Nghi thức suy tôn thập giá của phụng vụ chiều thứ sáu Tuần Thánh mang màu sắc trầm buồn, ảm đạm và tang tóc. Vì qua nghi thức này, Giáo Hội tưởng niệm cái chết của Chúa trên thập giá. Thập giá là hai cây gỗ, một ngang một dọc được gắn liền với nhau. Thập giá là một dụng cụ để hành hình những tử tội vào thời xa xưa. Trên cây gỗ ấy, Chúa Giê-su bị hành hình cho đến chết. Kể từ biến cố đau thương ấy, thập giá đã trở nên biểu tượng của Đức tin Ki-tô giáo và là niềm tự hào của các tín hữu.
“Ta hãy đến tôn thờ!” đó là lời mời gọi của Giáo Hội trong lễ nghi suy tôn thập giá Chúa. Giáo Hội ý thức rằng, thập giá là phương tiện Chúa Giê-su đã dùng để bày tỏ tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa. Trên cậy thập giá, mặc dù chịu bao lời phỉ nhổ và chế nhạo, Chúa Giê-su vẫn một niềm tín thác nơi Chúa Cha. Người cầu nguyện cho những kẻ giết mình.
Khi tôn thờ thập giá, người tín hữu không tôn thờ một cây gỗ vô hồn, nhưng họ tôn thờ Đấng đã chịu treo trên cây gỗ ấy cách đây hai ngàn năm. Có những thập giá được làm bằng kim loại quý hiếm, các cậu ấm cô chiêu hoặc những đại gia, chân dài đeo trên mình như đồ trang sức. Có những thập giá được vẽ trong tranh áp phích để cảnh báo ngăn ngừa tệ nạn nghiện hút, phòng tránh bệnh Sida. Những cách sử dụng này đã làm mất ý nghĩa đích thực của cây thập giá là nhắc cho ta cuộc khổ nạn và phục sinh của Chúa Giê-su.
“Phần tôi, một khi được giương cao lên khỏi mặt đất, tôi sẽ kéo mọi người lên với tôi (Ga 12,32). Thập giá là điểm quy tụ các tín hữu, để rồi những ai tin nơi Chúa Giê-su được liên kến với những anh chị em có cùng một Đức tin. Họ làm thành gia đình Giáo Hội, chia sẻ niềm vui nỗi buồn trong cuộc sống. Cùng nhau đến với Đức Giê-su đóng đinh, các tín hữu được nối kết trong tình hiệp thông và liên kết với nhau để làm nên sức mạnh của Giáo Hội. Hình ảnh Chúa Giê-su “kéo mọi người lên với Người” diễn tả một mục tử đi tìm con chiên lạc và cho hòa nhập vào đàn để từ nay không còn bị lạc nữa. Hình ảnh ấy cũng diễn tả mục đích tối hậu của người tín hữu, đó là được “kéo lên” với Chúa, được ở với Người, được thoát khỏi tội lỗi và tối tăm đang vây bọc nhằm dìm chúng ta trong vũng bùn của tội lỗi.
Trên thập giá, Chúa Giê-su dang rộng vòng tay để chờ các tội nhân sám hối trở về và ôm lấy họ. Tư tưởng ấy giúp tôi có can đảm trở về và lao vào vòng tay nhân ái của Chúa. Hình ảnh vòng tay giang rộng của Chúa, Chúa giúp tôi thoát khỏi mặc cảm tự ti vì mình còn nhiều tội lỗi. Vâng, ngày hôm nay cũng như đến tận thế, Chúa Giê-su vẫn đứng đó, vẫn giang tay ra để ôm lấy những ai thành tâm sám hối trở về. Người vẫn sẵn sàng ôm lấy con người và nỗi đau nhân thế của họ, cùng họ bước đi trên con đường thập giá để san sẻ những nhọc nhằn. Người thêm sức cho những ai mang gánh nặng nề, giúp họ tìm thấy niềm vui giữa bao đau khổ của cuộc sống. Thật cảm động khi nhìn từng đoàn người lặng lẽ tiến lên hôn kính thánh giá. Vẫn biết rằng đó chỉ là một nghi thức tượng trưng, nhưng đức tin mách bảo tôi hãy qua nghi thức tượng trưng ấy để gặp gỡ Chúa Giê-su đang hiện diện trong cộng đoàn phụng vụ cũng như đang hiện diện nơi những mảnh đời bất hạnh, bị nghiền nát dưới sức nặng của cuộc đời. Và, thật là kỳ lạ, khi đến tôn thờ Đấng chịu treo trên thập giá, tôi cảm thấy như được trút bớt những âu lo và tâm hồn được an bình thư thái. Những ai đến với Chúa Giê-su chịu đóng đinh sẽ thấy Người thực hiện lời đã hứa: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,29). Trong một ngôi đền thờ ở miền Bayern, Đức, có một tượng chịu nạn rất lạ: đôi tay Chúa Giê-su không giang ra để bị đóng đinh nhưng lại xòe ra như muốn ôm lấy một cái gì. Người ta truyền tụng câu truyện sau đây: vào một đêm âm u tăm tối, khi nhà thờ đã đóng hết cửa và chỉ có chút ánh sáng leo lét của cây đèn chầu, thì một tên trộm đào ngạch chui vào nhà thờ. Nó chăm chăm nhìn lên Chúa Giê-su đang bị treo trên cây thập giá, không phải vì nó tỏ lòng ăn năn tội lỗi nó đã phạm nhưng vì nó thấy trên đầu Chúa Giê-su, người ta đặt một mũ triều thiên bằng vàng nạm ngọc. “Ta sẽ lấy chiếc mũ triều thiên nầy – nó nói – ta sẽ được giàu sang sung sướng”. Tên trộm trèo lên bàn thờ, với tay định lấy mũ triều thiên, thì hãi hùng làm sao, trong khi tên trộm đưa tay ra định lấy, thì hai tay của Chúa Giê-su cũng rời khỏi hai lỗ đinh và ôm choàng lấy nó. Bị ôm thình lình, tên trộm không kịp phản ứng, và mặc dầu rất khỏe, nó vẫn không thể nào vùng vẫy được vì hai tay của Chúa Giê-su ôm nó quá chặt. Tên trộm nhìn vào cặp mắt của Chúa Giê-su. Chúa Giê-su cũng nhìn vào cặp mắt của tên trộm. Ba giờ trôi qua là ba giờ Chúa Giê-su và tên trộm nói chuyện thì thào với nhau trên cây thập giá. Sau cùng, tên trộm khóc. Nó đau buồn vì đã phạm tội làm mất lòng Chúa. Nó hứa chừa tội. Nó xưng tội với Chúa Giê-su. Nó ôm chặt Chúa Giê-su để tỏ lòng ăn năn thống hối. Chúa Giê-su ôm chặt lấy nó để tỏ lòng yêu thương tha thứ.
Câu chuyện xem ra có vẻ hài hước, vì Chúa Giê-su… bắt trộm, nhưng thực ra, ngay khi bị hành hình trên thập giá, Chúa Giê-su cũng đã “bắt” được một kẻ trộm khi Người hứa cho anh được vào vương quốc của Người.
Ta hãy đến tôn thờ Đấng chịu treo trên thập giá. Hãy xin Người dạy ta biết hy sinh và quảng đại tha thứ như Người, nhờ đó, có những lúc ta cảm thấy bị “đóng đinh” trong cuộc sống, ta vẫn tìm được sức mạnh nhờ Đấng đã yêu thương ta và phó mình vì ta. Amen.
+TGM Giu-se Vũ Văn Thiên
