Ngày 24/11: Thánh Vinh-sơn Nguyễn Thế Điểm – Linh mục (1761-1838)

Thời kỳ bình an

Sử sách không ghi lại những chi tiết về dòng họ, về gia đình và thời thơ ấu của Cha Vi-xen-tê Nguyễn Thế Điểm. Chúng ta chỉ biết được rằng người sinh năm 1761, tại làng An Do, ở gần Cửa Tùng, thuộc tỉnh Quảng Trị, thuở bé học ở trường làng Hướng Phương, sau được nhận vào Chủng Viện Vĩnh Trị, tỉnh Nam Định, rồi khi mãn trường thì được chịu chức linh mục.

Vị tân linh mục nhận bài sai đến làm cha xứ Cồn Nam, ở miền phụ cận huyện Bố Chính. Vốn là người đạo đức sốt sắng, lại có lòng hiền từ, hay thương giúp người nghèo khổ, nên chẳng những Cha cảm hóa được các con chiên của mình, lại thu phục được cả lương dân miền ấy nữa, Cha chuyên cần giảng dạy lời Chúa, siêng năng ngồi tòa giải tội, và làm gương sáng đặc biệt về lòng kính mến Đức Mẹ Maria, nhất là về việc lần hạt Mân Côi. Tinh thần hãm mình của Cha Điểm còn thể hiện qua việc ăn chay thường xuyên mỗi tuần hai ngày, thứ tư và thứ bảy, mặc dù Cha vừa bận rộn vừa tuổi tác. Vì vậy Cha khuyên dụ được rất nhiều người khô khan tội lỗi trở về với Chúa.

Cha cũng không quên chuẩn bị cho tương lai nên luôn luôn quan tâm và chăm chú coi sóc đào tạo các thày giảng. Gặp cơn gian nguy, không nơi trú ẩn. Năm 1838, cuộc cấm đạo dưới triều vua Minh Mệnh đang diễn ra nghiêm ngặt và ác liệt.

Ngày 2-6 năm ấy, Cha phó của Cha Vi-xen-tê Điểm, là Cha Phê-rô Vũ Đăng Khoa, bị bắt cùng với hai thày giảng là học trò của mình.

Vừa nghe tin Cha Phó bị bắt, Cha già Điểm sai ngay một thanh niên tên là Sang đến làng An Bài hỏi giáo dân ở đấy có sẵn lòng cho người tới trú ẩn không. Giáo hữu An Bài thấy làng mình không đủ điều kiện bảo đảm an ninh cho Cha già, nên không dám nhận lời. Cha già phải đi lang thang ngoài cánh đồng, thấy tình cảnh khó khăn của con chiên mình, không biết trốn ẩn nơi đâu, cứ tiếp tục đi lang thang, nên một lúc sau thì bị bắt. Sở dĩ Cha Vi-xen-tê Điểm sớm bị bắt như thế là vì sự nhỡ nhàng của hai thày giảng là học sinh của Cha Phó Vũ Đăng Khoa. Cả hai cùng bị bắt với cha giáo của họ, cả hai cùng bị tra khảo về nơi trú ẩn của Đức Cha Bô-ri[1] (Cao). Các thày lỡ lời nói rằng: “Nếu người không ở làng Cồn kia, tại nhà ông Phương, thì chắc ở làng Hướng Phương tại nhà ông Đôn”. Bởi vậy, lính được lệnh đi truy nã Đức Cha. Khi đi đến gần làng Dân Sá, chưa tìm thấy Đức Cha, nhưng gặp Cha Điểm giữa cánh đồng, họ bắt ngay, rồi đóng gông giải về thành Đồng Hới.

Năm ấy, Cha Điểm đã 77 tuổi nên người yếu mệt lắm, lại bị quân lính đe doạ, Cha sợ hãi lúng túng, nhỡ nhời nói ra mấy nhà giáo hữu mà Cha đã ở, khiến họ bị liên luy. Nhưng trái lại, Cha rất cam đảm xưng tỏ đức tin của mình (1) Borie và cương quyết từ chối không bước qua ảnh Chuộc tội. Đến khi Đức Cha Bô-ri bị bắt và bị giam vào tù, gặp Cha Điểm, người cho Cha già biết rằng những lời khai đó của Cha rất nguy hiểm, thì Cha tìm cách sửa chữa ngay, mà khai lại với các quan rằng: Tôi già nua mệt nhọc nên trong lúc hoảng hốt vì lính tráng đe doạ, rồi bắt tôi, tôi luống cuống vội vã lẩm cẩm. Bây giờ tôi bình tĩnh lại, tôi nghĩ những lời tôi nói đó, chỉ là nói cho qua chuyện, nhưng rất có thể khiến quân lính tưởng thật và gây phiền hà cho mấy người dân lành, nên tôi xin các quan bỏ qua các lời khai ấy, và tha cho họ.

 Thà chết trăm lần, chẳng thà khóa quá

 Cha già Điểm thường bị tra khảo chung với Đức Cha Bộ-ri và Cha Khoa, bao giờ Cha cũng nhường lời cho Đức Cha ứng đối. Dẫu vậy, nhiều lần Cha đã lên tiếng thêm vào ý kiến Đức Cha để bác bẻ những lời lẽ dụ dỗ chối đạo. Một hôm, quan án nói thẳng với Cha Điểm rằng: “Này, đạo trưởng Điểm, anh đã biết rõ có lệnh vua nghiêm cấm đạo các anh, nhưng nếu anh bằng lòng bước qua thập giá, thì ta sẽ tha ngay cho anh”. Cha Điểm trả lời dứt khoát như sau: “Tôi thà chết trăm lần còn hơn nghe lời quan dụ dỗ”. Rồi Cha thản nhiên sống trong ngục tù, làm gương sáng đạo đức và trung kiên cho các giáo hữu bị bắt. Nhờ lòng nhân hậu, Cha đã cảm hoá được hết các bạn tù của mình. Cha được xưng tội nhiều lần với Đức Cha Bô-ri.

Niềm mong ước trở thành sự thực

Trong tù, Cha Vi-xen-tê Điểm không bị đánh đập, vì luật pháp bấy giờ cấm tra tấn các tù nhân tuổi tác. Nhưng sau cùng ước nguyện của Cha vẫn được chấp nhận, khi hồ sơ của Cha đã hoàn tất, người ta khép án xử giảo cho Cha.

Ngày 24-11-1838, bản án được vua Minh Mệnh châu phê đã chuyển tới thành Đồng Hới. Người ta dẫn Cha Điểm ra pháp trường cùng với Đức Cha Bô-ri và Cha Khoa. Trước ngực Cha phải đeo một miếng ván kết án ghi như sau: “Đạo trưởng Điểm không chịu bước qua thập giá, nên bị án xử giảo”.

Đến nơi xử, Cha Vi-xen-tê Điểm quỳ xuống cầu nguyện mấy phút, rồi lính đặt Cha nằm xuống, trói chân tay vào cột, quấn thừng vào cổ, chờ khi hiệu lệnh nổi lên, họ kéo mạnh, xiết chặt dây cho đến khi chứng nhân của Chúa Ki-tô tắt thở.

Xác Cha Điểm được chôn cất ngay tại pháp trường Đồng Hới; về sau, khi cải táng, người ta chuyển hài cốt Cha về nhà thờ làng Hướng Phương. Bấy giờ có một em học sinh nhỏ lấy trộm xương ngón tay trỏ của Cha Điểm. Một lúc lâu sau, em bị đau ruột dữ dội. Mọi người đã nghĩ rằng em sắp chết. Nhưng bỗng có một linh mục hỏi em có lấy trộm thánh tích gì của vị tử đạo thì hãy thú nhận. Em học sinh thú thật mình đã nhặt một chút xương ngón tay, em xin hoàn lại. Thế rồi vị linh mục bảo em đến mộ Thày Phê-rô Tự tử đạo thú tội và cầu nguyện. Nhờ lời cầu bầu của thày, em bé cảm thấy cơn đau ruột của mình dịu đi ngay.

Trong cơn cấm cách thời ấy, người ta đồn nhiều dư luận xấu về Cha Điểm cả dám theo tả đạo, khinh thường luật vua phép nước. Có người chiều theo tiếng eo sèo của những người bên lương, nên đào cả mộ Cha lên, làm mất danh dự của Cha.

Năm 1867, có một người cho bò của mình giẫm nát mộ Cha Điểm. Ngay lúc ấy, con bò bị liệt hai chân sau, ngã tại chỗ không đi được. Ông chủ bò ngẩn ngơ sợ hãi chạy đến mộ van xin vị linh mục tử đạo tha lỗi cho mình và chữa cho con bò khỏi chân. Quả nhiên, nửa giờ sau, con bò được khỏi thật. Ông chủ bò hiểu rằng vị thánh tử đạo đã nhận lời mình cầu khẩn. Ông tạ ơn người, rồi dắt bò về, không bao giờ dám để nó đến gần mộ người nữa.

Từ khi thấy hai việc lạ trên xảy ra, dân chúng cả lương lẫn giáo, không ai chê trách Cha Vi-xen-tê Điểm nữa. Cha Vi-xen-tê Nguyễn Thế Điểm chịu tử đạo năm 77 tuổi, được Đức Thánh Cha Lê-ô XIII phong chân phúc ngày 27-5-1900, cùng với Đức Cha Bô-ri, Cha Khoa, ông Trùm Năm và thày giảng Tự. Ngày 19-6-1988, Đức Thánh Cha Gio-an Phao-lô II đã tôn Cha lên bậc hiển thánh.


[1] Borie

Đức Hồng Y Giu-se Maria Trịnh Văn Căn

Ngày 01/06: Thánh Jus-ti-nô – Tử đạo

Ngày 01/6: Thánh Giuse Túc – Giáo dân

Ngày 02/6: Thánh Mac-se-li-nô và thánh Phê-rô – Tử đạo

Ngày 02/6: Thánh Đaminh Ninh – Giáo dân

Ngày 03/6: Thánh Ca-rô-lô Loan-ga và các bạn – Tử đạo

Ngày 03/6: Thánh Phaolô Vũ Văn Đổng (Dương) – Thủ Bạ

Ngày 05/6: Thánh Bô-ni-phát – Giám mục, tử đạo

Ngày 05/6: Thánh Luca Vũ Bá Loan – Linh mục

Ngày 05/6: Thánh Đa Minh Toại – Ngư Phủ và Thánh Đa Minh Huyện – Ngư Phủ

Ngày 06/6: Thánh Nô-bet-tô – Giám mục

Ngày 06/6: Thánh Phêrô Đinh Văn Dũng – Giáo dân và Thánh Phêrô Đinh Văn Thuần – Giáo dân

Ngày 06/6: Thánh Vinhsơn Dương – Thu Thuế

Thánh 09/6: Thánh Ép-rem – Phó tế, tiến sĩ Hội Thánh

Ngày 11/6: Thánh Ba-na-ba – Tông đồ

Ngày 12/6: Thánh Augustinô Phan Viết Huy – Quân nhân

Ngày 12/6: Thánh Nicolao Bùi Đức Thể – Quân nhân

Ngày 12/6: Thánh Đaminh Đinh Đạt – Quân nhân

Ngày 13/6: Thánh An-tôn Pa-đu-a – Linh mục, Tiến sĩ Hội Thánh

Ngày 16/6: Thánh Đaminh Nguyên, Nhi, Mạo và Thánh Vinhsơn Tưởng, An-rê Tường

Ngày 17/6: Thánh Phêrô Đa – Thợ Mộc

Ngày 21/06: Thánh Lu-i Gonzaga – Tu sĩ

Ngày 24/06: Sinh nhật thánh Gio-an Baotixita

Ngày 26/6: Thánh Phanxicô Đỗ Văn Chiểu – Thầy Giảng

Ngày 26/6: Thánh Đa Minh Henares Minh – Giám mục

Ngày 27/6: Thánh Tôma Toán – Thầy Giảng

Ngày 28/06: Thánh Irênê – giám mục, tử đạo

Ngày 29/06: Thánh Phêrô và Phaolô tông đồ

Ngày 30/6: Thánh Vinh Sơn Đỗ Yến – Linh mục

  1. Thánh An-rê Trần An Dũng Lạc – Linh mục
  2. Thánh An-rê Nguyễn Kim Thông – Thầy giảng
  3. Thánh An-rê Trần Văn Trông – Binh sĩ
  4. Thánh An-rê Tường – Giáo dân
  5. Thánh Phê-rô Nguyễn Ðích – Trùm họ
  6. Thánh An-tôn Nguyễn Hữu Quỳnh – Y sĩ
  7. Thánh Au-gus-ti-nô Ðông – Linh mục Pháp
  8. Thánh Au-gus-ti-nô Phan Viết Huy – Binh sĩ
  9. Thánh Au-gus-ti-nô Nguyễn Văn Mới – Giáo dân
  10. Thánh Bê-na-đô Vũ Văn Duệ – Linh mục
  11. Thánh Ða-minh Cẩm – Linh mục
  12. Thánh Ða-minh Ðinh Ðạt – Binh sĩ
  13. Thánh Ða-minh Nguyễn Văn Hạnh – Linh mục
  14. Thánh Ða-minh Huyên – Giáo dân
  15. Thánh Ða-minh Phạm Viết Khảm – Quan án
  16. Thánh Ða-minh Nguyễn Ðức Mạo – Giáo dân
  17. Thánh Ða-minh Hà Trọng Mầu – Linh mục
  18. Thánh Ða-minh Nguyên – Giáo dân
  19. Thánh Ða-minh Nhi – Giáo dân
  20. Thánh Ða-minh Ninh – Giáo dân
  21. Thánh Ða-minh Toái – Giáo dân
  22. Thánh Ða-minh Trạch – Linh mục
  23. Thánh Ða-minh Vũ Ðình Tước – Linh mục
  24. Thánh Ða-minh Bùi Văn Úy – Thầy giảng
  25. Thánh Ða-minh Nguyễn Văn Xuyên – Linh mục
  26. Thánh Ða-minh Hanares Minh – Giám mục
  27. Thánh Giê-rô-ni-mô Liêm – Giám mục
  28. Thánh Giu-se An – Giám mục
  29. Thánh Clê-men-tê I-nha-xi-ô Y – Giám mục
  30. Thánh Melchor Xuyên – Giám mục
  31. Thánh Phê-rô Cao – Giám mục Pháp
  32. Thánh Tê-pha-nô Tê-ô-đô Thể – Giám mục Pháp
  33. Thánh Va-len-ti-nô Be-ri-ô Ô-choa Vinh – Giám mục
  34. Thánh Em-ma-nu-el Lê Văn Phụng – Trùm họ
  35. Thánh Em-ma-nu-el Nguyễn Văn Triệu – Linh mục
  36. Thánh Gia-cô-bê Ðỗ Mai Năm – Linh mục
  37. Thánh Gio-an Bao-ti-xi-ta Cỏn – Lý trưởng
  38. Thánh Gio-an B. Ðinh Văn Thành – Thầy giảng
  39. Thánh Gio-an Ðạt – Linh mục
  40. Thánh Gio-an Ðoàn Trịnh Hoan – Linh mục
  41. Thánh Gio-an Lu-y Bo-na Hương – Linh mục Pháp
  42. Thánh Gio-an Ca-rô-lô Cooc-nây Tân – Linh mục Pháp
  43. Thánh Gio-an Thê-ô-phan Vé-nard Ven – Linh mục Pháp
  44. Thánh Giu-se Hoàng Lương Cảnh – Trùm họ
  45. Thánh Giu-se Marchand Du – Linh mục Pháp
  46. Thánh Giu-se Ðỗ Quang Hiển – Linh mục
  47. Thánh Giu-se Ferandez Hiền – Linh mục
  48. Thánh Giu-se Nguyễn Duy Khang – Thầy giảng
  49. Thánh Giu-se Nguyễn Văn Lựu – Trùm họ
  50. Thánh Giu-se Nguyễn Ðình Nghi – Linh mục
  51. Thánh Giu-se Phạm Trọng Tả – Cai tổng
  52. Thánh Giu-se Lê Ðăng Thị – Cai đội
  53. Thánh Giu-se Tuân – Linh mục (1811 – 1861)
  54. Thánh Giu-se Trần Văn Tuân – Giáo dân (1832 – 1862) 
  55. Thánh Giu-se Túc – Giáo dân (1842-1861)
  56. Thánh Giu-se Nguyễn Ðình Uyển – Thầy giảng (1773-1838)
  57. Thánh Giu-se Ðặng Ðình Viên – Linh mục (1787-1838)
  58. Thánh Jacinta Castaneda Gia – Linh mục (1743 – 1773)
  59. Thánh I-nê Lê Thị Thành – Giáo dân (1781-1841)
  60. Thánh Lô-ren-sô Ng. Văn Hưởng – Linh mục (1802-1856)
  61. Thánh Lô-ren-sô Ngôn – Giáo dân (1840-1862)
  62. Thánh Lu-ca Vũ Bá Loan – Linh mục
  63. Thánh Luca Phạm Viết Thìn – Cai tổng
  64. Thánh Mát-thêu Nguyễn Văn Phượng – Trùm họ
  65. Thánh Mát-thêu Ðậu – Linh mục
  66. Thánh Mát-thêu Lê Văn Gẫm – Thương gia
  67. Thánh Mác-ti-nô Tạ Ðức Thịnh – Linh mục
  68. Thánh Mác-ti-nô Thọ – Trùm họ
  69. Thánh Mi-ca-e Hồ Ðình Hy – Quan Thái bộc
  70. Mi-ca-e Nguyễn Huy Mỹ – Lý trưởng
  71. Thánh Ni-cô-la Bùi Ðức Thể – Binh sĩ
  72. Thánh Phan-xi-cô Ðỗ Văn Chiểu – Thầy giảng
  73. Thánh Phan-xi-cô Kính – Linh mục Pháp
  74. Thánh Phan-xi-cô Phan – Linh mục Pháp
  75. Phan-xi-cô Tế – Linh mục TBN
  76. Thánh Phan-xi-cô Trần Văn Trung – Cai đội
  77. Thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê Nguyễn Cần – Thầy giảng
  78. Thánh Phan-xi-cô X. Hà Trọng Mậu – Thầy giảng
  79. Thánh Phao-lô Tống Viết Bường – Quan Thị vệ
  80. Thánh Phao-lô Dương – Trùm họ
  81. Thánh Phao-lô Hạnh – Giáo dân
  82. Thánh Phao-lô Phạm Khắc Khoan – Linh mục
  83. Thánh Phao-lô Lê Văn Lộc – Linh mục
  84. Thánh Phao-lô Nguyễn Văn Mỹ – Thầy giảng
  85. Thánh Phao-lô Nguyễn Ngân – Linh mục
  86. Thánh Phao-lô Lê Bảo Tịnh – Linh mục
  87. Thánh Phê-rô Bắc – Linh mục Pháp
  88. Thánh Phê-rô Bình – Linh mục
  89. Thánh Phê-rô Dũng – Giáo dân
  90. Thánh Phê-rô Ða – Giáo dân
  91. Thánh Phê-rô Trương Văn Ðường – Thầy giảng
  92. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Hiếu – Thầy giảng
  93. Thánh Phê-rô Phạm Khanh – Linh mục
  94. Thánh Phê-rô Võ Ðăng Khoa – Linh mục
  95. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Lựu – Linh mục
  96. Thánh Phê-rô Ðoàn Công Quý – Linh mục
  97. Thánh Phê-rô Thuần – Giáo dân
  98. Thánh Phê-rô Trương Văn Thi – Linh mục
  99. Thánh Phê-rô Vũ Văn Truật – Thầy giảng
  100. Thánh Phê-rô Nguyễn Bá Tuần – Linh mục
  101. Thánh Phê-rô Lê Tùy – Linh mục
  102. Thánh Phê-rô Nguyễn Khắc Tự – Thầy giảng
  103. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Tự – Linh mục
  104. Thánh Phê-rô Ðoàn Văn Vân – Thầy giảng
  105. Thánh Phi-lip-phê Phan Văn Minh – Linh mục
  106. Thánh Simon Phan Ðắc Hòa – Y sĩ
  107. Thánh Stê-pha-nô Nguyễn Văn Vinh – Linh mục
  108. Thánh Tô-ma Ðinh Viết Dụ – Linh mục
  109. Thánh Tô-ma Nguyễn Văn Ðệ – Giáo dân
  110. Thánh Tô-ma Khuông – Linh mục
  111. Thánh Tô-ma Trần Văn Thiện – Chủng sinh
  112. Thánh Tô-ma Toán – Thầy giảng
  113. Thánh Vi-cen-tê Dương – Giáo dân
  114. Thánh Vi-cen-tê Nguyễn Thế Ðiểm – Linh mục
  115. Thánh Vi-cen-tê Lê Quang Liêm – Linh mục
  116. Thánh Vi-cen-tê Tường – Giáo dân
  117. Thánh Vi-cen-tê Ðỗ Yến – Linh mục
Scroll to Top