“Nếu một mai tôi có bay lên trời
Thì người ơi tôi đã sống rất thảnh thơi
Nếu một mai tôi có đi qua đời
Thì người ơi tôi đã sống rất tuyệt vời.”
(Hứa Kim Tuyền, “Nếu một mai tôi bay lên trời”)

Khi dừng lại suy ngẫm về cuộc đời, những câu hát ấy gợi lên trong tôi một niềm mong ước: khi hành trình trần thế khép lại, liệu tôi có thể bình an nhìn lại cuộc đời mình và nhận ra rằng mình đã sống một cuộc đời có ý nghĩa? Nhưng điều gì làm nên một cuộc đời thực sự đáng sống? Phải chăng đó là những thành công đạt được, những dự định đã hoàn thành? Để trả lời, có lẽ mỗi người cần trở về với những câu hỏi căn bản: Con người là ai, đến từ đâu và mục đích tối hậu của cuộc đời là gì?

Trong cái se lạnh của tháng Mười Một, lòng người dường như cũng lắng lại đôi chút. Đây là thời gian Giáo Hội đặc biệt mời gọi chúng ta tưởng nhớ và cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời. Khi nhớ đến những người đã đi trước, chúng ta cũng được nhắc nhớ về thân phận hữu hạn của chính mình. Cái chết không chỉ nhắc ta rằng một ngày nào đó hành trình trần thế sẽ khép lại, mà còn mời gọi mỗi người nhìn lại cách mình đang sống: Tôi đang dành cuộc đời mình cho điều gì?

Đối với người Ki-tô hữu, sự chết không phải là tiếng nói cuối cùng. Nhờ cái chết và sự phục sinh của Đức Ki-tô, chúng ta đặt niềm hy vọng vào sự sống đời đời nơi Thiên Chúa. Như lời Thánh Phao-lô khẳng định: “Niềm hy vọng không làm chúng ta thất vọng” (Rm 5,5). Niềm hy vọng ấy không khiến chúng ta xem nhẹ cuộc sống hiện tại, nhưng giúp ta sống hôm nay với một mục đích rõ ràng hơn. Vậy, nếu tôi hướng về ngày mai trong Thiên Chúa, điều đó làm thay đổi cách tôi sống hôm nay như thế nào?

Sự chết nhắc con người về thân phận hữu hạn của mình

Chúng ta đã từng nghe tin, từng chứng kiến biết bao người ra đi. Mỗi cuộc ra đi nhắc chúng ta rằng cuộc sống trần thế không kéo dài mãi mãi. Rồi sẽ đến lượt mỗi người phải đối diện với cái chết. Dù có thể hoạch định những kế hoạch cho tương lai và làm chủ nhiều điều trong cuộc sống, con người vẫn không thể hoàn toàn nắm giữ thời gian hay quyết định mình sẽ sống bao lâu. Chúa Giê-su từng đặt câu hỏi: “Hỏi có ai trong anh em, nhờ lo lắng, mà kéo dài đời mình thêm được dù chỉ một gang tay?” (Mt 6,27).

Con người vẫn thường bận rộn với những dự định của mình, như thể ngày mai luôn nằm trong tầm tay. Tin Mừng nhắc lại thời ông Nô-ê, khi thiên hạ vẫn ăn uống, cưới vợ gả chồng cho đến ngày nạn hồng thủy ập đến (x. Mt 24,37-39). Những sinh hoạt ấy vốn bình thường, nhưng lời Đức Giê-su cảnh tỉnh con người về sự bất ngờ của ngày Con Người đến và mời gọi chúng ta sống trong tỉnh thức. Nhìn từ đó, sự chết cũng nhắc mỗi người rằng không thể biết trước hành trình trần thế của mình còn kéo dài bao lâu.

Ý thức về sự chết không nhằm khiến chúng ta sống trong sợ hãi hay chỉ đợi chờ đời sau, nhưng giúp ta nhìn nhận sự thật về thân phận con người: cuộc đời này có giới hạn và thời gian sống là hồng ân được trao ban. Chính vì không biết mình còn bao nhiêu thời gian, mỗi người càng cần tự hỏi: Tôi đang sống vì điều gì, và đâu là điều thực sự đáng để tôi dành cuộc đời mình?

Hướng về sự sống đời đời để sống trọn vẹn hôm nay

Trong cuộc sống, chúng ta có nhiều điều phải quan tâm và theo đuổi: công việc, thành công, các mối tương quan và những dự định cá nhân. Những điều ấy có thể tốt đẹp và cần thiết, nhưng không phải tất cả đều có giá trị như nhau, cũng không phải tất cả đều có thể đem lại hạnh phúc trọn vẹn cho đời người. Khi hướng về ngày mai sau cùng, chúng ta được mời gọi nhận ra đâu là điều thực sự quan trọng và biết đặt những chọn lựa của mình trong ánh sáng của cùng đích đời đời.

Tin Mừng kể về một người phú hộ có ruộng nương sinh nhiều hoa lợi. Ông chỉ nghĩ đến việc tích trữ của cải và tận hưởng những gì mình có, nhưng quên mất lời mời gọi làm giàu trước mặt Thiên Chúa (x. Lc 12,16-21). Trái lại, trong dụ ngôn người thương gia đi tìm ngọc quý, khi tìm được viên ngọc có giá trị lớn, ông sẵn sàng bán tất cả những gì mình có để mua viên ngọc ấy (x. Mt 13,45-46). Ông nhận ra điều quý giá và biết dành ưu tiên cho điều mình đã tìm thấy.

Hai dụ ngôn gợi cho chúng ta suy nghĩ về những điều mình đang theo đuổi. Điều gì đang chiếm phần lớn thời gian, sức lực và tình yêu của tôi? Tôi đang mải mê tích lũy những gì chóng qua, hay biết dành ưu tiên cho những giá trị bền vững trước mặt Thiên Chúa? Hướng về sự sống đời đời không có nghĩa là từ bỏ những trách nhiệm của cuộc sống hiện tại, nhưng là biết đặt mỗi việc vào đúng vị trí, để công việc, các mối tương quan và những dự định không trở thành mục đích tối hậu, nhưng góp phần làm cho cuộc đời thêm ý nghĩa.

Đối với người nữ tu, câu hỏi ấy còn gắn liền với ơn gọi thánh hiến. Ngày bước vào đời tu, mỗi người đã thưa lời xin vâng và tự nguyện hiến dâng cuộc đời cho Thiên Chúa. Nhưng lời xin vâng ấy không chỉ được nói lên trong một ngày hay thể hiện qua những lời khấn long trọng. Lời xin vâng cần được làm mới trong từng ngày sống: qua việc chu toàn bổn phận, trung thành với giờ cầu nguyện, đón nhận những khác biệt trong đời sống cộng đoàn, tận tâm trong sứ vụ và quảng đại trước những nhu cầu của chị em. Ơn gọi không chỉ là hồng ân đã lãnh nhận trong quá khứ, mà còn là hồng ân cần được đón nhận và sống có trách nhiệm trong hiện tại.

Có lẽ, cái chết chính là lễ vật cuối cùng của đời dâng hiến: giây phút tôi trao lại cho Thiên Chúa tất cả những gì mình đã lãnh nhận, kể cả chính sự sống của mình. Nhưng lễ vật ấy không chỉ được chuẩn bị vào giờ phút cuối cùng. Nó được hình thành từ những lần tôi âm thầm từ bỏ ý riêng, những khi kiên nhẫn trước khó khăn, những lúc trung thành với bổn phận dù mệt mỏi, và cả những lần khiêm tốn đứng lên sau vấp ngã để tiếp tục bước theo Chúa.

Thánh Phao-lô khẳng định: “Nếu chúng ta sống, là sống cho Chúa, mà có chết, cũng là chết cho Chúa” (Rm 14,8). Lời ấy nhắc tôi rằng đời sống và cái chết của người Ki-tô hữu đều được đặt trong tương quan với Thiên Chúa. Tôi không biết ngày nào mình sẽ hoàn tất hành trình trần thế, nhưng tôi có thể chọn sống ngày hôm nay như một lời đáp trả tình yêu Người. Điều làm nên ý nghĩa của đời dâng hiến không trước hết là tôi đã đảm nhận bao nhiêu công việc, đạt được những thành quả nào hay được người khác ghi nhận ra sao, nhưng là tôi đã yêu mến Chúa và sống điều mình đã khấn hứa thế nào trong những việc rất bình thường.

Tôi của ngày mai đang được hình thành từ những lựa chọn của tôi hôm nay. Hướng về ngày mai sau cùng không khiến tôi xa rời cuộc sống nơi cộng đoàn, nhưng mời gọi tôi sống mỗi ngày cách tỉnh thức, yêu thương và trung tín hơn. Đó là học cách yêu thương không chỉ những người dễ mến, nhưng cả những người khiến tôi khó đón nhận; học cách bao dung, vượt qua những ích kỷ để mở lòng với người khác. Với tôi, người nữ tu, điều ấy còn được thể hiện qua việc trung thành với những lời khấn và sứ mạng đã lãnh nhận, chu toàn bổn phận và tích cực xây dựng tình hiệp thông trong đời sống cộng đoàn. Ước gì mỗi ngày sống của tôi trở thành lời đáp trả tình yêu Thiên Chúa đã dành cho tôi. Để rồi, khi nhìn lại cuộc đời, tôi có thể bình an phó thác tất cả trong tay Người, vì đã cố gắng sống một cuộc đời biết yêu thương.

Trước ngày mai sau cùng, tôi của hôm nay đang sống ơn gọi của mình thế nào?

Lạy Chúa, trong mọi hoàn cảnh, xin cho con bám chặt vào tình yêu Chúa và để tình yêu Ngài định hướng ơn gọi của con.

Mary Benigna, C.M.R.