Cả ba tác giả Tin Mừng đều thuật lại sự kiện Chúa Giê-su chịu phép rửa ở sống Gio-đan bởi tay ông Gio-an Tẩy giả. Các nhà chú giải Kinh Thánh đã so sánh sự kiện này như một nghi thức phong vương thời cổ xưa. Dựa vào truyền thống Do Thái, đây cũng được coi như một cuộc thần hiện, tức là Thiên Chúa hiển linh, tỏ mình cho con người và thông truyền cho họ một thông điệp.
Đây là một nghi thức “phong vương” được diễn tả rất long trọng. “Sắc phong” là chính lời tuyên bố từ trời: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người”. Đức tin Ki-tô giáo nhận thấy đây là lời của Chúa Cha, Đấng đã sai Con mình nhập thể cứu nhân độ thế. Với lời tuyên bố này, Chúa Cha giới thiệu Chúa Con với nhân loại, đồng thời xác nhận sứ mạng của Chúa Con. Thánh Lu-ca còn nhấn mạnh chi tiết đến mối tương quan Cha-Con này: “Con là Con của Cha; ngay hôm nay Cha đã sinh ra Con” (Lc 3,21). Như thế, Chúa Cha công khai mời gọi nhân loại hãy đón nhận vị Thiên Sai và lắng nghe lời Người, vì lời rao giảng của Chúa Con là thánh ý của Chúa Cha.
Sự kiện Đức Giê-su chịu phép rửa cũng là một cuộc thần hiện. Ở đây, chúng ta thấy Thiên Chúa Ba Ngôi hiển linh để mọi người chiêm ngưỡng. Chúa Cha được diễn tả như Tiếng Nói, như Lời Phán. Vào thời khởi đầu của lịch sử vũ trụ, Chúa Cha đã dùng Lời của Ngài mà gọi muôn tạo vật từ hư vô trở nên hiện hữu. Hôm nay, cũng Tiếng Nói ấy từ trời vọng xuống để thiết lập một cuộc sáng tạo mới, đó là canh tân mọi vật mọi loài trong Chúa Ki-tô. Chúa Thánh thần được diễn tả như hình chim câu. Hình ảnh này gợi nhớ thuở ban đầu, khi vũ trụ này còn là một mớ hỗn mang, “Thần Khí Chúa bay là là trên mặt nước” (x. St 1,2). Hôm nay, Thần Khí Chúa cũng tỏ hiện và đậu trên vị Thiên Sai để đánh dấu một cuộc sáng tạo mới. Trong Cựu Ước, mỗi khi Thiên Chúa hiển linh thì con người sợ hãi khiếp đảm, vì Thiên Chúa thường hiển linh đi kèm với sấm sét bão tố hoặc cột mây, cột lửa. Qua Đấng Em-ma-nu-en của Tân Ước, Thiên Chúa trở nên gần gũi với con người. Ngôi Hai Thiên Chúa đã trở nên người phàm, giống như chúng ta, chỉ trừ tội lỗi. Con người có thể chạm tới Thiên Chúa mà không phải chết, trái lại, mỗi cuộc tiếp xúc với Con Thiên Chúa làm cho con người hiệp thông với Đấng Tối Cao, được hưởng muôn phúc lành của Người. Nhờ đón nhận Ngôi Lời nhập thể mà mỗi chúng ta trở thành con Thiên Chúa.Vâng, chúng ta trở thành nghĩa tử của Thiên Chúa nhờ và trong Con Một của Ngài.
Nếu cuộc hiển linh của Thiên Chúa được diễn tả rất long trọng, thì Ngôi Hai Thiên Chúa lại xuất hiện trước công chúng một cách rất khiêm nhường, thậm chí như một tội nhân. Đây là biến cố mở màn cho cuộc sống công khai của Chúa Giê-su, sau khi đã âm thầm chuẩn bị suốt ba mươi năm. Một Thiên Chúa mà lại cúi mình khiêm tốn nhận phép rửa của người phàm! Một Thiên Chúa mà lại kiên nhẫn xếp hàng trong số các tội nhân chờ đến lượt mình được tẩy rửa! Chính ông Gio-an Tẩy giả cũng ngỡ ngàng và từ chối thực hiện nghi thức thanh tẩy cho Chúa Giê-su, vì ông thấy rõ chính ông mới là người cần được Chúa thanh tẩy. Chúng ta chỉ có thể tìm thấy lý giải cho những huyền nhiệm này: đó là vì tình yêu thương mà Thiên Chúa dành cho chúng ta. Con Thiên Chúa bước xuống dòng nước để kéo chúng ta đang bị nhấn chìm trong đại dương tội lỗi. Người đã mang trên mình mọi tội lỗi của nhân loại. Người đau khổ cho con người được hạnh phúc. Người chết cho con người sống vinh quang muôn đời.
Lễ Chúa Giê-su chịu phép rửa cũng là dịp để mỗi người suy tư về Bí tích Thanh Tẩy đã lãnh nhận. Nhờ Bí tích này, chúng ta được trở nên con Thiên Chúa và là thành viên của Gia đình Giáo Hội. Để sống xứng đáng với những danh hiệu cao quý ấy, người đã được thanh tẩy có bổn phận noi gương Chúa Giê-su trong cuộc sống hằng ngày. Bí tích Thanh Tẩy làm cho chúng ta được trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Giê-su. Mọi lời nói cửa chỉ và suy nghĩ của chúng ta phải rập khuôn với lời nói cử chỉ và suy nghĩ của Chúa. Chúng ta được mang danh Ki-tô hữu tức là người thuộc về Đức Ki-tô, người mang hình ảnh Đức Ki-tô. Đời sống của chúng ta có thể làm cho hình ảnh Đức Ki-tô trở nên sống động vui tươi qua những cố gắng thực thi tình yêu mến như Người truyền dạy.
+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên
