Thánh vịnh 144 – Chúa nhật XVII thường niên B – Giải nghĩa và hát mẫu

Bìa Thánh vịnh 144

CHÚA NHẬT XVII THƯỜNG NIÊN – NĂM B
Tv 144, 10-11.15-16.17-18
BÀI CA NGỢI KHEN CỦA VUA ĐAVIT

1. Bối cảnh và Ý nghĩa

Thánh vịnh 144 là một thánh thi theo mẫu tự (từ A-lép đến Tau). Đây là bài ca Ngợi khen của Đa-vít dâng lên Đức Chúa. Bài ca khởi đi với lời tán tụng: “Lạy Thiên Chúa con thờ là Vua của con, con nguyện tán dương Chúa và chúc tụng Thánh Danh muôn thủa muôn đời” (Tv 144, 1). Bài ca kết thúc cũng bằng một lời tán tụng: “Môi miệng tôi, hãy dâng lời ca ngợi Chúa, chúng sinh hết thảy, nào chúc tụng Thánh Danh đến muôn thuở muôn đời” (Tv 145, 21). Thánh thi này được sáng tác theo văn phong đóng khung, nghĩa là, khởi đi với lời chúc tụng và kết thúc cũng bằng một lời chúc tụng. Điều này cho thấy toàn bộ Thánh thi là một lời tán tụng hoàn hảo, là lời cầu nguyện tuyệt mỹ dâng lên Thiên Chúa, Đấng “thật cao cả, xứng muôn lời ca tụng.”

Phần đầu của Thánh vịnh 144 ca ngợi Đức Chúa là Vua cao cả (cc. 4-13); chủ đề này cũng được tìm thấy trong các Thánh vịnh 47; 93; 96; 99. Phần sau của Thánh vịnh quảng diễn lòng thành tín và nhân hậu của Chúa (cc. 14-20); Điều này nhắc nhớ chúng ta tới một biến cố đã xảy ra với Mô-sê trong sách Xuất hành. Đức Chúa đi qua trước mặt Mô-sê và xướng: “Đức Chúa! Đức Chúa! Thiên Chúa nhân hậu và từ bi, hay nén giận, giàu nhân nghĩa và thành tín” (Xh 34, 6).

Điểm trung tâm của Thánh vịnh 144 quảng diễn Triều đại vinh hiển của Thiên Chúa, một triều đại không bao gồm quyền lực, sức mạnh, và áp đặt, nhưng thay vào đó là công chính, nhân hậu, từ bi, và ân sủng.

2. Bố cục

Thánh vịnh 144 được chia thành các phần sau:

  • Phần nhập đề: lời mời gọi ngợi khen và cảm tạ (cc. 1-3)
  • Phần thân: được trình bày với hai phần đối xứng đồng tâm:
    • Con người ca tụng những kỳ công cứu độ của Thiên Chúa (cc. 4-7)
      • Những đặc tính của Thiên Chúa: công chính, từ bi, nhân hậu, chậm giận và giàu tình thương (cc. 8-9)
        • Muôn loài tán dương công trình vĩ đại của Thiên Chúa (c. 10)
        • Triều đại vinh hiển của Thiên Chúa (cc. 11-13)
      • Con người ca tụng những kỳ công cứu độ của Thiên Chúa (cc. 14-16). Những đặc tính của Thiên Chúa: công minh, gần gũi và yêu (c. 17)
    • Những kẻ kính sợ Chúa tán dương ơn Người cứu độ (18-20)
  • Phần kết: lời mời gọi ngợi khen (c. 21)

3. Truyền thống

Theo truyền thống Do-thái, Tv 144 đã trở thành một kinh nguyện không thể thiếu trong đời sống đức tin của người Do-thái; Thánh vịnh này phải được nhắc đi nhắc lại mỗi ngày ba lần, và những ai cầu nguyện như vậy thì được kể vào số những người con cái của triều đại đang tới.

Theo truyền thống của Giáo Hội, Thánh vịnh 144 được đưa vào Phụng vụ Lời Chúa trong ngày Chúa Nhật XVII Thường Niên Năm B nhằm ngợi khen tình yêu và lòng nhân hậu bao la của Thiên Chúa, Đấng rộng tay ban phát cho muôn loài được thoả thuê. Tình yêu và lòng nhân hậu phổ quát của Thiên Chúa được quảng diễn trong Tv 144 trở nên viên mãn nơi Đức Kitô. Người chính là vị Vua công chính. Người đến ở giữa thế gian để tái thiết vương triều tình yêu, công lý và hoà bình của Thiên Chúa; Người đến để cho nhân loại được sống và sống dồi dào; Người trở nên lương thực mà Thiên Chúa ban phát cho những ai ngước mắt trông lên Chúa.

Thánh Âu-Tinh, ngay trong câu đầu tiên của chương I trong cuốn Tự Thuật, đã dùng lời của Thánh vịnh 144 mà tán tụng Chúa rằng: “Ngài cao cả, lạy Chúa và rất đáng ngợi khen – lớn thay sức mạnh Ngài và sự khôn ngoan Ngài tuột khỏi mọi tính toán. Là một phần nhỏ trong tạo dựng, con người muốn tán tụng Ngài, mang trên mình cùng khắp, tính mỏng giòn hay chết, và bằng chứng của tội lỗi mình phạm, cả chứng tá rằng Ngài chống lại đứa kiêu căng, tuy vậy con người, một phần nhỏ của tạo dựng muốn tán tụng Ngài. Và khi hắn khoái chí tán tụng là do Ngài thúc đẩy, vì Ngài đã tạo dựng chúng con cho Ngài và trái tim chúng con chưa nghỉ ngơi được chừng nào chưa an nghỉ trong Ngài.”[1]

Tâm tình tán tụng sự cao cả và tình thương vô biên của Thiên Chúa nơi vịnh gia và nơi Thánh Augustinô cũng chính là tâm tình của mỗi người Kitô hữu. Chúng ta hãy cảm tạ Chúa vì những kỳ công mà Người đã và đang thực hiện nơi cuộc đời mỗi người chúng ta, qua Đức Giêsu Kitô. Vậy, chúng ta hãy để cho bài thánh thi này thức tỉnh tâm hồn chúng ta mà dâng lên Chúa lời tán tụng tri ân.

Lm. Antôn Trần Văn Phú


[1] Thánh Augustinô, Tự Thuật, I.1.

Share on print
Print
Share on email
Email
Scroll to Top