Sách Gióp và ý nghĩa của đau khổ

Lm. Joe Nguyen

1. Giới thiệu

Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao điều xấu lại xảy ra với người tốt không?  Đã bao giờ bạn phải đối mặt với một tình huống có vẻ bất công chưa? Có bao giờ bạn phải chịu mất mát hay đau buồn khiến bạn nghi ngờ về tình yêu hay kế hoạch của Thiên Chúa chưa? Nếu bạn có, bạn không phải là người một mình. Trong suốt chiều dài của lịch sử, nhiều người đã đấu tranh với vấn đề sự ác và đau khổ cũng như làm thế nào để dung hòa nó với đức tin và cuộc sống của họ. Một trong những tấm gương nổi tiếng và đầy cảm hứng nhất về những người như vậy là Gióp, nhân vật chính của sách Gióp trong Kinh thánh.[1]

Sách Gióp kể câu chuyện về một người công chính và thành đạt, người đã mất đi tất cả những gì mình có trong một loạt tai họa, và rồi phải chịu đựng những vết lở loét đau đớn. Bạn bè của ông đến để an ủi ông, nhưng cuối cùng họ lại buộc tội ông tội lỗi và đưa ra những lời giải thích sai lầm về nỗi đau khổ của ông. Gióp phản đối sự vô tội của mình và đặt câu hỏi về đường lối của Chúa, nhưng ông không nguyền rủa hay xa lánh Thiên Chúa. Cuối cùng, Thiên Chúa phán với Gióp trong cơn lốc, bộc lộ sự uy nghi và bí ẩn của Ngài, nhưng không đưa ra câu trả lời trực tiếp cho những lời phàn nàn của Gióp. Gióp ăn năn về sự kiêu ngạo của mình và quy phục Thiên Chúa, và Thiên Chúa phục hồi cho ông và ban phúc cho ông nhiều hơn trước.[2]

Sách Gióp đặt ra nhiều vấn đề thần học và triết học, chẳng hạn như bản chất và nguồn gốc của cái ác, vai trò của Satan, mối quan hệ giữa đau khổ của con người và công lý thiêng liêng, những giới hạn về kiến thức và sự khôn ngoan của con người, cũng như thái độ đúng đắn về đức tin và sự phó thác trong tay Chúa. Tuy nhiên, trong bài viết này, tôi sẽ không tập trung vào những câu hỏi trừu tượng và suy đoán này, mà đúng hơn là đi vào những ý nghĩa thực tế và mục vụ của sách Gióp đối với cuộc sống của chúng ta. Làm thế nào chúng ta có thể áp dụng những bài học của Gióp vào những hoàn cảnh đau khổ và khó khăn của chính mình? Làm sao chúng ta có thể tìm thấy ý nghĩa và hy vọng giữa nỗi đau và mất mát? Làm thế nào chúng ta có thể liên hệ với Chúa và với những người đang đau khổ? Đây là những câu hỏi mà tôi sẽ cố gắng trả lời trong bài viết này, sử dụng sách Gióp làm hướng dẫn và nguồn tài liệu. Tôi sẽ khám phá cách sách Gióp dạy chúng ta về thực tế, cách ứng phó và mối liên hệ của đau khổ cũng những khía cạnh của đau khổ này có thể giúp chúng ta đối phó và phát triển trong đức tin cũng như trong cuộc sống của mình.[3]

2. Thực tế của đau khổ

Bài học đầu tiên chúng ta học được từ sách Gióp là đau khổ là một thực tế mà chúng ta không thể trốn tránh hay phớt lờ. “Gióp là con người vẹn toàn và ngay thẳng, kính sợ Thiên Chúa và lánh xa điều ác” (Gióp 1:1). Ông có một gia đình đông con, giàu có và có danh tiếng tốt. Ông được Chúa ban phúc về mọi mặt. Tuy nhiên, chỉ trong vài ngày, ông đã mất tất cả những gì mình có: con cái, gia súc, người hầu, sức khỏe và phẩm giá của mình. Ông rơi vào tình trạng đau khổ và tuyệt vọng, “ngồi giữa đống tro, lấy mảnh sành mà gãi” (Gióp 2:8). Ông không biết tại sao điều này lại xảy ra với mình, và ông không nhận được sự an ủi hay lời giải thích nào từ bạn bè hay từ Chúa.[4]

Câu chuyện của Gióp nhắc nhở chúng ta rằng đau khổ không phải là một hiện tượng hiếm gặp hay ngoại lệ, mà là một hiện tượng phổ biến. Không ai thoát khỏi đau khổ, dù họ có tốt hay công chính đến đâu. Đau khổ có thể ập đến bất cứ lúc nào, dưới bất kỳ hình thức nào và vì bất kỳ lý do gì. Nó có thể là thể chất, cảm xúc, tinh thần hoặc các mối quan hệ. Nó có thể được gây ra bởi thiên tai, hành động của con người, sự lựa chọn cá nhân hoặc sắc lệnh thần thánh. Nó có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn, nhẹ hoặc nặng, có thể nhìn thấy hoặc ẩn giấu. Nó có thể ảnh hưởng đến cơ thể, tâm trí, trái tim, tâm hồn hoặc các mối quan hệ của chúng ta. Nó có thể thách thức đức tin, niềm hy vọng, tình yêu hoặc bản sắc của chúng ta. Nó có thể khiến chúng ta đặt câu hỏi về mục đích, giá trị, phẩm giá hoặc vận mệnh của mình.[5]

Sách Gióp không đưa ra cho chúng ta một câu trả lời đơn giản hay thỏa đáng cho câu hỏi tại sao chúng ta đau khổ, hoặc tại sao Thiên Chúa cho phép đau khổ tồn tại. Nó không cho chúng ta biết rằng đau khổ là một hình phạt cho tội lỗi, hay một thử thách đức tin, hay một phương tiện để trưởng thành, hay một mầu nhiệm về kế hoạch của Thiên Chúa. Nó không cho chúng ta một thể thức hay một công thức nào để tránh hay vượt qua đau khổ. Nó không hứa với chúng ta rằng đau khổ sẽ chấm dứt hoặc chúng ta sẽ được khen thưởng vì đã chịu đựng nó. Nó không giải thích vai trò của Satan hay bản chất của cái ác trong việc gây ra đau khổ. Nó không cung cấp cho chúng ta một giải pháp hợp lý cho vấn đề đau khổ. Đúng hơn, nó đối diện với chúng ta về thực tế đau khổ và mời gọi chúng ta vật lộn với nó, than thở với nó, thắc mắc về nó và tìm kiếm Thiên Chúa trong đó.[6]

Thực tế đau khổ thật khó chấp nhận và khó hiểu, nhưng nó cũng là cơ hội và thách thức. Đó là cơ hội để đối mặt với những hạn chế và sự dễ bị tổn thương của chúng ta, để nhận ra sự phụ thuộc và nhu cầu của chúng ta, để đánh giá cao những ơn lành và tài năng của chúng ta, để thừa nhận cảm xúc và suy nghĩ của chúng ta, bày tỏ cảm xúc và ý kiến ​​của chúng ta, khám phá những câu hỏi và nghi ngờ của chúng ta, tìm kiếm ý nghĩa và hy vọng của chúng ta. Thật là một thử thách để tin cậy Chúa và lòng nhân lành của Ngài, chấp nhận Chúa và quyền tối thượng của Ngài, yêu Chúa và ý muốn của Ngài, vâng phục Chúa và các mệnh lệnh của Ngài, thờ phượng Chúa và vinh quang của Ngài, phục vụ Chúa và các mục đích của Ngài, đi theo Chúa và cách của Ngài.[7]

3. Phản ứng với đau khổ

Bài học thứ hai mà chúng ta có thể học được từ sách Gióp là sự đau khổ đòi hỏi sự phản hồi từ chúng ta, Gióp không im lặng hay thụ động trước sự đau khổ của mình, nhưng ông bày tỏ cảm xúc và suy nghĩ, những nghi ngờ và thắc mắc, những lời phàn nàn và phản đối, những hy vọng và mong muốn, đức tin và sự tin cậy, sự ăn năn và sự phục tùng của ông. Ông không che giấu cảm xúc hay đè nén lý trí của mình, nhưng ông đã trút hết tâm trí mình cho Chúa và cho bạn bè. Ông không chấp nhận sự đau khổ của mình như một số phận hay định mệnh, nhưng ông đã thách thức nó và chống lại nó. Ông không từ bỏ Chúa hay chính mình, nhưng ông tìm kiếm Chúa và khẳng định sự chính trực của mình.[8]

Phản ứng của Gióp trước đau khổ không hoàn hảo, nhưng nó trung thực và xác thực. Ông không giả vờ hiểu hay chấp nhận những gì ông không hiểu. Ông không giả tạo hay giả vờ sùng đạo hay khiêm nhường mà ông không cảm nhận hoặc sở hữu. Ông không phủ nhận hay phớt lờ nỗi đau hay sự tức giận, sự bối rối hay thất vọng, sự tuyệt vọng hay vô vọng của mình. Ông không nguyền rủa hay báng bổ Thiên Chúa, nhưng ông cũng không tâng bốc hay khen ngợi Thiên Chúa một cách thiếu chân thành. Ông không bỏ rơi hay phản bội bạn bè mình, nhưng ông cũng không đồng tình hay tuân theo quan điểm hay ý kiến của họ. Ông không đánh mất hay làm tổn hại đến đức tin hay sự chính trực của mình, nhưng ông cũng không tuyên bố hay khẳng định sự công chính hay sự khôn ngoan mà ông không có.[9]

Phản ứng của Gióp trước đau khổ không phải là phản ứng duy nhất hoặc tốt nhất có thể có, nhưng đó là một phản ứng hợp lý và có giá trị. Đó là một phản ứng tôn vinh Thiên Chúa và tôn trọng chính mình. Đó là một phản ứng thu hút sự tham gia của Thiên Chúa và thử thách chính Ngài. Đó là một câu trả lời thể hiện tính nhân văn và tâm linh của ông. Đó là một phản ứng mở ra cho ông sự mặc khải và sự biến đổi của Thiên Chúa. Đó là một phản ứng đưa ông đến một sự hiểu biết và trải nghiệm sâu sắc hơn, cao hơn về Thiên Chúa và về chính mình.[10]

Phản ứng của chúng ta đối với đau khổ không được xác định trước hoặc đã xác định trước, mà nó bị ảnh hưởng và định hình bởi nhiều yếu tố, chẳng hạn như tính cách và tính khí, văn hóa và nền tảng, niềm tin và giá trị, kỳ vọng và giả định, kinh nghiệm và cảm xú, trải nghiệm và ký ức, các mối quan hệ và xã hội, nguồn lực và cơ hội. Phản ứng của chúng ta đối với đau khổ không cố định hay cố định, mà nó năng động và phát triển khi chúng ta gặp những tình huống mới và thông tin mới, khi chúng ta nhận được phản hồi mới và những hiểu biết mới, khi chúng ta phát triển những kỹ năng mới và chiến lược mới, khi chúng ta khám phá những khả năng mới và những tiềm năng mới, khi chúng ta trải qua những thay đổi mới và sự phát triển mới. Phản ứng của chúng ta đối với đau khổ không phải là không liên quan, nhưng nó quan trọng và mang tính hệ quả, vì nó ảnh hưởng đến sự an bình và hạnh phúc, sức khỏe và sự trọn vẹn của chúng ta, tính cách và số phận, đức tin và sự cứu rỗi của chúng ta.[11]

4. Mối liên hệ với đau khổ

Bài học thứ ba mà chúng ta có thể học được từ sách Gióp là đau khổ ảnh hưởng đến mối quan hệ của chúng ta với Chúa và với người khác, và các mối quan hệ này cũng ảnh hưởng đến đau khổ của chúng ta. Sự đau khổ của Gióp không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là vấn đề chung với các mối quan hệ. Nó liên quan đến gia đình, bạn bè, xã hội và Thiên Chúa của ông. Nó ảnh hưởng đến cảm giác thân thuộc, ý thức về bản sắc, ý thức về giá trị và ý thức về mục đích của ông. Nó thách thức quan điểm của ông về Thiên Chúa, quan điểm của ông về bản thân, quan điểm của ông về người khác và quan điểm của ông về thế giới. Nó đòi hỏi một phản hồi từ ông, và một phản hồi từ những người có liên quan đến ông.[12]

Mối quan hệ của Gióp với Thiên Chúa và với người khác không phải lúc nào cũng tích cực hay hài hòa, nhưng nó rất quan trọng và có ý nghĩa. Mối quan hệ của ông với Thiên Chúa được đánh dấu bằng sự căng thẳng và xung đột, bằng đối thoại và tranh luận, bằng sự im lặng và lời nói, bằng sự huyền bí và mặc khải, bằng sự giận dữ và kính sợ, bằng sự buộc tội và ăn năn, bằng sự phục tùng và phục hồi. Mối quan hệ của ông với bạn bè được đánh dấu bằng sự đoàn kết và xa lánh, bằng sự an ủi và buộc tội, bằng sự lắng nghe và tranh luận, bằng sự khôn ngoan và sự điên rồ, bằng sự sửa sai và quở trách, bằng sự tha thứ và hòa giải. Mối quan hệ của ông với gia đình và xã hội được đánh dấu bằng sự mất mát và phục hồi, bởi nỗi buồn và niềm vui, bởi sự cô lập và hòa nhập, bởi đau khổ và ân sủng, bởi sự rộng lượng và lòng biết ơn.[13]

Mối quan hệ của Gióp với Thiên Chúa và với người khác không phải là nguyên nhân hay giải pháp cho sự đau khổ của ông, mà đó là bối cảnh và nguồn gốc của sự đau khổ của ông. Đó là bối cảnh mà ông trải nghiệm và bày tỏ nỗi đau khổ của mình, đồng thời là nguồn lực mà ông nhận được và đưa ra sự hỗ trợ và an ủi. Đó là bối cảnh mà ông đặt câu hỏi và thách thức Chúa và bạn bè của mình, đồng thời đó là nguồn lực giúp ông học hỏi và trưởng thành về kiến thức cũng như sự khôn ngoan của mình. Đó là bối cảnh trong đó ông than thở và hy vọng vào Thiên Chúa và tương lai của mình, và đó là nguồn lực mà từ đó ông nhận được và chia sẻ ân sủng và lòng thương xót của Thiên Chúa.[14]

Mối quan hệ của chúng ta với Thiên Chúa và với người khác không độc lập hay tách biệt khỏi đau khổ của chúng ta, nhưng nó phụ thuộc lẫn nhau và liên kết với đau khổ của chúng ta. Mối quan hệ của chúng ta với Thiên Chúa và với người khác có thể là nguồn gốc hoặc kết quả của sự đau khổ của chúng ta, một sự giúp đỡ hay cản trở trong đau khổ của chúng ta, một niềm an ủi hay một thách thức trong đau khổ của chúng ta, một sức mạnh hay điểm yếu trong đau khổ của chúng ta, một niềm vui hay một nỗi buồn trong đau khổ của chúng ta, một ân sủng hay một sự phán xét trong đau khổ của chúng ta. Mối quan hệ của chúng ta với Thiên Chúa và với người khác có thể bị ảnh hưởng hoặc không bị ảnh hưởng bởi nỗi đau khổ của chúng ta, được cải thiện hay trở nên tồi tệ hơn bởi nỗi đau khổ của chúng ta, sâu sắc hơn hay nông cạn bởi nỗi đau khổ của chúng ta, được làm giàu hay bị nghèo đi bởi nỗi đau khổ của chúng ta, được chữa lành hay bị tổn thương bởi nỗi đau khổ của chúng ta, bị biến đổi hay biến dạng bởi nỗi đau khổ của chúng ta.[15]

5. Kết luận

Sách Gióp không phải là cuốn sách đưa ra cho chúng ta những câu trả lời dễ dàng hay rõ ràng cho vấn đề đau khổ, nhưng nó là cuốn sách cho chúng ta một góc nhìn phong phú và sâu sắc về thực tại, phản ứng và mối liên hệ của đau khổ. Đó là cuốn sách mời gọi chúng ta bước vào câu chuyện của Gióp và suy ngẫm về những câu chuyện đau khổ của chính chúng ta. Đó là một cuốn sách thách thức chúng ta đối mặt với thực tế đau khổ và đáp lại nó một cách trung thực và xác thực. Đó là một cuốn sách khuyến khích chúng ta liên hệ với Chúa và với những người khác trong nỗi đau khổ của chúng ta, đồng thời nhận và đưa ra sự hỗ trợ và an ủi. Đó là một cuốn sách truyền cảm hứng cho chúng ta tìm kiếm Thiên Chúa và sự mặc khải của Ngài trong đau khổ của chúng ta, cũng như trải nghiệm ân sủng và lòng thương xót của Ngài. Đó là một cuốn sách dạy chúng ta rằng đau khổ không phải là mục đích hay bản chất của cuộc đời chúng ta, mà là một phần và một chặng đường trong cuộc đời chúng ta, có thể đưa chúng ta đến một kiến thức và trải nghiệm sâu sắc hơn, cao hơn về Thiên Chúa và về chính chúng ta.[16]

Hy vọng bài viết này sẽ giúp chúng ta hiểu và trân trọng sách Gióp cũng như áp dụng những bài học trong đó vào cuộc sống của chính mình. Tôi hy vọng rằng chúng ta đã tìm thấy sự an ủi và hy vọng nào đó giữa nỗi đau khổ của mình, cũng như sự hướng dẫn và sự khôn ngoan nào đó giữa những câu hỏi của chúng ta. Tôi hy vọng rằng mọi người được khuyến khích để tin tưởng và yêu mến Chúa nhiều hơn, cũng như quan hệ và phục vụ người khác tốt hơn. Tôi cũng hy vọng rằng chúng ta đã được ban phúc và biến đổi bởi ân sủng và lòng thương xót của Chúa, đồng thời chúng ta có thể ban phúc và biến đổi người khác bằng đức tin và sự chính trực của mình.

Thư mục tham khảo

  • John H. Walton, Job, NIV Application Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2012)
  • Christopher Ash, Job: The Wisdom of the Cross, Preaching the Word (Wheaton: Crossway, 2014)
  • John S. Feinberg, The Many Faces of Evil: Theological Systems and the Problems of Evil (Wheaton: Crossway, 2004),
  • C. S. Lewis, The Problem of Pain (New York: HarperOne, 2001)
  • Gustavo Gutierrez, On Job: God-Talk and the Suffering of the Innocent (Maryknoll: Orbis, 1987)
  • Timothy Keller, Walking with God through Pain and Suffering (New York: Penguin, 2013)

[1] John H. Walton, Job, NIV Application Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2012), 19-38.

[2] Ibid., 39-56

[3] Christopher Ash, Job: The Wisdom of the Cross, Preaching the Word (Wheaton: Crossway, 2014), 23-33

[4] John H. Walton, Job, NIV Application Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2012), 57-148.

[5] John S. Feinberg, The Many Faces of Evil: Theological Systems and the Problems of Evil (Wheaton: Crossway, 2004), 17-79.

[6] C. S. Lewis, The Problem of Pain (New York: HarperOne, 2001), 1-18.

[7] Timothy Keller, Walking with God through Pain and Suffering (New York: Penguin, 2013), 3-29.

[8] John H. Walton, Job, NIV Application Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2012), 149-491.

[9] Christopher Ash, Job: The Wisdom of the Cross, Preaching the Word (Wheaton: Crossway, 2014), Job, 34-53.

[10] Gustavo Gutierrez, On Job: God-Talk and the Suffering of the Innocent (Maryknoll: Orbis, 1987), 19-48.

[11] Timothy Keller, Walking with God through Pain and Suffering (New York: Penguin, 2013), 30-74.

[12] John H. Walton, Job, NIV Application Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2012), 492-645.

[13] Christopher Ash, Job: The Wisdom of the Cross, Preaching the Word (Wheaton: Crossway, 2014), Job, 54-71.

[14] Gustavo Gutierrez, On Job: God-Talk and the Suffering of the Innocent (Maryknoll: Orbis, 1987), 49-84.

[15] Timothy Keller, Walking with God through Pain and Suffering (New York: Penguin, 2013), 75-115.

[16] John H. Walton, Job, NIV Application Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2012), 646-659.

Facebook
Twitter
Email
Print
Scroll to Top