Giáo xứ Mường Cắt (Hướng Nghĩa)

1. Quá trình hình thành và phát triển:

* Nguồn gốc: Thuộc miền Lạc Thổ (Miền đất của niềm vui), một miền rộng lớn bao gồm các giáo xứ Mường Riệc, Mường Đổn, Mường Cắt, Vụ Bản.

* Dấu chân thừa sai: Ngay từ những năm 1790, đã có sự hiện diện của các vị thừa sai và các linh mục bản xứ, trong đó có Thánh Tử đạo Cha Laurensô Hưởng. Cha Bảo Lộc Thúy là cha xứ đầu tiên của vùng Lạc Thổ.

* Tách khỏi Mường Riệc (1903): Mường Cắt được Đức Giám Mục Gendreau Đông tách ra từ Mường Riệc để thành lập giáo xứ với 1000 giáo dân, do cha Albert De Cooman (MEP) làm cha xứ tiên khởi.

* Cha Albert De Cooman (1903-1942): Sinh năm 1880 tại Bỉ, thụ phong linh mục năm 1902, đến Đàng Ngoài (Miền Bắc Việt Nam) cùng năm. Ngài đã gắn bó với Mường Cắt 39 năm, xây dựng một cộng đoàn vững chắc bất chấp sự thù địch của các “lãnh chúa người Mường”.

* Phát triển: Năm 1914, xứ Mường Cắt đã có thêm 580 người xưng tội, 760 người được rước lễ và 60 người được lãnh nhận bí tích Thêm sức.

2. Giai đoạn khó khăn và phục hồi:

* Trước 1945: Xã Văn Nghĩa có đến 95% người dân là Công Giáo.

* Sau 1945: Các nhà thừa sai rút đi, giáo xứ vắng bóng chủ chăn. Trong những năm 1950 – 1960, thi thoảng có cha Phao-lô Đinh Công Dậu (cha xứ Mường Tre) về làm phúc. Do thời cuộc, đời sống đạo đi xuống, số người theo đạo mai một, nhà thờ bị đóng cửa, trưng dụng làm kho và hội trường hợp tác xã. Nhà xứ bị phá dỡ năm 2005 để xây nhà văn hóa. Giáo xứ mất cả đất lẫn người.

* Phục hồi:

• Năm 2006: Sinh hoạt tôn giáo được nhen nhúm trở lại.
• Năm 2009: UBND tỉnh Hòa Bình cho phép Giáo xứ hoạt động trở lại, do quý Cha xứ Mường Riệc chăm sóc.
• Năm 2014: Đức Hồng Y Phê-rô Nguyễn Văn Nhơn đặt cha Gio-an Bao-ti-xi-ta Bùi Quốc Toàn làm Giám quản.
• Ngày 17/11/2018: Đức Hồng Y Phê-rô đặt Cha Giu-se Bùi Văn Cường làm chính xứ.
• Năm 2020: Đức TGM Giu-se Vũ Văn Thiên bổ nhiệm cha Giu-se Nguyễn Minh Chí làm Phó xứ.
• Ngày 1/12/2021: Đức TGM Giu-se Vũ Văn Thiên bổ nhiệm cha Phao-lo Nguyễn Hữu Hiệp làm chính xứ.

* Sáp nhập Mường Đổn: Theo nguyện vọng của cha Giu-se Bùi Văn Cường, phần còn lại của Giáo xứ Mường Đổn (vốn đã mất nhà thờ và giáo dân) được sáp nhập vào Mường Cắt.