Hôm nay trời đất reo vui,
Mừng ngày Mẹ đến giữa đời trần gian.
Một người nữ thật dịu dàng,
Mà mang hy vọng chứa chan ơn trời.
Hôm nay Hội Thánh mừng Sinh nhật Đức Trinh nữ Ma-ri-a. Đây là một ngày thật đẹp, bởi Hội Thánh không chỉ mừng ngày một người nữ được sinh ra, nhưng mừng bình minh đang ló rạng trước khi Mặt Trời Công Chính xuất hiện mang đến cho thế niềm hy vọng tràn đầy. Đức Ma-ri-a được sinh ra trong lịch sử, nhưng từ nơi Mẹ, Thiên Chúa chuẩn bị một cung lòng để Ngôi Lời mặc lấy xác phàm. Thánh Phaolô nói: “Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà” (Gl 4,4).
Thánh I-rê-nê thành Lyon nói, sự vâng phục của Ma-ri-a đã tháo nút thắt do sự bất tuân của Eva: “Nút thắt do sự bất tuân của Eva được tháo bởi sự vâng phục của Ma-ri-a.” Vì thế, ngày sinh của Đức Maria là bình minh của một thời đại mới. Nơi Mẹ, Thiên Chúa cho thấy điều nhỏ bé có thể trở thành nơi cư ngụ của điều vĩ đại; một cuộc đời khiêm hạ trở thành cửa ngõ để Đấng Cứu Độ bước vào thế gian.
Tiên tri Mi-kha loan báo: “Hỡi Bê-lem Éphratha, ngươi nhỏ bé nhất… từ nơi ngươi sẽ xuất hiện một vị thống lãnh Israel” (Mk 5,1). Và lời tiên tri tiếp tục: “Cho đến khi người nữ phải sinh, sẽ sinh con” (Mk 5,2). Lời ấy mở ra một mầu nhiệm: Thiên Chúa thường bắt đầu những công trình vĩ đại từ những điều nhỏ bé và âm thầm.
Đức Ma-ri-a cũng vậy. Mẹ không sinh ra trong ánh hào quang thế gian hay cung điện trần thế. Nhưng từ cuộc đời âm thầm của ông bà An-na và Gio-a-kim.
Cuộc đời Ma-ri-a cho chúng ta thấy một điều thật đẹp: đời một con người không phải là một chuỗi ngẫu nhiên, nhưng nằm trong chương trình yêu thương của Thiên Chúa. Thiên Chúa có một chương trình cho Ma-ri-a. Nhưng điều kỳ diệu là Mẹ không trở thành khí cụ thụ động. Khi sứ thần truyền tin, Mẹ tự do thưa: “Này tôi là tôi tớChúa, tôi xin vâng như lời Sứ thần truyền” (Lc 1,38).
Đức tin của Ma-ri-a đã biến lời hứa thành hiện thực. Vì thế, tác giả Thánh vịnh ca vang: “Con sẽ hớn hở vui mừng trong Chúa” (Tv 12,6). Mẹ vui không phải vì cuộc đời từ đó không còn đau khổ. Mẹ sẽ gặp những điều vượt quá trí hiểu: cuộc sinh hạ nơi Bê-lem, lời tiên tri của cụ Si-mê-on, những năm tháng âm thầm tại Nazareth, và cuối cùng là đứng dưới chân thập giá (x. Lc 2,34-35; Ga 19,25). Nhưng Mẹ vẫn vui mừng vì Mẹ tin vào lòng thương xót của Thiên Chúa.
Đối với chúng ta, thường muốn hiểu hết rồi mới tin; muốn thấy tương lai rõ ràng rồi mới phó thác; muốn mọi sự thuận lợi rồi mới nói rằng Thiên Chúa đang yêu thương mình. Đức Maria thì ngược lại: Mẹ tin trước khi thấy, phó thác trước khi hiểu, và vâng phục trước khi biết con đường sẽ dẫn tới đâu.
Tin Mừng Mát-thêu mở đầu bằng một điều tưởng như khô khan: một gia phả. Nhưng đằng sau những cái tên là cả một lịch sử cứu độ, trong đó Thiên Chúa trung thành với lời hứa của Người. Đức Giê-su là “con vua Đa-vít, con của Abraham” (Mt 1,1), nghĩa là Người chính là Đấng Mê-si-a mà Thiên Chúa đã hứa: nơi Người, lời hứa với Abraham được hoàn tất (x. St 12,3), và ngai vàng Đa-vít đạt tới sự viên mãn (x. 2 Sm 7,12-16).
Điều đáng chú ý là gia phả không chỉ có những con người thánh thiện. Có cả Tamar, Rahab, Rút và người vợ của Uria (Mt 1,3.5-6). Những câu chuyện mang dấu vết yếu đuối, tội lỗi và thân phận ngoại kiều, chứng tỏ Thiên Chúa không chờ một lịch sử hoàn hảo mới thực hiện chương trình cứu độ. Người bước vào chính lịch sử đầy thương tích của nhân loại để cứu chữa nó.
Đỉnh cao là Maria: “Gia-cóp sinh Giu-se, chồng của Ma-ri-a, bà là mẹ Đức Giê-su, cũng gọi là Đức Ki-tô” (Mt 1,16). Cách diễn đạt thay đổi: không nói Giu-se “sinh” Chúa Giê-su, bởi Người được thụ thai “bởi phép Chúa Thánh Thần” (Mt 1,18). Đây là mầu nhiệm Nhập Thể: “Ngôi Lời đã trở nên người phàm” (Ga 1,14). Thiên Chúa thật sự bước vào lịch sử để ở với con người.
Lời sứ ngôn Isaia được ứng nghiệm: “Này đây, người thiếu nữ mang thai, sinh hạ một con trai, và đặt tên là Emmanuel” (Is 7,14; x. Mt 1,23). Emmanuel, nghĩa là Thiên Chúa ở cùng chúng ta, chính là tên gọi sâu xa của toàn bộ Tin Mừng Matthêu (x. Mt 28,20).
Đặc biệt, Thánh Giu-se được gọi là “người công chính” (Mt 1,19). Ngài không hiểu hết mầu nhiệm, nhưng biết tin và vâng phục: “Giu-se làm như sứ thần Chúa dạy” (Mt 1,24). Đức Ma-ri-a thưa “xin vâng” trước mầu nhiệm (x. Lc 1,38); Giu-se cũng nói “xin vâng” bằng chính hành động.
Ngày sinh của Mẹ Ma-ri-a đã trở thành niềm vui của cả Hội Thánh.
Mẹ ơi, ngày Mẹ sinh ra,
Xin cho nhân thế chan hòa bình an. A-men.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
