Giải nghĩa thánh vịnh 18 – Chúa Nhật III Thường Niên – Năm C

THÁNH VỊNH 18

CHÚA NHẬT III THƯỜNG NIÊN – NĂM C

BỐI CẢNH

Ngày lại ngày con người chiêm ngắm ánh sáng huy hoàng của mặt trời và từ đó con người đón nhận sức sống thể lý. Trước thực tại kỳ diệu này, con người làm sao có thể không ca ngợi Đấng đã tác thành nên nó. Thế nên, trong nền văn hoá Cận Đông cổ, mặt trời được tôn từ như một vị thần của công lý; thần mặt trời vừa trao ban sự sống vừa xét xử con người.

Thánh vịnh 18 được hình thành như một bài giáo huấn đức tin ngõ hầu giúp con cái nhà Israel không bị lôi cuốn bởi những hình thức thờ phượng ngoại giáo. Thay vào nền tôn giáo thờ mặt trời, vịnh gia, đại diện cho con cái nhà Israel tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa, Đấng là nguồn mạch ánh sáng tự nhiên và siêu nhiên. Qua Thánh vịnh 18, chúng ta chứng kiến Thiên Chúa mặc khải chính mình là Đấng tạo dựng nên mặt trời và ban phát sự sống tự nhiên, là Đấng ban phát lề luật và xét xử con người.

BỐ CỤC và Ý NGHĨA

Thánh vịnh 18 có 15 câu, được chia thành hai phần:

  • Phần thứ nhất (cc. 2-7) là bài thánh thi ca ngợi Thiên Chúa, Đấng Tạo Hoá.
  • Phần thứ hai (cc. 8-15) là bài ca tán tụng Thiên Chúa, Đấng ban phát Lề luật.

Phần đầu của Thánh vịnh 18 trình bày cho chúng ta biết tâm tình của con người phải có trước Đấng tác thành vũ trụ một cách tuyệt mỹ. Tâm tình ấy được gói gọn trong một thánh thi ca ngợi Thiên Chúa, Đấng Tạo Hoá (x. Tv 18, 1-7).

Phần này hướng chúng ta trở lại với những chương đầu tiên của sách Sáng thế. Khởi đầu công trình sáng tạo, Thiên Chúa sáng tạo trời đất … Thiên Chúa phán: “Phải có ánh sáng.” Liền có ánh sáng … Thiên Chúa phán: “Phải có những vầng sáng trên vòm trời, để phân rẽ ngày với đêm, để làm dấu chỉ xác định các đại lễ, ngày và năm … Thiên Chúa làm ra hai vầng sáng lớn: vầng sáng lớn hơn để điều khiển ngày, vầng sáng nhỏ hơn để điều khiển đêm; Người cũng làm ra các ngôi sao, để điều khiển ngày và đêm, và để phân rẽ ánh sáng với bóng tối (x. St 1,1-17).

Hơn thế nữa, Thiên Chúa không chỉ chiếu sáng vào thế gian u tối bằng ánh sáng huy hoàng của mặt trời, mà còn chiếu soi cõi lòng nhân thế bằng Luật Chúa. Nhờ có ánh sáng của Luật Chúa mà con người có thể bước đi trên con đường tiến đến sự tự do, hạnh phúc hoàn hảo và sự sống vĩnh cửu. Thế nên, con người không thể không tán tụng Thiên Chúa, Đấng ban phát lề luật. Luật Chúa hay được gọi là Torah trong tiếng Hípri không phải là một thứ gông cùm nô lệ. Trái lại, Luật Chúa là giáo huấn, là huấn thị là tự do, là con đường hoàn thiện dẫn đến hạnh phúc và sự sống. Luật Chúa cũng là Lời Chúa, chất vấn con người và mời gọi con người đáp trả trong niềm vâng phục tín thác và quảng đại mến yêu. Thế nên, Vịnh gia mới thốt lên: “Luật pháp Chúa quả là hoàn thiện, bổ sức cho tâm hồn. Thánh ý Chúa thật là vững chắc, cho người dại nên khôn.” (c. 8). Thêm vào đó, “Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi” (Tv 119,105). Lời Chúa trao ban ánh sáng, thật quý hơn vàng muôn lượng, ngọt ngào hơn mật ong nguyên chất. Lời Chúa khai sáng tâm hồn, ngõ hầu con người thấy rõ các lầm lỗi của mình mà khiêm hạ van xin lòng thương xót Chúa để được sống muôn đời. Và như thế, con người nên vẹn toàn vì được Chúa thứ tha và ban ơn cứu độ. Chính vì thế mà vịnh gia đã cầu khẩn đầy tin tưởng và phó thác:

“Lạy Chúa là núi đá cho con trú ẩn,

là Đấng cứu chuộc con, cúi xin ngài vui nhận

bấy nhiêu lời miệng lưỡi thân thưa,

và bao tiếng lòng con thầm thĩ

mong được thấu đến Ngài” (c. 15).

TRUYỀN THỐNG và ÁP DỤNG

Truyền thống Phụng vụ phân Thánh vịnh 18 thành hai phần rõ rệt như đã nói ở trên. Phần đầu của Thánh vịnh là một bài thánh thi ca tụng Thiên Chúa, Đấng Tạo Hoá, được đưa vào Phụng vụ Lời Chúa trong các ngày lễ kính các thánh Tông đồ, và các ngày lễ cầu nguyện cho công cuộc Rao giảng Tin Mừng. Còn phần hai của Thánh vịnh được đưa vào Phụng vụ Lời Chúa của ngày Chúa Nhật III Mùa Chay Năm B cũng như trong Lễ Vọng Phục Sinh, Chúa Nhật XXVI Thường Niên Năm B và Chúa Nhật III Thường Niên năm C hôm nay.  

Khi các ca viên cũng như tất cả tín hữu cầu nguyện và cùng hoà tấu phần thứ hai của Thánh vịnh 18, được mời gọi mang trong mình tâm tình thấm đượm lòng yêu mến đối với Luật Chúa như đối tượng tình yêu say mê, như suối nguồn sự sống, và cử hành sức mạnh và vẻ đẹp, sức mạnh cứu độ, khả năng trao ban hạnh phúc và sự sống của Lời Chúa. Các ca viên, giống như Vịnh gia xưa, thôi thúc cộng đoàn đức tin ước mong hiểu biết, tuân giữ và hướng tới Lời Chúa như lẽ sống của người công chính và trung thành với Chúa.

Lm. Antôn Trần Văn Phú

Facebook
Twitter
Email
Print
Scroll to Top