Dụ ngôn năm cô khôn ngoan và năm cô khờ dại thường được đọc trong thánh lễ An táng và thánh lễ Cầu hồn. Người đã chết không còn nghe được Lời Chúa. Người đã chết cũng không thể lập công tích đức cho mình. Lời Chúa đọc trong thánh lễ An táng và thánh lễ Cầu hồn giúp người còn sống suy tư về ý nghĩa đời người, đồng thời cố gắng sống tốt và làm việc thiện, để sau khi giã từ cuộc đời được Thiên Chúa thưởng công.
Mười cô trinh nữ, cả các cô khôn ngoan cũng như các cô khờ dại, đều được mời gọi đi đón chàng rể. Cả mười cô đều có thể tự do đón nhận hay khước từ lời mời gọi này. Tuy vậy, chỉ có năm cô chuẩn bị kỹ lưỡng, còn năm cô kia vụng về chỉ chuẩn bị chiếu lệ. Dù chuẩn bị kỹ lưỡng hay chuẩn bị sơ sài, chắc chắn có lúc chú rể sẽ đến, có điều là đến hơi muộn. Các cô thiếu dầu rơi vào tình trạng dở khóc dở cười. Đi mua dầu thì không kịp, mà cứ đi trong tình trạng đèn đã tắt thì không được phép. Kết thúc dụ ngôn là các cô phải ở ngoài, không được vào dự tiệc cưới. Bài học rút ra từ câu chuyện dụ ngôn là: chúng ta đều là những người chuẩn bị đón Chúa đến. Người sẽ đến vào lúc chúng ta không ngờ. Vì vậy nên chúng ta phải tỉnh thức và sẵn sàng.
Thiên Chúa yêu thương mọi người. Ngài không muốn cho một ai trong số những người Ngài tạo dựng phải khổ đau và phải trầm luân muôn đời. Những người được Chúa mời gọi có thể chối từ hay chấp thuận lời mời gọi ấy. Trong ngữ cảnh của Tin mừng thánh Mát-thêu, liền ngay trước đó, tức là ở chương 24, Chúa Giê-su giảng về ngày cánh chung, đồng thời mời gọi chúng ta hãy tỉnh thức vì Con Người sẽ đến như kẻ trộm, không biết ngày nào giờ nào. “Anh em hãy sẵn sàng, vì chính giờ phút anh em không ngờ, thì Con Người sẽ đến” (Mt 24, 44).
Làm thế nào để có thể luôn luôn trong tình trạng sẵn sàng và tỉnh thức? Bài đọc I trích sách Khôn ngoan trả lời chúng ta: Hãy tìm kiếm Đức Khôn Ngoan của Thiên Chúa. Lưu ý, bản dịch Việt ngữ sử dụng chữ Đức trước từ Khôn Ngoan cho ta thấy sự tôn kính như tôn kính một vị Chúa. Hơn nữa, chữ “Khôn Ngoan” được viết hoa nói lên vị trí cao cả của vị này. Dưới lăng kính Ki-tô giáo, Đức Khôn Ngoan là danh xưng chỉ Đức Giê-su. Người là sự khôn ngoan của Thiên Chúa, đã nhập thể để cứu độ con người. Các nhà thần học gọi Đức Ki-tô là “Đức Khôn Ngoan đã được nhân vị hóa – “La Sagesse personnifiée”. Tác giả sách Khôn Ngoan cũng nói rõ: Đức Khôn Ngoan đang tìm kiếm và gặp gỡ chúng ta. “Vì những ai xứng đáng với Đức Khôn Ngoan, thì Đức Khôn Ngoan rảo quanh tìm kiếm”. Ý tưởng này giúp chúng ta liên tưởng tới dụ ngôn trong Tin Mừng thánh Lu-ca nói về một người có 100 con chiên, để lại 99 con chiên và vất vả đi tìm một con chiên lạc, diễn tả dung mạo nhân từ của Thiên Chúa (Lc 15, 1-7). Ngài luôn tìm kiếm con người mà giúp cho con người được hạnh phúc.
Trước những vấn nạn về tương lai hậu vận của con người, Thánh Phao-lô khuyên tín hữu Thê-xa-nô-li-ca: Đừng sống như những người không có niềm hy vọng. Nếu Đức Giê-su đã sống lại, thì tất cả những ai đã an giấc trong Chúa Giê-su, cũng sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng với Đức Giê-su. Còn chúng ta là những người đang sống vào giờ phút ấy, chúng ta cũng sẽ được đoàn tụ với anh chị em chúng ta để ca tụng Chúa muôn đời. “An giấc trong Đức Giê-su”, hoặc “chết trong Đức Ki-tô” là kiểu nói của thánh Phao-lô diễn tả những người gắn bó với Người trong sự sống cũng như trong sự chết. Họ là những người thuộc về Đức Ki-tô và luôn trung thành với Người. Chắc chắn họ sẽ được vinh quang với Người.
Trong tháng Mười Một dương lịch, truyền thống Giáo hội Công giáo khuyên chúng ta xin lễ, cầu nguyện và làm việc phúc đức để cầu cho các linh hồn còn bị giam cầm nơi luyện ngục. Giáo lý của Giáo hội dạy: luyện ngục là nơi các linh hồn sau khi qua đời còn vương vấn tội lỗi. Các linh hồn này cần được thanh tẩy để trở nên tinh tuyền trước khi đến trình diện trước tòa Chúa, vì Thiên Chúa là Đấng chí thánh. Các tội nhân cần được thanh tẩy mới xứng đáng hưởng Thánh Nhan Ngài. Luyện ngục cũng là bằng chứng về lòng nhân hậu của Thiên Chúa. Ngài bao dung thứ tha và tinh luyện những ai còn mang hậu quả của tội lỗi. Nếu luyện ngục sẽ có ngày chấp dứt, thì hỏa ngục lại tồn tại mãi mãi. Đó là nơi dành cho những người hoàn toàn mất niềm tin cậy vào lòng thương xót của Chúa, và dứt khoát từ chối ân sủng của Ngài. Trong tháng này, chúng ta cũng thường đến cầu nguyện nơi phần mộ của ông bà cha mẹ và những người thân. Những phần mộ nhắc chúng ta về thân phận mỏng giòn của kiếp con người, từ đó, chúng ta gắn bó hơn với những giá trị vĩnh cửu. Mọi sự rồi sẽ qua, chỉ có tình yêu tồn tại mãi mãi.
Xin cho chúng ta tỉnh thức và sẵn sàng để đón chào Đức Khôn Ngoan đến trong cuộc đời, nhất là vào giờ chúng ta gác lại mọi sự để lên đường về Nhà Cha.
+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên
