Giáo xứ Giang Soi (Thanh Rang)

Giáo xứ Giang Soi nằm ngoài vòng đê sông Đáy, phía Tây Nam Hà Nội, cách thành phố Hà Nội khoảng 45 km. Giáo xứ nằm trong 2 xóm: Đoàn Kết và Liên Minh thuộc xã Vân Đình, TP. Hà Nội. Trước đây bị lũ lụt, đất cát bồi thành một khu rộng lớn, cho nên có tên gọi là bãi Soi. Giáo xứ nhận Tổng Lãnh Thiên Thần Micae làm Đấng Bảo Trợ và mừng kính trọng thể vào ngày 29/9 hằng năm.

Giáo xứ Giang Soi được thừa hưởng nền tảng đức tin truyền thống xa xưa của các bậc tiền nhân. Vào khoảng thế kỷ XIX, cha ông đến định cư, làm ăn và sinh sống cho đến ngày nay. Trải dài dòng thời gian, con cháu đã kế thừa và phát triển miền đất này, từ đó bãi Soi được đổi tên là thành Dương Soi; bao gồm 3 thôn là Giang Làng, Giang Đường và Giang Soi. Từ khi gò đất này được hình thành, hạt giống đức tin bắt đầu được trổ sinh qua bàn tay của các đấng thừa sai. Các ngài đã đem Tin Mừng của Chúa đến với mọi người sống trên mảnh đất hoang sơ này. Theo lời kể của Cha Gioan Bao-ti-xi-ta Nguyễn Trinh Thám: “Đấng thừa sai đầu tiên đến giảng đạo tại miền quê này là người nước ngoài, nhưng có tên gọi hằng ngày là Cố Tăng. Sau một thời gian truyền giáo tại đây, ngài đã được chuyển tới một nơi khác. Năm 1915, bề trên đã thuyên chuyển Cha Phê-rô Thảo (là người Kiện Khê) từ Hoàng Nguyên về Giang Soi. Cha tiếp bước công cuộc truyền giáo tại mảnh đất này. Tại đây, ngài đã giảng dạy Lời Chúa và Rửa tội cho rất nhiều người (khoảng 300 tín hữu). Đồng thời, từ năm 1916-1917, cha còn cho xây dựng một ngôi nhà nguyện nhỏ đầu tiên 5 gian bằng vách lá để phục vụ cho việc cử hành Thánh lễ và đọc kinh cầu nguyện. Năm 1918, khi thấy hội đủ “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, Cha Phê-rô Thảo đã kính trình lên bề trên Giáo phận là Đức Giám mục Đông (vít vồ Đông – Đức Thầy Đông Pierre-Marie Gendreau) xem xét và quyết định thành lập xứ đạo trên gò đất Giang Soi ngày nay. Sau một thời gian chờ đợi, Đức Cha giáo phận đã chấp nhận và quyết định thiết lập Giáo xứ Giang soi, bao gồm 8 họ lẻ là:

1. Họ Vĩnh Thượng
2. Họ Vĩnh Hạ
3. Họ Nghị Lộc
4. Họ Giáng Làng
5. Họ Giang Đường
6. Họ Thành vật
7. Họ Đoàn Xá
8. Họ Ngọ Xá

Trải dài dòng thời gian lịch sử, với nhiều biến cố thăng trầm, hiện nay Giáo xứ Giang Soi chỉ còn 3 họ giữ đạo là Giang Đường, Vĩnh Thượng và Ngọ Xá. Để thuận tiện cho chương trình mục vụ, năm 2004 bề trên Giáo phận – Đức cha Giu-se Ngô Quang Kiệt đã quyết định tách họ Ngọ Xá về trực thuộc Giáo xứ Vân Đình.

Khi hoàn tất thủ tục thành lập Giáo xứ, Cha Phê-rô Thảo cùng với giáo dân trong xứ bắt đầu xây dựng cơ sở vật chất. Cha cho thiết lập một khu vườn thánh để chôn cất những tín hữu đã qua đời với diện tích 4320 m2 (lúc đó là một mẫu hai sào). Sau một thời gian gắn bó với giáo xứ, năm 1919, Cha Phê-rô Thảo được bề trên thuyên chuyển tới giáo xứ Kẻ Non.

Năm 1920, với sự quan tâm và yêu mến, bề trên đã cử cha Phê-rô Bùi Đức Nhung, quê ở Họ Trại Hương thuộc giáo xứ Xuân Bảng từ giáo xứ Giang Xá về coi sóc Giang Soi. Với mong ước có một ngôi nhà thờ rộng hơn để giáo dân có thể quy tụ và thờ phượng Thiên Chúa, ngài cùng với dân làng đã xây dựng một ngôi nhà thờ thứ hai kiên cố gồm có 8 gian với chiều dài 25m, rộng 9m và được lập bằng mái ngói. Ngôi nhà thờ này đã hiện diện 94 năm. Đây là hoa trái đức tin của giáo dân miền Giang Soi qua những năm tháng kiên cường giữ đạo. Bên cạnh đó, ngài cũng mở một đường lớn kéo dài từ đê vào nhà thờ như ngày nay. Năm 1923, người dân Giáo xứ Giang Soi bao phủ một tâm trạng buồn thảm thê lương, khi cha Phê-rô Bùi Đức Nhung được Chúa gọi về. Hiện tại thi hài ngài được chôn cất tại vườn thánh Giáo xứ Giang Soi.

Trong những năm tiếp theo, Giáo xứ không có vị mục tử trực tiếp coi sóc mà chỉ có cha Phê-rô Lãng (hay còn gọi là cha Mai) ở xứ Đồng Chiêm, cha Phê-rô Khánh ở xứ Kẻ Sải sang để dâng lễ và lo các bí tích cho đời sống thiêng liêng của các tín hữu.

Sau một khoảng thời gian vắng bóng vị mục tử coi sóc trực tiếp, năm 1928, cha Gioan Baotixita Nguyễn Trinh Thám – quê ở giáo xứ Trung Lương – được bề trên thuyên chuyển từ giáo xứ Kẻ Tâng (ngày nay là xứ An Phú) làm chính xứ Giang Soi. Cha tiếp tục các công việc của vị cha tiền nhiệm đáng kính, ngài cho xây dựng ngôi nhà xứ khang trang gồm 4 phòng và một bể chứa nước mưa dùng cho sinh hoạt. Ngoài ra, cha còn cho lát gạch đường ngõ làng và thực hiện một số những hoạt động bác ái khác. Sau hơn 50 năm thi hành thừa tác vụ linh mục tại Giáo xứ Giang Soi, do tuổi già sức yếu, cha qua đời ở tuổi 94. Hiện tại, thi hài của cha được an táng tại vườn thánh Giáo xứ.

Từ khi Cha cố Gioan Baotixita Thám qua đời năm 1978, Giáo xứ không có cha nào về coi sóc cho đến năm 1988, Cha Giu-se Nguyễn Văn Tuyền về xứ Sơn Miêng kiêm nhiệm coi sóc xứ Giang Soi, Vân Đình, Canh Hoạch, Phương Trung và Thượng Lao. Khi Cha Giu-se Tuyền được bề trên thuyên chuyển mục vụ, năm 1995, Cha Giu-se Bùi Trọng Tăng về coi sóc. Bên cạnh đó, Cha còn có các cha phó: Cha Giu-se Nguyễn Văn Hy (2003-2005); Cha Phê-rô Nguyễn Phú Hùng (2006-2008); Cha Giu-se Vũ Đình Du (2008-2010).

Năm 2010, Cha Giu-se Vũ Đình Du được bổ nhiệm làm cha xứ Sơn Miêng kiêm nhiệm Vân Đình, Giang Soi. Sau hơn 94 năm xây dựng, ngôi nhà thờ cũ của Giáo xứ đã xuống cấp trầm trọng, không đủ an toàn cho các buổi cử hành phụng vụ. Ngày 25/02/2014, Cha xứ và giáo dân đã khởi công và xây dựng ngôi nhà thờ mới. Trong 8 năm coi sóc, cha cùng với giáo dân đồng lòng đồng sức, góp công góp của xây dựng ngôi Thánh đường mới ngày nay. Trước khi được bề trên chuyển đi, cha đã hoàn thiện được phần thô cho ngôi thánh đường mới này.

Từ năm 2016 – 2018, Cha Giu-se Mai Hữu Phê được bề trên bổ nhiệm làm cha xứ Giáo xứ Sơn Miêng, kiêm nhiệm Vân Đình, Giang Soi. Cha tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà thờ.

Từ năm 2018 – 2024, để tiện cho việc chăm sóc đời sống đức tin các tín hữu chu đáo hơn, bề trên đã tách Giáo xứ Vân Đình và Giang Soi thành một miền và gửi các cha chính xứ về coi sóc: Năm 2018 – 2020, Cha Giu-se Nguyễn Văn Tuấn được bổ nhiệm làm cha giám quản Giáo xứ Vân Đình kiêm nhiệm Giang Soi. Ngài tiếp tục hoàn thiện nốt công trình nhà thờ vẫn còn dang dở.

Sau 42 năm chưa có linh mục chính xứ, năm 2020, Cha Giu-se Nguyễn Văn Hinh được bổ nhiệm làm cha chính xứ tiên khởi Vân Đình kiêm nhiệm Giang Soi. Cha đã cho hoàn thiện những chi tiết cuối cùng của ngôi nhà thờ. Sau 2 năm gắn bó với miền đất này, do nhu cầu mục vụ Giáo phận, Cha Giu-se được bề trên thuyên chuyển về mục vụ tại Đại Chủng Viện thánh Giu-se Hà Nội.

Ngày 16/06/2022 đến nay, bề trên Giáo phận đã bổ nhiệm Cha Phê-rô Trần Ngọc Lâm về làm chính xứ miền Vân Đình – Giang Soi. Cha đã và đang cùng với cộng đoàn dân Chúa tại đây củng cố, giữ vững và phát triển đức tin của cha ông qua các hoạt động, cũng như xây dựng những cơ sở vật chất cần thiết để đáp ứng các nhu cầu mục vụ. Ngày 29/11/2022, Cha xứ Phê-rô cho khởi công, làm phép đất để xây dựng lại ngôi nhà xứ mới với chiều dài 29,5 m và chiều rộng 8,6m. Song song với đó, Cha quy hoạch lại khuôn viên giáo xứ và xây dựng khuôn viên tượng đài. Để chuẩn bị mừng ngày lễ trọng đại cung hiến nhà thờ và làm phép nhà xứ, Cha xứ đã động viên bà con quét dọn cũng như thay toàn bộ bóng điện nhà thờ.

Ngôi thánh đường hoàn tất trong thời gian 10 năm với chiều dài 47 m, rộng 15m, cao 25m và một tháp cao 67m. Đây quả là một hồng ân lớn lao mà Thiên Chúa đã ban tặng cho Giáo xứ Giang Soi. Với biết bao khó nhọc và vất vả, nhưng với sự kiên trì và đồng lòng, Giáo xứ đã có một ngôi thánh đường, một nhà xứ và khuôn viên khang trang hơn.

Ngày 05/02/2025, Đức Tổng Giám mục Giu-se Vũ Văn Thiên đã về làm phép ngôi nhà thờ, nhà xứ và khuôn viên tượng đài mới.