I. Dẫn Nhập
Điệp ca chúng ta vừa nghe dẫn chúng ta vào Tv 23 (24). Đây là thánh vịnh của vua Đa-vít. Tv 23 dẫn chúng ta trở lại với bối cảnh một nghi lễ hết sức long trọng. Đó là nghi thức của một cuộc rước Hòm Bia về Giê-ru-sa-lem. Biến cố này được diễn tả trong sách Sa-mu-en quyển 2 chương 6. Sau khi chiếm được thành Giê-ru-sa-lem từ tay người Giơ-vút, và đồng thời đánh bại người Phi-li-tinh, “Vua Đa-vít lại quy tụ toàn thể tinh binh Ít-ra-en: ba mươi ngàn người. Từ Ba-a-lê Giu-đa, vua Đa-vít lên đường và cùng đi với toàn dân đang ở với vua, để đưa Hòm Bia Thiên Chúa từ đó lên, Hòm Bia mang danh Đức Chúa các đạo binh, Đấng ngự trên các Kê-ru-bim” (2 Sm 6,1-2). Tv 23 được ca hát trong cuộc rước Hom Bia này và đồng thời được sử dụng trong các cuộc rước long trọng vào Đền thờ. Tv 23 nhấn mạnh vào việc quảng diễn vương quyền của Đức Chúa và pha lẫn với những lời giáo huấn về đời sống luân lý.
II. Bố Cục
Tv 23 gồm có 10 câu được chia thành 3 phần:
- Phần I (c.1-2): Ca tụng Thiên Chúa, Đấng sáng tạo và làm chủ vũ trụ
- Phần II (c.3-6): Những điều kiện luân lý để vào được Đền thờ
- Phần III (c.7-10): Nghi lễ rước Hòm Bia vào Đền thờ
III. Ý Nghĩa
1. Ca tụng Thiên Chúa, Đấng sáng tạo và làm chủ vũ trụ (c. 1-2)
Tv 23 khởi đi với lời ca tụng Thiên Chúa, Đấng sáng tạo và làm chủ vũ trụ. Chân lý này khiến chúng ta nhớ lại những trang đầu của sách Sáng thế. Mọi sự tốt lành đều bởi Thiên Chúa mà tồn tại.
“Chúa làm chủ trái đất cùng muôn vật muôn loài,
làm chủ hoàn cầu với toàn thể dân cư” (c. 1).
2. Những điều kiện luân lý để vào được Đền thờ (c. 3-6)
Vịnh gia cũng chỉ ra những điều điện để được tiến vào Đền thờ. Đó là phải trung thành với đức tin độc thần và luân lý trọn hảo.
Đó là kẻ tay sạch lòng thanh,
chẳng mê theo ngẫu tượng, không thề gian thề dối (c.4)
Như thế tiến lên Đền thờ không phải đơn thuần là một nghi lễ, mà là một lối sống. Không phải là một thứ thờ phượng vụ nghi lễ, nhưng là một nền thờ phượng hoàn hảo bao trọn cả cuộc sống con người. Một nền phụng tự được nội tâm hóa và được sống giữa những thực tại trần thế. Những người sống như thế thì được Chúa chúc phúc.
Người ấy sẽ được Chúa ban phúc lành,
được Thiên Chúa cứu độ thưởng công xứng đáng (c.5).
3. Nghi lễ rước Hòm Bia vào Đền thờ (c. 7-10)
Sau cùng, Tv 23 cho chúng ta chứng kiến một đoàn rước long trọng tiến vào Đền thờ. Và tại cửa Đền thờ diễn ra một cuộc đối thoại giữa nhóm người ở trong thánh điện và nhóm ở ngoài. Nhóm ở ngoài mời những người ở trong đón Đức Vua vinh hiển ngự vào. Còn nhóm ở trong thì hỏi: Đức Vua vinh hiển đó là ai? Người ở đoàn rước thưa rằng:
Là Đức Chúa mạnh mẽ oai hùng
Đức Chúa oai hùng khi xuất trận (c. 8).
Là Chúa Tể càn khôn: chính Người là Đức Vua vinh hiển (c. 10).
IV. Truyền Thống Cầu Nguyện
Trong truyền thống Do-thái, Tv 23 ca tụng Chúa là Đấng tạo thành vũ trụ, Đấng uy quyền, đáng sợ. Đồng thời nhắc nhớ rằng muốn diện kiến trước tôn nhan Chúa phải có đời sống xứng hợp.
Trong truyền thống Ki-tô giáo, tước vị Đức Vua vinh hiển được áp dụng cho Đức Giê-su. Người chính là Đấng Mê-si-a phải đến. Người là Chúa tể vũ trụ và lịch sử. Trong biến cố nhập thể, Người đã bước vào thế giới con người để rồi nâng con người lên: “Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô Đức Chúa” (Lc 2,11). Vương quyền của Vua Giê-su đạt tới đỉnh điểm qua hành động tự dâng hiến chính mình trên cây thập giá để cứu chuộc nhân loại. Vua Giê-su đã chiến thắng. Một cuộc chiến thắng của sự sống trên cái chết, sự thật trên gian dối, sự công chính trên sự bất chính, của tình yêu trên sự hận thù. Cuộc chiến thắng của Vua Giê-su dẫn đưa con người vào Thành thánh Giê-ru-sa-lem thiên quốc để cùng chung hưởng niềm vúi chiến thắng của Người.
Lm. An-tôn Trần Văn Phú
