Ngày 28/7: Thánh Giuse Melchior Garcia Sampedro Xuyên – Giám mục (1821-1858)

Cậu Men-ki-ô Ga-xi-a Săm-pơ-đơ-rôsinh năm 1821 ở Coóc-tơ (Cortes) tỉnh Ô-vi-ê-đô (Oviedo) Tây Ban Nha trong một gia đình quan chức. Cha cậu là ông Giô-măng (Gioman) thuộc phái thượng lưu giàu có, đạo đức sốt sắng. Ông tích cực tham gia các công cuộc bác ái từ thiện xã hội.

Từ hồi thơ ấu cậu đã được hấp thụ nền giáo dục theo đúng tinh thần đạo Kitô, được rèn luyện thành một tâm hồn có ý chí, cao thượng, trung trực. Năm 14 tuổi cậu theo học ở chủng viện Ô-vi-ê-đô và đỗ tú tài giáo lý tại đó.

Con quan trở thành người phục vụ mở nước Chúa

Ông bà Giô-măng hãnh diện vì cậu con tài đức thông minh, ông bà đặt hết tin tưởng vào cậu con quý, hy vọng cậu sẽ làm vẻ vang gia đình, nối nghiệp ông cha, ‘con quan rồi lại làm quan’. Nhưng ý Chúa khác, người thanh niên 21 tuổi ước ao trở thành người phục vụ mở Nước Chúa, muốn theo đuổi một lý tưởng cao đẹp hơn, hiến toàn thân cho Chúa trong dòng tu nổi tiếng là dòng Thánh Đa-minh.

Sau mấy năm thử luyện, Thày Ga-xi-a được khấn trọng thể và thụ phong linh mục ở kinh thành Ma-đơ-rít (Madrid) thủ đô Tây Ban Nha.

Bề Trên đã để ý đến tài đức và chí hy sinh của Cha Ga-xi-a, các ngài hy vọng Cha sẽ là ngọn đèn sáng chiếu soi những miền truyền giáo xa xôi, nên cử Cha đến địa phận Đàng Ngoài Việt Nam, một nơi đang trải qua những cơn giông tố bão táp thời Tự Đức.

Cha dũng cảm như người lính xông ra chiến trận dù biết nhiều chiến sĩ can trường của dòng đã gục ngã ở đấy. Tháng 3-1848, Cha từ giã quê hương thân yêu, qua Ma-ni-la, chờ tàu sang Việt Nam.

Đến Việt Nam, truyền giáo ở địa phận Trung, Cha nhận tên là Xuyên. Giáo hội Việt Nam đang sống những ngày tang thương, giáo dân phải bắt bớ, linh mục phải ẩn trốn hay bị giết hại , dù thế dưới mắt vị linh mục trẻ tuổi thông thái Ga-xi-a, đồng lúa truyền giáo bao la này vẫn xanh tốt, đang thiếu thợ gặt. Cha đem hết trí lực, tâm hồn mở Nước Chúa, Cha giúp xứ Ngọc Đồng, Lực Điền, Cao Xá (Hưng Yên), Ninh Cường, Liên Thủy (Bùi Chu). Đến đâu Cha cũng thu phục được lòng người, cả giáo lẫn lương, mọi người đều quý mến Cha, số người xin tòng giáo rất đông.

Dự định kịp thời

Sau mấy năm làm Cha Chính địa phận, Đức Cha Đi-a chọn Cha làm giám mục phó. Hai năm sau Đức Cha Đi-a được phúc tử đạo, Đức Cha Ga-xi-a lên thay để chèo lái con thuyền địa phận. Đức Cha tỏ ra người lãnh đạo khôn ngoan sáng suốt, địa phận Trung dù bị bách hại cực độ vẫn tiến triển không ngừng.

Với đặc ân Toà Thánh ban, Đức Cha chọn Cha Bê-ri-ô Ô-qua (Vinh) làm giám mục phó, đề phòng khi bất trắc, địa phận có người thay thế. Một dự định kịp thời vì đêm ngày 13 rạng ngày 14-6-1858, Đức Cha truyền chức cho Đức Cha phó trong nhà ông Trương Chi ở Ninh Cường, sau đó Người về ẩn ở Kiên Lao và bị bắt ngày 20-7-1858, cùng với hai thày giảng Tiệp, Hiếu và ngày 28-7 Đức Cha phải tử hình.

Đến Nam Định, quan tổng đốc ra lệnh tống ngục và mấy ngày sau hội đồng các quan nhóm họp xử Đức Cha. Vào kỳ ấy, trung tướng hải quân nước Pháp là Ri-gôn đơ Giơ-nui-i (Riguault de Genouilly) đem 14 tàu Pháp và Tây Ban Nha bắn phá các đồn luỹ ở Đà Nẵng. Các giáo sĩ bị tình nghi có liên lạc với nước ngoài nên khi tra khảo các quan cố ép các Ngài nhận tội ấy để họ được công to. Các Cha nhất định chối không biết các việc ấy. Riêng Đức Cha Ga-xi-a, Người quả quyết và đưa ra những chứng cớ Người chỉ là đạo trưởng chuyên lo việc truyền giáo. Các quan khuyên Đức Cha khai man để tránh tử hình, Người hiên ngang đáp lại: “Tôi chỉ là một đạo trưởng khuyên bảo dân chúng kính thờ Thiên Chúa”.

Hãy giết từng phần, đừng giết ngay một lúc

Quan Tổng đốc tức giận, mắng nhiếc thậm tệ và kết án Đức Cha phải lăng trì. Ngày 27-7-1858, án trong kinh duyệt y đến Nam Định. Quan tổng đốc gọi Đức Cha vào phòng riêng cho xem bản án, và hứa nếu tỏ các điều bí mật sẽ đổi án. Đức Cha can đảm trả lời: “Nếu quan muốn giết tôi, xin giết từng phần, đừng giết ngay một lúc”.

Hôm sau ngày 28-7, mới tám ngày sau khi Đức Cha Ga-xi-a bị bắt, Người bị hành quyết ghê rợn nhất trong lịch sử bách hại đạo ở Việt Nam. Một nhát đòn chí tử nện trên miền truyền giáo dòng Thánh Đa-minh.

Hồi 7 giờ sáng, lý hình điệu hai Thày giảng Tiệp, Hiếu ra pháp trường Bảy Mẫu, trói chặt mỗi người vào một cọc cách nhau 5 thước. Một giờ sau, một toán quân đông đảo hùng hổ tiến ra pháp trường, Đức Cha bị nhốt trong chiếc cũi sơn đỏ chói. Đến nơi lính tháo cũi, Đức Cha ra ngoài, quỳ cầu nguyện, Người hướng về phía hai thày giảng sắp chịu cực hình, cảm động khuyên nhủ: “Chúng con đừng sợ, hãy vững lòng bền chí tới cùng, Cha con sẽ gặp nhau trên thiên quốc”.

Giây phút hiến tế đã đến. Quan giám sát dịch loa rao án ba người: hai thày phải xử trảm. Đức Cha vui mừng thấy hai người hy sinh dũng cảm khi chịu xử. Đầu hai Thày vừa rơi, đến lượt Đức Cha Ga-xi-a, lý hình bắt Người nằm ngửa, kéo chân tay căng ra bốn cọc đóng sẵn ở bốn góc. Hiệu lệnh nổi lên, lý hình thứ nhất chặt đầu gối chân, lý hình thứ hai chặt khuỷu tay. Đang khi chịu cực hình, Đức Cha nhìn lên trời, miệng kêu tên Giêsu, sau cùng lý hình chém đầu. Đầu Đức Cha phải bêu ở Cửa Nam thành Nam Định rồi thả xuống sông. Có người nhặt được chân tay Đức Cha cho vào trong hòm để tôn kính, mấy năm sau mở ra, trong hòm có nước, nước ấy chữa nhiều người lành bệnh. Một cánh tay đưa về tôn kính ở nhà dòng Ma-li-la, còn thi thể và các tay chân khác trước táng ở Phú Nhai, đến năm 1888 Đức Cha Ô-nát ([1]) địa phận Trung gửi về Ô-vi-ê-đô là quê hương Đức Cha Ga-xi-a.

Ngày 29-4-1951, Đức Thánh Cha Pi-ô XII phong chân phúc cho Đức Cha Men-ki-ô Ga-xi-a Săm-pơ-đơ-rô, và ngày 19-6-1988, Đức Thánh Cha Gio-an Phao-lô II đã tôn Người lên bậc hiển thánh.

–o0o–


([1]) Onate.

Đức Hồng Y Giuse Maria Trịnh Văn Căn

Ngày 01/06: Thánh Jus-ti-nô – Tử đạo

Ngày 01/6: Thánh Giuse Túc – Giáo dân

Ngày 02/6: Thánh Mac-se-li-nô và thánh Phê-rô – Tử đạo

Ngày 02/6: Thánh Đaminh Ninh – Giáo dân

Ngày 03/6: Thánh Ca-rô-lô Loan-ga và các bạn – Tử đạo

Ngày 03/6: Thánh Phaolô Vũ Văn Đổng (Dương) – Thủ Bạ

Ngày 05/6: Thánh Bô-ni-phát – Giám mục, tử đạo

Ngày 05/6: Thánh Luca Vũ Bá Loan – Linh mục

Ngày 05/6: Thánh Đa Minh Toại – Ngư Phủ và Thánh Đa Minh Huyện – Ngư Phủ

Ngày 06/6: Thánh Nô-bet-tô – Giám mục

Ngày 06/6: Thánh Phêrô Đinh Văn Dũng – Giáo dân và Thánh Phêrô Đinh Văn Thuần – Giáo dân

Ngày 06/6: Thánh Vinhsơn Dương – Thu Thuế

Thánh 09/6: Thánh Ép-rem – Phó tế, tiến sĩ Hội Thánh

Ngày 11/6: Thánh Ba-na-ba – Tông đồ

Ngày 12/6: Thánh Augustinô Phan Viết Huy – Quân nhân

Ngày 12/6: Thánh Nicolao Bùi Đức Thể – Quân nhân

Ngày 12/6: Thánh Đaminh Đinh Đạt – Quân nhân

Ngày 13/6: Thánh An-tôn Pa-đu-a – Linh mục, Tiến sĩ Hội Thánh

Ngày 16/6: Thánh Đaminh Nguyên, Nhi, Mạo và Thánh Vinhsơn Tưởng, An-rê Tường

Ngày 17/6: Thánh Phêrô Đa – Thợ Mộc

Ngày 21/06: Thánh Lu-i Gonzaga – Tu sĩ

Ngày 24/06: Sinh nhật thánh Gio-an Baotixita

Ngày 26/6: Thánh Phanxicô Đỗ Văn Chiểu – Thầy Giảng

Ngày 26/6: Thánh Đa Minh Henares Minh – Giám mục

Ngày 27/6: Thánh Tôma Toán – Thầy Giảng

Ngày 28/06: Thánh Irênê – giám mục, tử đạo

Ngày 29/06: Thánh Phêrô và Phaolô tông đồ

Ngày 30/6: Thánh Vinh Sơn Đỗ Yến – Linh mục

  1. Thánh An-rê Trần An Dũng Lạc – Linh mục
  2. Thánh An-rê Nguyễn Kim Thông – Thầy giảng
  3. Thánh An-rê Trần Văn Trông – Binh sĩ
  4. Thánh An-rê Tường – Giáo dân
  5. Thánh Phê-rô Nguyễn Ðích – Trùm họ
  6. Thánh An-tôn Nguyễn Hữu Quỳnh – Y sĩ
  7. Thánh Au-gus-ti-nô Ðông – Linh mục Pháp
  8. Thánh Au-gus-ti-nô Phan Viết Huy – Binh sĩ
  9. Thánh Au-gus-ti-nô Nguyễn Văn Mới – Giáo dân
  10. Thánh Bê-na-đô Vũ Văn Duệ – Linh mục
  11. Thánh Ða-minh Cẩm – Linh mục
  12. Thánh Ða-minh Ðinh Ðạt – Binh sĩ
  13. Thánh Ða-minh Nguyễn Văn Hạnh – Linh mục
  14. Thánh Ða-minh Huyên – Giáo dân
  15. Thánh Ða-minh Phạm Viết Khảm – Quan án
  16. Thánh Ða-minh Nguyễn Ðức Mạo – Giáo dân
  17. Thánh Ða-minh Hà Trọng Mầu – Linh mục
  18. Thánh Ða-minh Nguyên – Giáo dân
  19. Thánh Ða-minh Nhi – Giáo dân
  20. Thánh Ða-minh Ninh – Giáo dân
  21. Thánh Ða-minh Toái – Giáo dân
  22. Thánh Ða-minh Trạch – Linh mục
  23. Thánh Ða-minh Vũ Ðình Tước – Linh mục
  24. Thánh Ða-minh Bùi Văn Úy – Thầy giảng
  25. Thánh Ða-minh Nguyễn Văn Xuyên – Linh mục
  26. Thánh Ða-minh Hanares Minh – Giám mục
  27. Thánh Giê-rô-ni-mô Liêm – Giám mục
  28. Thánh Giu-se An – Giám mục
  29. Thánh Clê-men-tê I-nha-xi-ô Y – Giám mục
  30. Thánh Melchor Xuyên – Giám mục
  31. Thánh Phê-rô Cao – Giám mục Pháp
  32. Thánh Tê-pha-nô Tê-ô-đô Thể – Giám mục Pháp
  33. Thánh Va-len-ti-nô Be-ri-ô Ô-choa Vinh – Giám mục
  34. Thánh Em-ma-nu-el Lê Văn Phụng – Trùm họ
  35. Thánh Em-ma-nu-el Nguyễn Văn Triệu – Linh mục
  36. Thánh Gia-cô-bê Ðỗ Mai Năm – Linh mục
  37. Thánh Gio-an Bao-ti-xi-ta Cỏn – Lý trưởng
  38. Thánh Gio-an B. Ðinh Văn Thành – Thầy giảng
  39. Thánh Gio-an Ðạt – Linh mục
  40. Thánh Gio-an Ðoàn Trịnh Hoan – Linh mục
  41. Thánh Gio-an Lu-y Bo-na Hương – Linh mục Pháp
  42. Thánh Gio-an Ca-rô-lô Cooc-nây Tân – Linh mục Pháp
  43. Thánh Gio-an Thê-ô-phan Vé-nard Ven – Linh mục Pháp
  44. Thánh Giu-se Hoàng Lương Cảnh – Trùm họ
  45. Thánh Giu-se Marchand Du – Linh mục Pháp
  46. Thánh Giu-se Ðỗ Quang Hiển – Linh mục
  47. Thánh Giu-se Ferandez Hiền – Linh mục
  48. Thánh Giu-se Nguyễn Duy Khang – Thầy giảng
  49. Thánh Giu-se Nguyễn Văn Lựu – Trùm họ
  50. Thánh Giu-se Nguyễn Ðình Nghi – Linh mục
  51. Thánh Giu-se Phạm Trọng Tả – Cai tổng
  52. Thánh Giu-se Lê Ðăng Thị – Cai đội
  53. Thánh Giu-se Tuân – Linh mục (1811 – 1861)
  54. Thánh Giu-se Trần Văn Tuân – Giáo dân (1832 – 1862) 
  55. Thánh Giu-se Túc – Giáo dân (1842-1861)
  56. Thánh Giu-se Nguyễn Ðình Uyển – Thầy giảng (1773-1838)
  57. Thánh Giu-se Ðặng Ðình Viên – Linh mục (1787-1838)
  58. Thánh Jacinta Castaneda Gia – Linh mục (1743 – 1773)
  59. Thánh I-nê Lê Thị Thành – Giáo dân (1781-1841)
  60. Thánh Lô-ren-sô Ng. Văn Hưởng – Linh mục (1802-1856)
  61. Thánh Lô-ren-sô Ngôn – Giáo dân (1840-1862)
  62. Thánh Lu-ca Vũ Bá Loan – Linh mục
  63. Thánh Luca Phạm Viết Thìn – Cai tổng
  64. Thánh Mát-thêu Nguyễn Văn Phượng – Trùm họ
  65. Thánh Mát-thêu Ðậu – Linh mục
  66. Thánh Mát-thêu Lê Văn Gẫm – Thương gia
  67. Thánh Mác-ti-nô Tạ Ðức Thịnh – Linh mục
  68. Thánh Mác-ti-nô Thọ – Trùm họ
  69. Thánh Mi-ca-e Hồ Ðình Hy – Quan Thái bộc
  70. Mi-ca-e Nguyễn Huy Mỹ – Lý trưởng
  71. Thánh Ni-cô-la Bùi Ðức Thể – Binh sĩ
  72. Thánh Phan-xi-cô Ðỗ Văn Chiểu – Thầy giảng
  73. Thánh Phan-xi-cô Kính – Linh mục Pháp
  74. Thánh Phan-xi-cô Phan – Linh mục Pháp
  75. Phan-xi-cô Tế – Linh mục TBN
  76. Thánh Phan-xi-cô Trần Văn Trung – Cai đội
  77. Thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê Nguyễn Cần – Thầy giảng
  78. Thánh Phan-xi-cô X. Hà Trọng Mậu – Thầy giảng
  79. Thánh Phao-lô Tống Viết Bường – Quan Thị vệ
  80. Thánh Phao-lô Dương – Trùm họ
  81. Thánh Phao-lô Hạnh – Giáo dân
  82. Thánh Phao-lô Phạm Khắc Khoan – Linh mục
  83. Thánh Phao-lô Lê Văn Lộc – Linh mục
  84. Thánh Phao-lô Nguyễn Văn Mỹ – Thầy giảng
  85. Thánh Phao-lô Nguyễn Ngân – Linh mục
  86. Thánh Phao-lô Lê Bảo Tịnh – Linh mục
  87. Thánh Phê-rô Bắc – Linh mục Pháp
  88. Thánh Phê-rô Bình – Linh mục
  89. Thánh Phê-rô Dũng – Giáo dân
  90. Thánh Phê-rô Ða – Giáo dân
  91. Thánh Phê-rô Trương Văn Ðường – Thầy giảng
  92. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Hiếu – Thầy giảng
  93. Thánh Phê-rô Phạm Khanh – Linh mục
  94. Thánh Phê-rô Võ Ðăng Khoa – Linh mục
  95. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Lựu – Linh mục
  96. Thánh Phê-rô Ðoàn Công Quý – Linh mục
  97. Thánh Phê-rô Thuần – Giáo dân
  98. Thánh Phê-rô Trương Văn Thi – Linh mục
  99. Thánh Phê-rô Vũ Văn Truật – Thầy giảng
  100. Thánh Phê-rô Nguyễn Bá Tuần – Linh mục
  101. Thánh Phê-rô Lê Tùy – Linh mục
  102. Thánh Phê-rô Nguyễn Khắc Tự – Thầy giảng
  103. Thánh Phê-rô Nguyễn Văn Tự – Linh mục
  104. Thánh Phê-rô Ðoàn Văn Vân – Thầy giảng
  105. Thánh Phi-lip-phê Phan Văn Minh – Linh mục
  106. Thánh Simon Phan Ðắc Hòa – Y sĩ
  107. Thánh Stê-pha-nô Nguyễn Văn Vinh – Linh mục
  108. Thánh Tô-ma Ðinh Viết Dụ – Linh mục
  109. Thánh Tô-ma Nguyễn Văn Ðệ – Giáo dân
  110. Thánh Tô-ma Khuông – Linh mục
  111. Thánh Tô-ma Trần Văn Thiện – Chủng sinh
  112. Thánh Tô-ma Toán – Thầy giảng
  113. Thánh Vi-cen-tê Dương – Giáo dân
  114. Thánh Vi-cen-tê Nguyễn Thế Ðiểm – Linh mục
  115. Thánh Vi-cen-tê Lê Quang Liêm – Linh mục
  116. Thánh Vi-cen-tê Tường – Giáo dân
  117. Thánh Vi-cen-tê Ðỗ Yến – Linh mục
Scroll to Top