Năm 2026 ghi dấu một cột mốc đặc biệt trong lịch sử Giáo xứ Tiêu Động Thượng – quê hương của tôi – khi toàn thể cộng đoàn hân hoan mừng kỷ niệm 300 năm toàn tòng Công giáo (1726–2026). Đây không chỉ là một dấu mốc lịch sử được lưu lại qua những bút ký và tư liệu, nhưng còn là dịp để mỗi người con của giáo xứ nhìn lại hành trình đức tin của cha ông với tâm tình tri ân.
Mang trong mình thao thức được tìm hiểu sâu hơn về lịch sử giáo xứ, tôi cùng một số thành viên trong nhóm giới trẻ và nhóm ơn gọi đã cùng nhau bàn bạc, ấp ủ và thực hiện chương trình triển lãm với chủ đề: “Lịch sử Giáo xứ Tiêu Động Thượng – 300 năm hồng ân.” Khi khởi đầu ý tưởng ấy, trong tôi vừa có niềm háo hức, vừa có không ít lo lắng. Tôi hiểu khả năng và sự hiểu biết của mình còn rất hạn hẹp trước một hành trình dài của lịch sử và đức tin. Trong những giờ cầu nguyện, tôi nói với Chúa về ước mong nhỏ bé ấy, nhưng dường như vẫn chưa nhận được một câu trả lời rõ ràng rằng liệu đây có thực sự là điều Ngài muốn tôi thực hiện hay không.
Thế nhưng, Chúa luôn có những cách thật lạ lùng để dẫn dắt tôi bước đi trong chương trình của Ngài. Khi tôi chia sẻ dự định này với một vài anh chị, bạn bè và các em trong nhóm giới trẻ giáo xứ, mọi người đều nhiệt tình đón nhận và sẵn sàng cộng tác. Chính câu nói giản dị: “Em cứ yên tâm!” hay ‘‘Chị em mình cùng cố gắng nhé!’’ cùng sự đồng hành lặng lẽ của một người chị đã tiếp thêm động lực cho chúng tôi để hoàn thành chương trình.
Những ý tưởng ban đầu luôn đẹp đẽ, nhưng khi bắt tay vào thực hiện, chúng tôi phải đối diện với không ít khó khăn. Trở ngại lớn nhất là vấn đề tư liệu lịch sử. Trải qua những biến động của thời cuộc, nhiều tài liệu về giáo xứ không còn được lưu giữ đầy đủ và chi tiết như mong muốn. Có những khoảng trống khiến chúng tôi nhiều lần băn khoăn và hụt hẫng. Nhưng rồi cả nhóm vẫn quyết định tiếp tục: có bao nhiêu tư liệu, chúng tôi sẽ tận dụng bấy nhiêu; bởi điều quan trọng nhất không chỉ là dữ kiện lịch sử, mà còn là tinh thần và thông điệp đức tin được lưu truyền qua từng câu chuyện mà chúng tôi muốn truyền tải. Chính những giới hạn ấy khiến chúng tôi càng trân quý hơn từng tư liệu còn được lưu giữ lại và cùng nhau cố gắng để khắc họa lại được một phần nào đó về dòng chảy đức tin của quê hương mình với trọn vẹn cõi lòng biết ơn và yêu mến.
Cha Thánh Gioan Bosco từng nói: “Hãy cho tôi một người trẻ biết sống lòng biết ơn, tôi sẽ làm cho người ấy trở thành một vị thánh.” Có lẽ chính khi tìm hiểu và thực hiện triển lãm, tôi được cảm nghiệm được cách sâu xa hơn bài học về lòng biết ơn ấy.
Là một người trẻ lớn lên khi giáo xứ đã bước qua những năm tháng khó khăn nhất, tôi từng nghĩ những câu chuyện ông bà, cha mẹ kể về một thời sống đạo nhiều thử thách chỉ là những ký ức của quá khứ. Nhưng trong hành trình thực hiện triển lãm này, khi được chạm đến từng tư liệu cũ, từng câu chuyện tưởng đã bị lãng quên theo năm tháng, tôi mới cảm nhận rõ hơn chiều sâu của đức tin mà các thế hệ đi trước đã gìn giữ bằng biết bao hy sinh âm thầm. Và tôi hiểu rằng: những điều còn ở lại với giáo xứ hôm nay không chỉ là lịch sử, mà còn là một dòng ký ức đức tin vẫn đang âm thầm chảy qua từng thế hệ.
Nhìn lại hành trình 300 năm của giáo xứ, không chỉ riêng tôi mà mỗi người con Tiêu Động Thượng đều mang chung một tâm tình tạ ơn Thiên Chúa. Chính bàn tay quan phòng của Ngài đã luôn gìn giữ đời sống đức tin của cộng đoàn qua biết bao biến thiên của lịch sử – từ những ngày bình yên cho đến những giai đoạn đầy phong ba thử thách. Có những điều tưởng chừng là đau thương, mất mát, nhưng qua thời gian, Thiên Chúa lại biến đổi để sinh ra những hoa trái tốt đẹp hơn. Và cũng chính nhờ đó mà dòng chảy hồng ân nơi giáo xứ vẫn luôn được tiếp nối không ngừng.
Khi tìm về những trang sử cũ, tôi – một người con bé nhỏ của giáo xứ – cảm thấy mình được tiếp thêm rất nhiều động lực cho hành trình sống hôm nay. Trên mảnh đất Đồng Chuối thân thương này, bên cạnh Thánh Phê-rô Hiếu quê hương đã đổ máu đào để làm chứng cho Chúa, còn có biết bao dấu chân của các vị thừa sai, các linh mục, tu sĩ nhiệt thành từng âm thầm gieo mầm hạt giống đức tin. Các ngài đã đến, đã sống và ở lại với dân Chúa giữa biết bao khó khăn, bắt bớ và đau khổ; đã chấp nhận “mục nát đi như hạt lúa mì gieo vào lòng đất” để Lời Chúa được lớn lên giữa lòng cộng đoàn. Có rất nhiều đấng đã từng phục vụ nơi đây mà hiện nay thông tin về các ngài chỉ còn lại ở vài dòng tiểu sử ngắn ngủi. Thế nhưng, sự lặng thầm ấy không thể làm phai mờ những hy sinh và hoa trái đức tin mà các ngài đã để lại trên mảnh đất này. Chính đời sống quảng đại và âm thầm của các ngài đã dạy cho chúng tôi một bài học lớn: biết cho đi mà không mong được đền đáp, biết dấn thân mà không cần được ngợi khen, biết âm thầm phục vụ không mỏi mệt vì phần rỗi các linh hồn và vì tình yêu trọn vẹn dành cho Thiên Chúa.
Chính những hy sinh âm thầm của Thánh Phê-rô Hiếu và các thế hệ đi trước ấy đã giữ cho dòng chảy hồng ân của đức tin nơi giáo xứ luôn được liền mạch. Và hôm nay, thế hệ chúng tôi đang được thừa hưởng những truyền thống tốt đẹp được vun đắp bằng biết bao nước mắt, hy sinh và lòng trung thành ấy.
Sau những ngày tháng chuẩn bị với sự trợ giúp thầm lặng mà miệt mài của rất nhiều người, khi triển lãm được ra mắt tại khuôn viên nhà xứ, tôi đã thực sự xúc động được chứng kiến hình ảnh mọi người trong giáo xứ cùng dừng lại bên những bức hình, những dòng chữ để kể cho nhau nghe về những kỷ niệm của từng thời kỳ. Tôi cũng hiểu rằng, những điều còn đọng lại trong ký ức của mỗi người chắc chắn sẽ phong phú và sống động hơn rất nhiều so với những gì triển lãm có thể diễn tả. Những con số, những dấu mốc thời gian, những tấm ảnh cũ đã nhuốm màu thời gian, hay cả những gương mặt thân quen nay đã về với Chúa…tất cả đã hòa mình vào dòng chảy của hồng ân để làm nên chiều sâu truyền thống và căn tính của giáo xứ hôm nay.
Và có lẽ, điều đẹp nhất mà hành trình này để lại nơi tôi không chỉ là một cuộc triển lãm, nhưng là sự xác tín dòng chảy của hồng ân đức tin nơi mảnh đất Đồng Chuối này vẫn chưa bao giờ ngừng lại. Khi nhìn lại chặng đường đã qua, tôi nhận ra mình thật nhỏ bé, nhưng cũng thật hạnh phúc vì được sinh ra, lớn lên và hiện diện trong hành trình ấy — một hành trình mà Thiên Chúa đã gìn giữ suốt ba thế kỷ bằng tình yêu không bao giờ vơi cạn của Ngài.
Tạ ơn Chúa vì đã cho con được sống trong biến cố đầy hồng ân này của giáo xứ quê hương. Sau tất cả, điều còn ở lại trong con không chỉ dừng lại niềm tự hào hay những xúc động của một dịp kỷ niệm, nhưng còn là lời nhắc nhở con để biết nỗ lực sống sao cho xứng với gia sản đức tin mà bao thế hệ cha ông đã âm thầm gìn giữ bằng biết bao hy sinh và trung thành.
Ước gì từ dòng chảy ân sủng đã nuôi lớn giáo xứ suốt ba trăm năm qua, con luôn biết nỗ lực sống những giá trị của Tin Mừng để tình yêu Thiên Chúa được lan tỏa giữa đời thường.
Ma-ri-a N. T. X
ĐỌC THÊM
Thông báo: Cử hành Năm Thánh tại Giáo xứ Tiêu Động Thượng
Giáo xứ Tiêu Động Thượng khai mạc Năm Thánh kỷ niệm 300 năm thành lập
