Thuộc Giáo hạt Lý Nhân
Địa chỉ: TDP Đông Nội, phường Duy Tân, tỉnh Ninh Bình
Quan thầy: Đức Mẹ Mân Côi (07/10)
Số giáo dân toàn xứ: 3.776 nhân danh (trong đó nhà xứ: 2.875 nhân danh)
Linh mục chính xứ: Gio-an Nguyễn Huy Thịnh
Linh mục phó xứ: Gio-an Bao-ti-xi-ta Đỗ Minh Đức
GIÁO HỌ TRỰC THUỘC:
+ Giáo họ Bút Chợ
+ Giáo họ Bút Kênh
+ Giáo họ Bút Quai
+ Giáo họ Bút Thượng
+ Giáo họ Duệ Cát
Giới thiệu Giáo xứ Bút Đông
I. ĐỊA LÝ – NHÂN DANH
1. Địa lý
– Địa chỉ: TDP Đông Nội, phường Duy Tân (xã Trác Bút cũ), tỉnh Ninh Bình.
– Vị trí: Nằm trên mảnh đất có lịch sử gần 2000 năm, trên bờ sông Thiên Mạc, được mô tả qua câu thơ: “Thiên Mạc Giang hề Trác Bút Trang”.
– Tọa độ: Từ 105°20 đến 188°00 kinh đông và từ 20°20 đến 22° 7´75 vĩ độ bắc.
Nằm giữa trung tâm của Trác Bút Trang.
+ Phía Đông giáp: Vân Kênh
+ Phía Tây giáp thôn: Trung Thượng
+ Phía Bắc giáp thôn: Đông Ngoại
+ Phía Nam giáp thôn: Phúc Thành
2. Nhân danh
Tổng số giáo dân: 3716 nhân danh (năm 2024)
II. LỊCH SỬ GIÁO XỨ BÚT ĐÔNG
1. Quá trình hình thành và phát triển:
Đón nhận Tin Mừng: Cách đây gần 03 thế kỷ, đạo Công Giáo đến vùng Phố Hiến Kinh Kỳ (Hưng Yên), bên sông Hồng Hà. Từ đó, địa danh Bút Đông được sử dụng.
Nhà nguyện đầu tiên: Bằng tre nứa lá, ở khu vực xóm Hòa Bình (Đồng Cồng xưa), trên đất ông Hương Thác và ông Toan Đỗ ngày nay. Lúc đó, Bút Đông là họ đạo trực thuộc xứ Bái Vàng.
Xây dựng nhà thờ gỗ: Khánh thành năm 1883, làm theo kiểu Á – Đông. Cha cố Huy làm Giám quản.
Thành lập Giáo xứ: Cha cố Huy xin bề trên cho Bút Đông được thành lập Giáo xứ.
2. Các giáo họ
Ban đầu: Gồm 9 họ giáo: Bút Chợ, Bút Thượng, Bút Kênh, Bút Quai, Hoà Trần (Trại Trần + Lạt Hà), Duệ Cát, Vạn Lương, Lệ Thủy.
Một số thay đổi:
– Họ Lạt Hà sáp nhập với họ Trại Trần, thành họ Hoà Trần (do không còn nhà thờ và số giáo dân ít).
– Một số giáo họ tách ra thành lập Giáo xứ Vạn Lương.
Hiện nay: Giáo xứ Bút Đông còn 5 họ: Bút Quai, Bút Thượng, Bút Kênh, Duệ Cát, Bút Chợ và 4 giáo Bút: Đức Mẹ Vô Nhiễm (Bút 1), Thánh Phê-rô và Phao-lô (Bút 2), Thánh An-tôn (Bút 3), Giáo Bút Đức Mẹ Mân Côi (Bút 4).
III. NHÀ THỜ VÀ CÁC CÔNG TRÌNH TÔN GIÁO
1. Nhà thờ hai tháp
– Khởi công: Năm 1914 (Cha Phê-rô Trần Hoàng, phó xứ).
– Hoàn thành: Năm 1920 (sau 7 năm xây dựng).
– Tái thiết: Từ tháng 11/2012 đến cuối năm 2015.
– Diện tích: chiều dài là 50m, chiều rộng 14,8m, nóc cao 17m và hai tháp cao 37m.
2. Nhà Dòng Mến Thánh Giá Bút Đông
– Thành lập: Năm 1840.
– Phát triển: Trải qua nhiều khó khăn, đến nay (2014) đã được 174 năm, ngày càng phát triển về số lượng, chất lượng và cơ sở vật chất.
– Liên quan đến thánh Theophan Venard: Năm 1858, Ngài đến đây ẩn tránh cuộc bách hại đạo thời vua Tự Đức. Ngài đã cùng Đức Cha Theurel Phan ẩn núp trong Tu viện.
3. Nhà nguyện thánh Giuse 
– Xây dựng: Khoảng năm 1830, dân làng xây dựng đền để cầu xin Thánh Giu-se che chở khi dịch bệnh xảy ra.
– Vị trí: Phía Đông Nam nhà thờ xứ, cạnh đường 38 mới, đối diện vườn Thánh.
– Diện tích: Khoảng 1000m2 mặt nền
– Kiến trúc: Ban đầu: Mái tranh, vách gỗ. Năm 1937: Xây lại theo kiểu Gô-Tích, 5 tháp tròn. Năm 1990: Tháo gỡ, san bằng, đổ nền bê tông, xây lại kiên cố.
– Cây Thánh Giá: Có niên hiệu năm 1893, trước đây ở vườn Thánh, sau chuyển về đặt tại khuôn viên đền. Cây Thánh Giá lớn (niên hiệu 1907) được đặt tại vườn Thánh.
Đền thánh Giu-se rất linh thiêng, thu hút đông đảo người đến cầu nguyện, xin ơn, cả lương giáo và du khách thập phương.
4. Các nhà nguyện
1. Nhà nguyện ông thánh An-tôn
2. Nhà nguyện Đức Mẹ Mân Côi (xóm Duyên Giang)
3. Nhà nguyện Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội
5. Nhà truyền thống giáo xứ
III. ƠN GỌI TẠI GIÁO XỨ BÚT ĐÔNG
– Hai linh mục tử vì đạo (chưa được phong thánh): Linh mục Trịnh Văn Quy (1857) và Linh mục Trần Văn Thư (1861).
– Hai thánh tử vì đạo có liên quan: Linh mục Luca Vũ Bá Loan và Linh mục Gioan Thêôphanô Venard.
– Đức Hồng Y Giuse-Maria Trịnh Văn Căn:
+ Phó Tổng Giám Mục Hà Nội: 05/02/1963 – 27/11/1978.
+ Tổng Giám Mục Hà Nội: 27/11/1978 – 18/05/1990.
+ Được phong Hồng Y: 30/06/1979.
+ Qua đời: 18/05/1990.
– Ba Giám mục: Giuse-Maria Nguyễn Tùng Cương, Giuse Trịnh Chính Trực, Giuse Nguyễn Tích Đức.
– Hai linh mục Giáo sư Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn: Giuse Trịnh Hưng Kỷ và Phêrô Cao Tiến Đạt.
– 53 linh mục
IV. KẾT LUẬN
Giáo xứ Bút Đông là một cộng đoàn đức tin có bề dày lịch sử, gắn liền với những thăng trầm của Giáo hội Công Giáo Việt Nam. Ngôi thánh đường Hai Tháp, các nhà nguyện, đặc biệt là Đền Thánh Giuse và Dòng Mến Thánh Giá, là minh chứng cho đức tin kiên trung và lòng mến Chúa của người dân Bút Đông. Nơi đây cũng là cái nôi ơn gọi, sản sinh ra nhiều vị mục tử cho Giáo hội. Ngày nay, Giáo xứ Bút Đông tiếp tục phát triển, xứng đáng với truyền thống tốt đẹp của cha ông, và là điểm đến linh thiêng thu hút đông đảo người đến cầu nguyện, xin ơn.
Thông tin liên lạc:
Tổng Giáo Phận Hà Nội
Giáo xứ Bút Đông
Thôn Đông Nội, xã Châu Giang, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà
Quét mã QR để truy cập website, facebook và chỉ đường đến Giáo xứ Bút Đông
Các bài viết liên quan đến sinh hoạt Giáo xứ
