NÓI VÀ LÀM
SUY NIỆM CHÚA NHẬT XXVI THƯỜNG NIÊN – NĂM A
(Mt 21, 28-32)
Làm người bình thường ai cũng có miệng lưỡi và tay chân. Miệng để nói, tay để làm. Tuy nhiên có người ham nói mà lại không ham làm và có người hay làm mà lại không hay nói.
Người Việt Nam ta, ai cũng mến yêu người nói ít nhưng làm nhiều và ai cũng ghét những kẻ nói nhiều nhưng làm chẳng được bao nhiêu. Điều này đã được cha ông ta diễn tả qua những thành ngữ như: “Ba voi không được bát nước sáo; trăm nghe không bằng một thấy”.
Đức Giêsu, một người Dothái là Thiên Chúa thật và cũng là người thật, Ngài đã diễn tả sự tương phản giữa “nói” và “làm”, giữa nói “có trên môi miệng”, nhưng lại nói “không trong hành động” và nói “không trên môi miệng”, nhưng lại nói “có trong hành động” qua dụ ngôn hai người con đối xử với cha:
Người con thứ nhất xem ra từ chối lời cha, nhưng lại làm theo ý cha, chứ không làm theo ý mình.
Người con thứ hai xem ra vâng phục cha, nhưng lại không làm theo lời cha mà làm theo ý mình.
Từ thái độ của hai người con đối với người cha, Đức Giêsu dẫn người nghe đến một câu hỏi và một câu trả lời: Câu hỏi là trong hai người con, ai là người làm theo ý cha? Câu trả lời là ‘người con thứ nhất’. Câu hỏi là của Đức Giêsu – người kể chuyện, dành cho các thượng tế và kỳ lão Dothái ngày xưa và cho chúng ta ngày nay. Còn câu trả lời là của thính giả ngày xưa cũng như ngày nay.
Dựa vào thái độ của hai người con và câu trả lời của thính giả, Đức Giêsu đã đưa ra một khẳng quyết nhằm nhấn mạnh sự khác biệt giữa ‘đức tin và hành động theo đức tin’ với ‘không tin và không hành động theo đức tin’, giữa sám hối thay đổi đời sống và không sám hối thay đổi đời sống: “Tôi bảo thật các anh, những người thu thế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các anh. Vì những người thu thuế và những cô gái điếm đã tin lời Gioan Tẩy Giả mà sám hối ăn năn, còn các anh sau khi đã thấy điều đó, các anh vẫn không chịu tin lời Gioan Tẩy Giả mà sám hối, thay đổi đời sống”.
Thật vậy, xưa cũng như nay, trong đạo cũng như ngoài xã hội, người ta luôn thán phục tính hiệu quả và đề cao hành động. Người ta nghi ngờ những lời nói suông, những tuyên bố trống rỗng, những thề hứa, vâng dạ cho xong chuyện rồi chờ mãi chẳng thấy đâu. Chính những hành động mới quan trọng chứ không phải là ý định hay lời nói. Người ta có thể dùng đầu môi chót lưỡi để phỉnh lừa nhau…, nhưng chẳng ai dùng đầu môi chót lưỡi mà phỉnh lừa được Thiên Chúa: “Không phải bất cứ ai thưa với Thày: Lạy Chúa! Lạy Chúa! là được vào Nước Trời cả đâu! Nhưng chỉ những ai thi thành ý muốn của Cha Thày, Đấng ngự trên trời mới được vào mà thôi” (Mt 7,21).
Tuy nhiên nhìn vào thực tế, xem ra đời sống của chúng ta gần với người con thứ hai hơn là người con thứ nhất trong dụ ngôn. Chúng ta tiền hậu bất nhất, nói mà không làm, thề hứa mà không giữ, tin đạo mà không sống đạo.
Quả thật, nói mà không làm là tự vả vào mặt mình, tin đạo mà không sống đạo là bôi bác và nhạo báng Chúa: “Ai bảo rằng mình có đức tin mà không hành động theo đức tin, thì nào có ích lợi gì? Đức tin có thể cứu người ấy được chăng? Giả như có người anh em hay chị em không có cơm ăn áo mặc mà có người lại nói với họ: hãy đi bình an, mặc cho ấm, ăn cho no, nhưng lại không cung cấp cho họ những thứ thân xác họ đang cần thì nào có ích gì?
Cũng vậy, đức tin không có hành động quả là đức tin chết. Con người được trở nên công chính nhờ hành động theo đức tin, chứ không phải chỉ tin xuông mà thôi. Tổ phụ Abraham đã hành động theo đức tin, ông được kể là người công chính và là bạn của Thiên Chúa. Ra-kháp cô gái điếm cũng vậy, chính nhờ hành động đón tiếp và cứu giúp các sứ giả của Chúa mà cô được trở nên công chính. Thật thế, một thân xác không hơi thở là một thân xác chết, đức tin không có hành động là đức tin chết” (x. Gc 2,14-26).
Hành động theo đức tin, sống đức tin hay sống đạo là gì ? Là để cho đức tin hướng dẫn, chi phối, thanh luyện đời ta từ tư tưởng đến lời nói và việc làm khiến chúng luôn ăn khớp với nhau, nhằm biến tư tưởng xấu, lời nói xấu và việc làm xấu thành tư tưởng tốt, lời nói tốt và việc làm tốt.
Lạy Chúa, xin cho con biết thống nhất đời sống giữa lời nói và việc làm, giữa đi đạo và sống đạo. Amen
Linh mục Giuse Nguyễn Văn Hữu
