THƯ GỬI CÁC VỊ ĐẠI DIỆN [2]
Bệnh tình của Đức cha Pallu và của nhiều nhà truyền giáo. – Phẩm chất cần thiết đối với các nhà truyền giáo, chỉ sai phái những người có phẩm chất rất tốt đi truyền giáo. – Những thứ cần gửi cho Cha Ambroise. – Thiết lập một ngân quỹ cho Xiêm. – Cần có những tu sĩ Dòng Capuxinô ở Xiêm. – Tiếc rẻ vì không nhận được thư của nhiều vị đại diện.
Surate, ngày 14 tháng giêng năm 1663.
Từ thành phố cảng Gameron, tôi đã viết cho quý ngài một cách đầy đủ phần tiếp theo của cuốn Nhật ký. Quý ngài sẽ biết được tất cả những gì đã xảy ra trên hải trình của chúng tôi, kể từ khi đến đây, tôi chưa thể lấy lại được sức khoẻ như trước, tôi vẫn phải còn dùng thuốc; tôi hy vọng, nhờ Thiên Chúa trợ giúp, không bao lâu nữa mình sẽ được hoàn toàn bình phục. Cha Brunel vẫn còn yếu lắm, cách đây hai ngày tôi tưởng phải xức dầu cho ngài. Hôm qua là ngày thứ 7 kể từ khi ngài ngã bệnh trở lại, cha ấy vã mồ hôi rất nhiều khiến người ta nghĩ đang lên cơn. Cha Chevreuil cảm thấy mình đỡ hơn một chút; ngài vẫn còn bị sốt; Thiên Chúa là chúa tể, Ngài sẽ sắp đặt theo ý mình muốn: bệnh nhân chấp nhận một cách đáng ngưỡng mộ, cha ấy rước lễ hầu như mỗi ngày.
Tôi đang chờ lấy tiền mà tôi đã giao phó cho viên thuyền trưởng của chúng tôi và tôi hy vọng sẽ không bị thiếu; có khoảng chừng hơn 2000 đồng tiền vàng; cái chết của những anh em tội nghiệp của chúng tôi đã để lại cho chúng tôi phần gia tài của họ làm chúng tôi phải chờ đợi thêm chút nữa với nhiều kiên nhẫn hơn sự trợ giúp mà quý ngài sẵn sàng dành cho chúng tôi.
Cho dù ở đây hay ở nơi nào khác người ta có nói gì chăng nữa, quý ngài hãy xem xét kỹ lưỡng tất cả mọi việc, tôi tin chắc rằng có rất nhiều Kitô hữu ở Đàng Ngoài, ở Trung Hoa và ở Đàng Trong. Làm sao đi vào những vương quốc này và ở đó có được tự do hoạt động hay không, tôi không biết nói sao, chúng tôi sẽ là chứng nhân cho những điều đó. Nhờ ơn Chúa giúp, xứ truyền giáo của chúng ta không đòi hỏi quá nhiều thợ gặt, tôi không nghĩ quý cha phải gấp rút gửi những người thợ đến cho chúng tôi, ngoại trừ gương mặt sáng giá trong số những người thân tín nhất có thể làm bạn đồng hành của Cha Savary, nếu người ấy không biến chất; càng tiến xa tôi càng tin rằng cần phải hết sức thận trọng trong việc tuyển chọn các thợ gặt.
Nhân danh Chúa, đừng gửi ai đi truyền giáo khi quý ngài chưa chắc chắn. Tôi muốn nói họ đều phải là những người thân thiết nhất hay ít ra phải là những người xứng đáng trở thành thành viên trong hiệp hội của mình.
Đừng gây khó khăn bằng cách gửi đến đây cho Cha Ambroise[2] sách vở, đồ thánh quý giá nhất hay tiền bạc của chúng tôi, và nếu tất cả những thứ đó đang còn trên đường đi qua ngả nước Anh, tôi sẽ để lại cho cha ấy giấy uỷ quyền để nhận mọi thứ kể cả tiền bạc từ nước Pháp sẽ gửi đến cho chúng tôi.
Hãy cố gắng một cách nghiêm túc nhằm bảo đảm cho quý Cha Dòng Capuxinô một ngân quỹ nhỏ để họ lập cộng đoàn ở Xiêm. Nếu việc đó được thực hiện, chúng ta sẽ không còn phải bận tâm nữa; dưới danh nghĩa của họ, tại nơi này chúng ta sẽ có thể có một ngân quỹ nhỏ mà quý ngài sẽ gửi cho chúng tôi ngay khi tôi yêu cầu sau khi đã biết mình cần phải làm những việc gì; tuy nhiên điều đó không được trì hoãn việc thiết lập cộng đoàn của quý Cha [Dòng Capuxinô]; sẽ có lợi rất nhiều nếu họ có thể thiết lập cộng đoàn ở Tanasserin và ngay cả ở Massulipatan; trong tỉnh dòng Touraine, họ sẽ không thiếu Tu sĩ. Cha Ambroise de Preuilly và Cha Gilles de Bourges đang ở đây là hai bậc rất đáng kính.
Cha Ambroise đã cảnh báo với tôi rằng ở đây việc bán lẻ những viên đá quý, như tôi đã viết trong thư, không được bảo đảm nhất là với những người như chúng ta; đôi khi cần phải đợi đến một vài thành phố ở Ấn Độ rồi mới bán và cần có những người chuyên nghiệp.
Trong bảy hay tám ngày nữa tôi sẽ viết thư cho quý ngài gửi qua trung gian người Anh như tôi đang làm qua đường Bassora và Bagdat[3] cũng như qua đường Ispahan và Tauris. Giả như quý ngài ân cần an ủi những người anh em bất hạnh của mình đang lưu đày ở tận cùng thế giới, có lẽ ở đây tôi đã nhận được thư của quý ngài gửi qua nước Anh rồi, vì trong vòng năm tháng có tới năm chiếc tàu lớn đến từ Anh quốc như tôi đã báo trước cho quý ngài; qua ngả Marseille tôi đã nhận được những lá thư của Ông Lefebvre nhưng tôi không hề nhận được bất kỳ một từ nhỏ bé nào từ nước Pháp. Anh em coi chúng tôi như những người đã khuất, chúng tôi rất muốn như vậy, vì thật sự chúng tôi đã chết ngay khi rời xa anh em và từ bỏ tất cả những gì quý giá nhất đối với thế giới mà mình có được. Khi làm việc cho Thiên Chúa, chúng tôi cũng sẽ làm cho anh em và vì công trình của Ngài mà tôi hy vọng chúng ta sẽ luôn làm việc một cách chuyên cần; xin Chúa ban ơn giúp sức cho tôi để tôi luôn có được lòng hăng hái, nhiệt thành và kiên trì như anh em.
THƯ GỬI CÁC VỊ ĐẠI DIỆN [3]
Việc gửi thư từ. – Trạm liên lạc của người Anh ở Madras. – Mong muốn các nhà truyền giáo có thể biết chút ít về phẫu thuật.
Surate, ngày mùng 8 tháng 2 năm 1663.
Lá thư ngắn này chỉ để cho quý ngài biết chúng tôi ở đây từ năm tuần lễ rồi, tôi đã viết cho anh em ba lần, lần thứ nhất qua đường Ispahan, lần thứ hai qua ngả Bassora và lần thứ ba qua một chiếc tàu đi thẳng tới nước Anh. Tôi đã viết cho quý ngài rất nhiều thư từ qua hai lần cuối cùng và hai bản sao phần tiếp theo cuốn Nhật ký của tôi. Có một lá thư rất dài gửi Cha Bagot mà tôi rất mong ngài sẽ nhận được vì tôi ít viết cho ngài kể từ khi lên đường, mặc dù tôi vẫn luôn cảm thấy và nhìn nhận ngày càng rõ nét rằng tôi và tất cả chúng tôi đều mang ơn ngài.
Nếu quý ngài không nhận được một lá thư nào thì hãy nhờ Bà Công tước chuyển lá thư mà tôi đã biết cho bà ấy để thông tin lại cho bạn hữu chúng ta. Tôi đã cho quý ngài biết kể từ nay người Anh sẽ đi thẳng đến Madraspatan, nơi họ đã gửi đến một viên công sứ, hai hoặc ba chiếc tàu sẽ xuất phát từ đó để đến tất cả các nơi và các thương điếm, trong đó Xiêm là một trong những điểm chính. Điều đó rất thuận lợi cho chúng ta và quý ngài buộc phải làm hết sức nhanh chóng có thể để thiết lập ở nước Anh một trạm liên lạc chắc chắn, và nếu có thể thì nên nhờ một người nào đó thuộc Công ty [Đông Ấn Anh quốc]. Xin quý ngài hãy gửi cho quý Cha Dòng Capuxinô ở Madraspatan, càng sớm càng tốt bằng chính con đường này, những gì quan trọng nhất mà chúng tôi đã để lại ở Paris, rồi tất cả những gì mà anh em nghĩ sẽ rất cần thiết cho chúng tôi thì cũng gửi kèm theo luôn, xin anh em đấy, thêm hai hoặc ba bản cuốn Suy niệm của cha Dupont bằng tiếng Latinh hay ít ra bằng tiếng Pháp và một vài ram giấy.
Ước mong sao tất cả các nhà truyền giáo đều biết chút ít về phẫu thuật, việc này cũng không khó học lắm, và có thêm một vài giáo dân trong số họ có thể dạy (nếu đó là một người hầu thì tốt hơn người ấy cần phải có kinh nghiệm để hướng dẫn những điều hay ho trên đường đi). Cũng cần xin giấy phép của Rôma để có thể giảng dạy, đối với một số nhà truyền giáo, và sử dụng dao kéo.
[2] Tu sĩ Dòng Capuxinô cũng như Cha Gilles cùng dòng mà Đức cha sắp nói đến dưới đây.
[3] Một cách viết thường được dùng để chỉ Bagdad.
[4] AMEP, tập 971, tr. 79. Quý cha de Meurs, Gazil, Fermanel, v.v.
Nguyên tác: Lettres de Monseigneur Pallu
Tác giả: Cha Adrien Launay – Hội Thừa sai Hải ngoại
Bản quyền Tiếng Việt: Nhóm chuyển ngữ
