Sơn và Yên Mỹ; cha Brunô Nguyễn Văn San, phó xứ Bút Đông sẽ làm chính xứ Động Linh kiêm nhiệm Ngọc Thị và cha Giuse Nguyễn Văn Liên, phó xứ Hàm Long sẽ làm giám quản hai giáo xứ Cửa Bắc và Thượng Thụy. Ngoài ra, Đức TGM còn bàn với Linh mục đoàn một số công việc mục vụ trong việc xây cất nhà thờ, tha ngăn trở…Tiếp đến, Đức Cha Phụ Tá Lôrensô đã gửi tới Linh mục đoàn thao thức của Đức Cha trong cương vị Giám đốc của Đại Chủng Viện Thánh Giuse Hà Nội. Ngài kêu gọi các cha trong TGP hãy để ý tới ĐCV qua việc trợ giúp vật chất để góp phần đào tạo những linh mục tương lai cho công cuộc truyền giáo tại tám Giáo phận của Miền Bắc.
Thứ bẩy ngày 13/11
Là ngày cuối của tuần tĩnh tâm, Đức TGM trình bày bài gợi ý thứ bẩy với chủ đề : Người nghèo trong chương trình cứu độ. ” …Anh em hãy cho họ ăn” (Mc 6,37), Lời Chúa dạy phải quan tâm đến mọi người, nhất là những người nghèo khổ. Chương trình cứu độ này của Thiên Chúa đã được chuẩn bị từ Cựu ước và đã được thực hiện trong thời Tân Ước nơi chính Con Người của Đức Giêsu Kitô, hiện thân của lòng thương xót của Thiên Chúa. Sứ mạng này phải được tiếp tục bởi Hội Thánh qua mọi thời đại.
Để thấy rõ công việc bác ái đang được thực hiện tại TGP, Đức TGM đã mời cha Brunô Nguyễn Bá Quế, giám đốc Caritas của TGP Hà Nội thuyết trình cho Linh mục đoàn về những công việc bác ái của Caritas từ khi thành lập cho đến nay. Theo cha Bruno, thì công việc bác ái trong TGP đã được thực hiện từ lâu tại các giáo xứ. Văn phòng Caritas ra đời sẽ giúp cho việc bác ái xã hội đi vào hệ thống để phối kết và liên đới với các hoạt động Caritas quốc gia và quốc tế. Hiện tại, trong TGP đã có các Ủy ban: bảo vệ sự sống, gia đình Luca, nhóm ve chai, gia đình khuyết tật… đang hoạt động rất tích cực nhằm mục đích thăng tiến đời sống của con người, đặc biệt là những người nghèo. Cụ thể trong dịp lũ lụt tại Miền Trung vừa qua, Caritas TGP Hà Nội đã tổ chức quên góp hàng tỷ đồng, nhiều quần áo, thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác để thực hiện ba chuyến đi vào các tỉnh Miền Trung, thăm hỏi động viên và tặng các đồ dùng cùng với lương thực cần thiết cho những anh chị em đang chịu đau khổ vì giặc nước.
Sau giờ chia sẻ, mọi người tới nhà nguyện để kết thúc tuần tĩnh tâm. Cha Giuse Maria Vũ Thanh Cảnh đã thay mặt Linh mục đoàn cảm tạ tri ân Đức TGM và Đức Cha Phụ Tá đã bồi dưỡng cho anh em linh mục một cách dồi dào về đời sống thiêng liêng qua những bài gợi ý để cầu nguyện và suy gầm về việc truyền giáo, về đời sống mục vụ với những tài liệu cần thiết, cũng như về đời sống thể lý bằng việc kiểm tra sức khỏe định kỳ hằng năm. Trong lời giáo huấn bế mạc, Đức TGM đã cám ơn các cha đã về tĩnh tâm đông đảo và sốt sáng. Ngài cầu chúc cho công việc truyền giáo của các cha tại các giáo xứ đạt được nhiều kết quả tốt đẹp. Ngài cũng nói lên thao thức của Ngài về Giáo Hội trong thời đại hôm nay, đặc biệt là Giáo Hội tại Việt Nam. Những khó khăn và thử thách mà Giáo Hội đang trải qua là một điều tốt để Giáo Hội chuyển mình dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Giáo Hội là của Chúa nên chính Chúa Thánh Thần đang hoạt động trong Giáo Hội và sẽ hướng dẫn Giáo Hội thăng tiến theo chương trình của Ngài.
Tuần tĩnh tâm kết thúc trong sự quy hướng về Thánh Thể, trung tâm của sự hiệp nhất và yêu thương trong giờ Chầu Tạ Ơn với phép lành của Chúa Giêsu Thánh Thể được ban qua đôi tay của vị chủ chăn của TGP.
Theo chương trình đã định, vào ngày thứ hai 15 tháng 11, Đức Cha Phụ Tá Lorensô sẽ cùng với một số linh mục đại diện thay mặt Đức TGM và Linh mục đoàn tới Đan Viện Châu Sơn để viếng thăm Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt. Chuyến viếng thăm nói lên tình yêu thương và hiệp nhất của mọi thành viên trong gia đình TGP Hà Nội.
Tri ân Thiên Chúa, cảm tạ vị chủ chăn của mình, Linh mục đoàn cũng không quên ghi ơn anh chị em nam nữ tu sỹ, các chú ứng sinh và toàn thể anh chị em giáo dân đã phục vụ tận tình để tuần tĩnh tâm của các ngài diễn ra tốt đẹp.
Tuần tĩnh tâm khép lại trong ân sủng dồi dào mà các linh mục trong TGP đã lãnh nhận để họ tiếp tục được sai đi truyền giảng Tin Mừng và tái truyền giáo tại các giáo xứ mà họ thừa lệnh từ vị chủ chăn.Nguyện xin Chúa chúc lành cho các linh mục trong TGP và thánh hóa các công việc truyền giáo mà họ đang và sẽ thực hiện trong tương lai hầu thu được nhiều kết quả như lòng Chúa mong ước.
BBT TGP HN.
