LỄ HIỂN LINH, NĂM A
Hãy Dõi Theo Vì Sao Đến Thờ Lạy Chúa
(Mt 2, 1-12)
Tiếp liền sau Đại lễ Giáng Sinh, Giáo hội cử hành lễ Chúa Hiển Linh hay còn gọi là lễ Chúa Tỏ Mình. Theo một truyền thống rất xa xưa từ thế kỷ thứ II, Thánh Giustinô đã nói tới là Chúa Giêsu đã sinh ra trong một chuồng bò lừa tại Belem. 40 ngày sau, Thánh Giuse và Đức Maria đem Hài Nhi lên Đền thờ Giêrusalem để dâng cho Thiên Chúa như luật dạy. Phúc Âm Thánh Matthêô cho biết: sau khi dâng Chúa trong Đền Thánh, Thánh Gia không trở về Nagiarét ngay. Trong khoảng thời gian này đã xảy ra nhiều việc liên quan với nhau. Từ Đền Thờ, Thánh Gia lại trở về Belem. Chính nơi đây, các đạo sĩ, do một ngôi sao dẫn đường từ Phương Đông tới thờ lạy Chúa Giêsu và dâng cho Ngài lễ vật: vàng, nhũ hương và mộc dược. Hêrôđê thấy các đạo sĩ không trở lại Giêrusalem báo tin như lời mình dặn, sợ ngai vàng của mình bị đe dọa, ông ra lệnh truyền giết các trẻ em ở Belem và các miền phụ cận từ 2 tuổi trở xuống. Thánh Giuse được Thiên thần báo tin, đã đem Chúa Giêsu và Đức Mẹ sang Ai-Cập và ở đó cho tới khi Hêrôđê băng hà.
Như thế, chúng ta thấy Lễ Chúa Hiển Linh trước hết có nghĩa là lễ Chúa tỏ mình ra cho các dân tộc, mà ba nhà đạo sĩ là những đại diện.
“Epiphaino” có nghĩa là Thiên Chúa tự mặc khải trong nhân tính của Ðức Kitô, khiến người khác có thể trông thấy mình được được. Cụ thể như dùng ánh sao đêm biểu lộ cho ba đạo sĩ biết, dẫn họ lên đường đến nơi Hài Nhi vừa mới sinh để nhận ra Ðức Giêsu là Ðấng Cứu Thế. Nếu lễ Giáng Sinh người ta nêu bật sự dấu ẩn của Thiên Chúa trong sự khiêm hạ với điều kiện là người, trong trẻ thơ Belem. Thì trong lễ Hiển Linh lại nêu bật việc Thiên Chúa tự tỏ mình, xuất hiện qua chính nhân tính.
Việc các Ðạo Sĩ đến tôn thờ Chúa Hài Nhi đã sớm được nhìn nhận như là ứng nghiệm những lời tiên tri trong Kinh Thánh. Isaia viết như sau: “Các dân tộc sẽ bước đi theo ánh sáng của ngươi, và các vua chúa tiến bước theo nguồn sáng của ngươi đang mọc lên” (Is 60,3.6). Ánh sáng của Chúa Kitô, khi xưa như được chiếu tỏa trong hang Bêlem, nay tỏa sáng trên khắp địa cầu.
Trong lễ Chúa Hiển Linh, Giáo Hội đề nghị một văn bản rất ý nghĩa của ngôn sứ Isaia : “Hãy đứng lên, hãy toả sáng ra, hỡi Giêrusalem! Vì sự sáng của ngươi đã tới, vì vinh quang của Chúa đã bừng dậy trên mình ngươi. Kìa tối tăm đang bao bọc địa cầu, vì u minh phủ kín các dân, nhưng trên mình ngươi Chúa đang đứng dậy, vì vinh quang của Ngài xuất hiện trên mình ngươi. Chư dân sẽ lần bước tìm về sự sáng của ngươi, và các vua hướng về ánh bình minh của ngươi.” (Is 66,1-3). Ðây là một lời mời hướng tới Giáo Hội Chúa Kitô và hướng tới từng người Kitô hữu, mời gọi chúng ta ý thức hơn về sứ mệnh và trách nhiệm truyền giáo của mình đối với thế giới trong việc làm chứng và chiếu sáng Tin Mừng khắp thế gian.
Trong số mở đầu Hiến chế về Giáo Hội có viết: “Ánh sáng muôn dân là chính Chúa Kitô, nên Thánh Công Ðồng đang nhóm họp trong Chúa Thánh Thần hết lòng mong ước soi dẫn mọi người bằng ánh sáng của Chúa phản chiếu trên dung nhan Giáo Hội bằng việc rao truyền Phúc âm cho mọi tạo vật” (LG, 1). Tin Mừng là ánh sáng không được dấu đi, nhưng để trên giá. Giáo Hội không phải là ánh sáng, nhưng nhận Ánh Sáng Chúa Kitô, tiếp nhận để được soi chiếu, và phổ biến Ánh Sáng đó ra với tất cả sự rạng ngời của nó. Và đây là điều cũng phải xảy ra trong cuộc sống cá nhân…
Các thượng tế tại Giêrusalem được Hêrôđê triệu tập để tư vấn cho ông về nơi Đấng Cứu Thế đã được sinh ra, cũng như cung cấp cho nhà vua các thông tin mà họ đã thu thập được trong truyền thống Kinh Thánh. Tuy nhiên, ý Chúa nhiệm mầu, vì ý định của Hêrôđê không trong sạch, ý định đó các nhà đạo sĩ là sứ giả cho những người tìm kiếm Thiên Chúa đã được mộng báo. Việc các nhà đạo sĩ đến kính viếng Chúa Hài Nhi cho ta thấy, sứ mạng của Đức Giêsu không chỉ dành cho Dân được tuyển chọn, nhưng cho cả nhân loại. Việc ba nhà đạo sĩ đến Giêrusalem hỏi đường, cho thấy mối liên lạc giữa sự khôn ngoan ngoại giáo và mạc khải Kitô Giáo thể hiện nơi con người của Chúa Giêsu thành Nazareth mà nhân loại khát đang mong tìm kiếm. Sứ vụ phổ quát của Chúa Kitô được Thánh Phaolô gọi là sự mặc khải của mầu nhiệm : “Ấy vì dân ngoại, cùng (với Israel) là kẻ thừa tự, là Thân mình, và là đồng hưởng lời hứa trong Ðức Giêsu Kitô, nhờ bởi Tin Mừng” (Ep 3, 2). Ơn cứu chuộc sẽ mở ra cho muôn người thuộc mọi quốc gia, và các dân ngoại đã trở thành người đồng thừa tự, cùng được chia sẻ lời hứa trong Chúa Giêsu Kitô (Ep 3, 6). Sự gặp gỡ giữa sự khôn ngoan của những người sống bên ngoài mạc khải ( là các đạo sĩ, dân ngoại) , và những người hiển nhiên thừa hưởng lời hứa (dân Do Thái) từ sự ra đời của Chúa Kitô sẽ cho thấy sứ mệnh của Chúa Giêsu trong sứ vụ công khai của mình, và bản chất của Giáo Hội mà Chúa Giêsu sẽ xây dựng.
Giáo Hội với sứ mạng phổ quát của mình, phải là nơi đáp ứng những khát vọng sâu xa của con người mọi nơi, mọi thời đại về Thiên Chúa. Giống như Chúa Kitô, Ngài đã chiếu tỏa vinh quang cho dân ngoại. Giáo Hội cũng mời gọi chúng ta hãy dõi theo ánh sao cùng ba nhà Đạo Sĩ đến thờ lạy Hài Nhi Giêsu, Thiên Chúa làm người trong khiêm hạ và nghèo khó, nhất là đón nhận chính Hài Nhi ấy là Ánh Sáng và là Chúa Kitô vào trong chúng ta, để chúng ta có sống là sống chính sự sống của Người, và lấy các tâm tình, tư tưởmg và hành động của Người làm tâm tình, tư tưởng và hành động của chúng ta. Như thế, mừng Giáng Sinh là biểu lộ niềm vui, sự mới mẻ, ánh sáng mà biến cố Giáng Sinh này đã đem lại trong toàn cuộc sống chúng ta, để chúng ta cũng là những người đem niềm vui, sự mới mẻ đích thật, và ánh sáng của Thiên Chúa đến cho mọi người. Amen.
Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
VUA DÂN DOTHÁI VỪA MỚI SINH HIỆN Ở ĐÂU
Mt 2,1-12
Khi Chúa Giêsu giáng sinh bầu trời Bêlem lấp lánh ánh sao lạ. Nhận thấy ánh sao, Ba vua ngoại giáo lên đường tìm đến Bêlem bái thờ Vua dân Dothái vừa mới giáng sinh.
Đến Giêrusalem, ánh sao vụt tắt, Ba vua bèn vừa đi vừa hỏi: “Vua dân Dothái vừa mới sinh ở đâu?”
Nghe Ba vua hỏi, cả thành Giêrusalem bối rối, xôn xao. Hêrôđê cho vời Ba vua ngoại giáo đến, tra hỏi cặn kẽ ngày giờ ngôi sao xuất hiện, để tìm cách giết họ và tiêu diệt Hài Nhi Giêsu, vì sợ mất ngai vàng. Các kinh sư và thượng tế Dothái, thì tra cứu Thánh Kinh, để đưa ra câu trả lời cho Ba vua.
Tại sao ánh sao không dẫn Ba vua thẳng tiến tới Bêlem để bái thờ Hài Nhi Giêsu mà lại phải đi đường vòng, qua Giêrusalem, qua các ‘kinh sư và thượng tế’?
Bởi vì Thiên Chúa là Đấng trung thành với những lời Người hứa và vì Thiên Chúa đã chọn dân Dothái là dân riêng, để qua họ Thiên Chúa ban ơn cứu độ cho toàn thể nhân loại.
Tuy nhiên, dân thành Giêrusalem thì khác với Ba vua. Họ được Thánh Kinh nuôi dưỡng và soi dẫn về niềm hy vọng Mêsia, nhưng lại chẳng chịu ra đi, lên đường tìm kiếm và gặp gỡ Ngài. Còn Ba vua ngoại giáo chỉ được ánh sao soi lối, chứ không được Thánh Kinh nuôi dưỡng và soi dẫn, thế mà họ lại lên đường tìm kiếm, gặp gỡ Đấng Cứu Thế. Thật là nghịch lý ! Dân riêng Chúa, lại không lên đường tìm Chúa; nhưng kẻ ngoại đạo, chẳng phải là dân riêng, lại lên đường tìm Chúa!
Xưa Thiên Chúa chọn gọi dân Dothái làm dân riêng, để qua họ Thiên Chúa trao ban Đấng Cứu Độ cho nhân loại. Nay Thiên Chúa cũng chọn gọi người Kitô hữu giữa muôn dân, để làm men làm muối ướp đời và ánh sáng cho trần gian. Cũng như dân Dothái, người Kitô hữu được nuôi dưỡng và hướng dẫn bằng Mình Máu Chúa và Lời Chúa.
Xưa Chúa đã dùng ánh sao mà lôi kéo Ba vua tìm đến với Chúa, thì ngày nay Chúa cũng dùng nhiều thể nhiều cách để lôi kéo người ta đến với Người.
Xưa vai trò của ánh sao chưa đủ để giúp Ba vua tìm đến với Chúa Giêsu Hài Nhi, thì ngày nay, những ánh sáng trí tuệ , khoa học kỹ thuật, triết học cũng chưa đủ để giúp cho nhân loại tìm gặp Chúa.
Xưa Ba vua cần đến sự hướng dẫn chỉ giáo của dân Dothái và sự tham chiếu Thánh Kinh qua các ‘pharisêu và thượng tế’, thì ngày nay nhân loại cũng vẫn rất cần đến đời sống chứng tá của người Kitô hữu trong Giáo hội và sự soi sáng của Kinh Thánh. Vì thế mỗi Ki-tô hữu hãy lo cho mình trở nên như ánh sao chỉ đường cho người khác tìm đến với Chúa.
Muốn chỉ dẫn cho người khác được đúng đắn và chuẩn xác, cần phải học hiểu Kinh Thánh và có một đời sống thánh thiện. Nếu không ta chẳng thể giúp gì được cho người khác khi họ muốn đến với Chúa.
Dân Dothái ngày xưa không lên đường đến Bêlem để thờ lạy Hài Nhi Giêsu, nhưng đã đưa ra lời chỉ dẫn chính xác về nơi chốn Hài Nhi giáng sinh, giúp Ba vua ngoại giáo tìm đến tôn thờ Chúa.
Ngày nay bên cạnh những Kitô hữu sẵn sàng trả lời cho bất cứ ai chất vấn về niềm tin của mình bằng sự hiểu biết và đời sống thánh thiện.., thì vẫn còn rất nhiều Kitô hữu chẳng đưa ra được chỉ dẫn tích cực nào về Chúa và Giáo Hội cho những người thành tâm thiện chí. Họ là các Kitô hữu chẳng những không sống đạo, không tham gia xây dựng Giáo hội, không giúp được gì cho Giáo hội và người anh em đồng đạo, mà còn có những suy nghĩ, lời nói và việc làm sai trái… khiến cho người ngoại giáo hiểu sai về Chúa và Giáo Hội. Là Công giáo, nhưng họ lại sống như người ngoại giáo, khô khan, cứng lòng, thâm hiểm và ác độc như Hêrôđê.
Hêrôđê luôn bối rối, bất an, bởi lòng dạ ác độc, thì chắc chắn những người sống như ông cũng bối rối và bất an. Một sự bối rối bất an đeo bám cả cuộc đời, làm tiêu tan hạnh phúc ở đời này và đời sau.
Những ai có tấm lòng hướng thiện, khát khao tìm gặp Chúa như Ba vua. Chắc chắn đời họ sẽ được Chúa biến đổi như ba Vua xưa. Sau khi gặp Chúa Hài Nhi, các ông đã đi “theo lối đường khác mà trở về quê hương xứ sở mình”.
Lạy Chúa Giêsu Hài Nhi, Đấng Cứu Độ muôn dân mong đợi, xin uốn nắn tâm lòng mỗi người chúng con biết nhạy bén nhận ra những dấu chỉ của tình yêu Chúa mà lên đường tìm kiếm như Ba vua xưa. Xin ban ơn thêm sức cho chúng con, để mỗi người chúng con là ánh sao soi đường dẫn lối cho người khác tìm đến với Chúa. Amen.
Linh mục Giuse Nguyễn Văn Hữu
